Page 284 - Ebook_Toponim Jogja-
P. 284
266 Toponim Kota Yogyakarta
3. Kampung Bintaran
Dari kacamata administratif kewilayahan, Kampung Bintaran berlokasi di Kecamatan
Mergangsan. Kampung Bintaran berada di barat laut Kampung Wiragunan. Dalam buku
Toponim Kota Yogyakarta (2007) diterangkan, dinamakan Bintaran lantaran kawasan ini
tempo dulu ditinggali BPH. Bintara. Dialah putra ke-61 Hamengkubuwana II dari garwa
BMAy. Sasmitowati. Sebelum bernama BPH. Bintara, ia bernama BPH. Purwakusuma.
Selepas BPH. Bintara tutup usia, ndalem ini ditempati BPH. Hadinegara putra ke-68
Hamengkubuwana VII dari garwa BRAy. Retnawinardi.
nDalem itu berada di Jalan Sersan. KKO Harun bin Ali (Jalan Bintaran Kidul). Jalur itu
memanjang ke utara sampai ke jalan Usman bin Said (Jalan Bintaran Wetan). Semasa
Hamengkubuwana VII hingga Hamengkubuwana VIII berkuasa, lingkungan Bintaran
menjadi hunian warga Belanda. Tak ayal, banyak berdiri bangunan warga Belanda dan
gereja bercorak Indiesch di area ini.
Benar bahwa BPH. Bintara adalah putra Hamengkubuwana II. Fakta ini dicatat Van Dorp
dalam pustaka Almanak (1860): Pangeran putra dalêm swargi Ingkang Sinuhun Kangjêng
Sultan Amêngkubuwana ingkang kaping 2, yaitu Kangjêng Pangeran Arya Juminah, Kangjêng
Pangeran Arya Bintara, Kangjêng Pangeran Litnan Kolonèl Arya Pugêr, Kangjêng Pangeran Arya
Jayakusuma, Kangjêng Pangeran Arya Adinagara, dan Kangjêng Pangeran Arya Pujakusuma.
Kajawèn edisi Agustus 1937 melaporkan: Inheemsche Mulo Muhammadiyah. Inheemsche
Mulo Muhammadiyah ing Ngayogya ingkang nêmbe kabikak nampèni murid cacah 40, saking
vervolgschool Muhammadiyah tuwin sanès-sanèsipun. Para murid wau katamtokakên dhatêng
ing pamulangan ing Bintaran Lor benjing tanggal 1 Sèptèmbêr 1937. Mulo punika ancasipun
kados Mulo Jawa ingkang ugi nêmbe kabikak ing Surakarta.
Terjemahan bebasnya: Inheemsche Mulo Muhammadiyah. Inheemsche MULO
Muhammadiyah di Yogyakarta yang baru saja dibuka menerima murid sejumlah
40 anak, dari verlvolgschool Muhammadiyah dan lain-lainnya. Semua murid tersebut
diputuskan ke sekolah di Bintaran Lor besok tanggal 1 September 1937. Mulo itu
tujuannya seperti MULO Jawa yang juga baru dibuka di Surakarta.

