Page 27 - Сістэмны даведнік-бібліятрансформер_Neat

апавядальнік адыходзіць у другі бок. Займальнасць кнігі для дзяцей відавочная: прыгоды
аднагодка, якому прыходзіцца супрацьстаяць сапраўднаму касмічнаму пірату Дзюрабою, не
пакінуць абыякавым маленькага чытача.
Ёсць тут і ўсе вышэйзгаданыя прыметы маслаўскага стылю: высокая, вызначальная роля
нябёс і яго насельнікаў, ідэя пра матэрыяльнасць нашых думак і мар, імкненне да іх чысціні,
адсутнасць адкрытага пакарання злодзея (Дзюрабою прапаноўваюць служыць у Краіне
Паветраных Замкаў). Прычым брудныя думкі супастаўляюцца аўтарам з брудным дымам ад
фабрык і заводаў, бо іх разам адсейвае прынцэса і адпраўляе на касмічны сметнік.
Увогуле, экалагічная тэматыка сама па сабе таксама даволі блізкая творчасці Алены
Масла. Гераіня аповесці жабка пані Чаротная вымушана ісці ў падарожжа на Балтыйскае мора.
На шляху ёй сустракаюцца самыя розныя перашкоды, аднак заканчваецца ўсё аптымістычна:
вяселлем пані Чаротнай і яе балтыйскага жаніха. Нягледзячы на ўсю заможнасць сям’і жаніха,
пані Чаротная з абраннікам вяртаюцца на Радзіму. Патрыятызм разглядаецца ў творы як
захапленне сваім месцапражываннем, яго прыродай, вывучэнне гісторыі, паважлівыя адносіны
да іншых краін. Радзіма мае канкрэтнае ўвасабленне ў выглядзе раслін, жывёл, краявідаў,
помнікаў, уласцівых для Беларусі.
Па-свойму ўнікальнай можна лічыць кнігу «Каляды з хроснай», для якой характэрны
прыметы каляднай казачнай аповесці. Заснавальнікамі каляднай казкі лічацца Ч. Дзікенс
(«Калядная песня ў прозе») і Г. Х. Андэрсен («Дзяўчынка з запалкамі»). У такім творы абавязкова
адбываецца цуд і перараджэнне героя. У цэнтры казачнай каляднай аповесці аўтара — дзяўчынка
і яе незвычайная хросная. Як правіла, героі каляднай казкі знаходзяцца ў стане духоўнага ці
матэрыяльнага крызісу. Гераіню гэтай кнігі нельга назваць няшчаснай, але ўвесь час дзяўчынка
згадвае свайго тату і сумуе, што зараз ён далёка ад сям’і яна з ім рэдка бачыцца. У лепшых
традыцыях каляднай казкі менавіта з татам дзяўчынкі звязаны апошні цуд у творы: бацька
прылятае на Пегасе да дачкі. Прычым цуд здарыўся не толькі па ініцыятыве хроснай, але і па
жаданні самога таты, які раптам пачаў пісаць вершы для сваёй дачушкі. Апошняму эпізоду
папярэднічаюць розныя прыгоды, чароўныя і рэалістычныя, што здараюцца з дзяўчынкай і яе
хроснай. Ёсць тут і з’яўленне анёлаў (тое, без чаго не абышлася б калядная казка), і чарговы
зварот казачніцы да тэмы нябёс і зорак (хросная дае сваёй падапечнай каменьчыкі, і тыя
ператвараюцца ў зоркі, калі яна робіць нешта добрае).
Але прысутнічаюць у творы і больш рэалістычныя сюжэты, здольныя навучыць дзіця станоўча
вырашаць любыя канфлікты. Напрыклад, калі хросную спыніў паставы і папрасіў заплаціць
штраф, яна не проста выконвае патрабаванне, але яшчэ і перадае сыну міліцыянера плюшавага
мядзведзіка. Паставы яшчэ даволі доўга не можа адысці ад шоку, бо плюшавы мядзведзік і ёсць
любімая цацка яго сына. Усе праблемы хросная вырашае станоўча і з павагай да свайго апанента.
І такія паводзіны здаюцца сапраўдным цудам для людзей, звыклых да даволі агрэсіўнага стылю
вырашэння праблемных сітуацый.
У чым жа рэцэпт казак Алены Масла?
Можа быць, у тым, што ў іх узята лепшае з казачных традыцый класікаў, народных
традыцый і хрысціянскай стратэгіі жыцця.
У тым, што дарослы ў іх не чытае мараль, а становіцца суразмоўцам дзіцяці.
У тым, што ў аснове гэтых твораў — абсалютная дабрыня і любоў да ўсяго, што атачае.
А любоў і дабрыня, як бы не мяняўся свет, заўсёды будуць асновай любой сістэмы выхавання
дзіцяці — каб выхаваць Чалавека, які любоў і дабрыню ўмее аддаваць.

Таццяна Пятроўская
http://zviazda.by/be/news/20170524/1495655828-kazki-dlya-dzyacey-i-dlya-daroslyh-charounyya-
tvory-aleny-masla

27