Page 137 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime
P. 137
informacioneve të tjera kryesore). Gjithashtu, “ultima ratio” (“argumenti i fundit”) i normës
për “shpimin e perdes” përsa i takon abuzimit me formën juridike dhe veprimet që rrjedhin
prej saj, parashikuar në nenin 16, duhet përmendur sërish këtu, sepse ajo iu referohet
shkeljeve të detyrimit lidhur me kuadrin organizativ të formës së shoqërisë.
Një hap i madh drejt njohjes ligjore të interesave “të jashtëm”, që janë pjesë e
mirëqenies (të brendshme) të vazhdueshme të shoqërisë, është zgjerimi përgjithësisht i
detyrimit të besnikërisë që të mbulojë krijimin e sistemeve të përshtatshme të kontrollit brenda
123
shoqërisë. Ndërtimi i sistemeve të përshtatshëm të drejtimit të brendshëm të shoqërive
tregtare është komponent thelbësor i detyrimit të besnikërisë ndaj saj. “Nëse nuk ekzistojnë
sistemet e përshtatshme të administrimit, shoqëria (cilatdo qofshin palët e interesit të
përfshira) do të dëmtohet”. 124 Ky koncept i “administrimit të përshtatshëm” apo i “drejtimit të
brendshëm të mirë” ka aspekte të ndryshme. Së pari, ai mbron ortakët ose aksionarët; por, kur
detyrimet vendosen nga normativa që nuk janë në kuadër të ligjit për shoqëritë tregtare, si:
rregulloret për shëndetin, sigurinë dhe mjedisin, administrimi duhet organizuar me qëllim që
t’u përgjigjet edhe këtyre detyrimeve “të jashtme”. Përndryshe, administruesit konsiderohen
se janë në shkelje të detyrimit të besnikërisë ndaj shoqërisë, sepse objekt i drejtpërdrejt i
125
këtyre dispozitave është shoqëria, ndonëse palë të tjera interesi janë përfituesit e tërthortë.
Më në fund, nëse interesat, që dikur konsideroheshin si interesa “të jashtëm” (faktorë të
jashtëm), bëhen ligjërisht pjesë e procesit të brendshëm të vendimmarrjes së shoqërisë, dhe
për rrjedhojë, gjithashtu, pjesë e “kushtetutës” së shoqërisë. Shoqëria tregtare ka detyrime
ndaj grupeve të interesit, përshirë punëmarrësit, mjedisin, kreditorët dhe komunitetin.
Përkufizimi ligjor i “pamundësisë kushtetuese” të organeve të shoqërisë tregtare do të thotë
se veprimet e kryera në mungesë të dijes ose në kundërshtim me normat organizative dhe
vendimore, që parashikohen nga Statuti “i brendshëm” i shoqërisë tregtare ose nga kufizimet
ligjore “të jashtme”, përbëjnë abuzim ndaj kompetencave të shoqërisë tregtare dhe, si të tilla,
përbëjnë shkelje të detyrimit të besnikërisë. Një shkelje e tillë e detyrimit nuk mund të
ratifikohet me vendim të Asamblesë së Përgjithshme. 126 Ratifikimi mund të kundërshtohet
nga ortakët ose aksionarët në pakicë në përputhje me nenet 94, pika 1, 92, 153, pika 1, dhe
151.
Përkufizimi ligjor i “grupeve të interesit”, të cilët duhet të gëzojnë të drejta konsultimi
ose pjesëmarrjeje në procedurat vendimmarrëse të shoqërisë, sigurisht, është një proces social
i hapur që varet nga kushtet ekonomike dhe politike të vendit dhe nga pritshmëritë përkatëse
ndaj shoqërisë. U mbetet ligjvënësve dhe gjykatave shqiptare të përpilojnë normat që
përcaktojnë bashkësitë (apo pjesë të tyre), të cilat duhet të ushtrojnë ndikim në vendimmarrjen
e shoqërisë tregtare për shkak të efektit të ndjeshëm që kanë operacionet e shoqërisë tregtare
123 Shih Kodin e Drejtimit të Brendshëm të Shoqërive Tregtare në Shqipëri, 2012.
124 Krahaso J. Dine, M. Blecher dhe M. Koutsis, poshtëshënimi 12, f. 200.
125 Shih Kodin e Drejtimit të Brendshëm të Shoqërive Tregtare në Shqipëri, parimi 6.
126 Po aty, 198.
136

