Page 789 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

Phần thứ ba: VĂN HÓA 749

cúng thổ công, thổ địa, gà dùng để cúng các phần mộ tổ tiên.
Sau khi làm lễ, gia đình mang lễ vật về thụ lộc tại nhà. Giống
như người Cao Lan, người Hoa ở Cẩm Phả cũng có phong tục

ăn Tết Thanh minh hằng năm. Lễ cúng gồm một mâm cơm
cùng với hương đèn, hoa quả, trà, rượu... Những năm gần đây,
một bộ phận người Hoa ở Trung Quốc (về nước từ những năm

1979) cũng quay trở lại Cẩm Phả để tảo mộ, quét dọn và thắp
nhang, đốt tiền vàng cho người thân đã khuất như một cách
hướng vọng về tổ tiên và sự kết nối, sum họp .
1
Tết Đoan ngọ: Trong ngày tết này, người Sán Dìu không
thể thiếu món bánh chưng gù (thai nhộc chông), thịt gà,
bánh bạc đầu. Bánh chưng phải được thờ tại các gia đình từ

tối hôm trước do họ quan niệm sáng sớm hôm sau, các vị
thần linh đi xem trẩy hội thuyền rồng ở Móng Cái sẽ mang

bánh đi ăn dọc đường. Sau khi cúng tổ tiên, người Sán Dìu
ăn mận, dưa hấu, rượu nếp... để diệt các loại giun sán trong
người . Trước đây vào ngày này, họ cũng tranh thủ vào rừng
2
lấy thảo dược để làm thuốc.

Còn đối với người Tày, Tết Đoan ngọ sẽ không được đầy
đủ nếu thiếu món bánh gio mềm, mịn với màu hổ phách đẹp

mắt để cúng trời đất, tổ tiên. Bánh được làm từ các nguyên
liệu gạo nếp, các loại cây mọc ở trong rừng được phơi khô, đốt
thành tro để nguội, hòa cùng với nước để lắng lại rồi chắt lấy

nước trong ngâm cùng với gạo nếp đã đãi sạch, sau đó gói

_______________

1. Theo lời kể của ông Trần Văn Cát, sinh năm 1930, phường Cửa
Ông, thành phố Cẩm Phả, ngày 21/7/2023.
2. Xem Trần Quốc Hùng: Quang Hanh - Đất và Người, Sđd, tr.127.