Page 795 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

Phần thứ ba: VĂN HÓA 755

sáng sau khi sinh, gia đình không cho người lạ đến thăm, vì
sợ vía độc sẽ làm tổn hại đến đứa trẻ. Gia đình lập bàn thờ
mụ (pha công, pha mu) đặt ngay trong buồng của bà mẹ để
các bà mụ bảo trợ, che chở cho con được hay ăn chóng lớn,

1
tránh những lúc sài đẹn, đau ốm . Trong thời gian 1 tháng ở
cữ, người phụ nữ kiêng không rửa nước lạnh, sử dụng các
bài thuốc lá lấy trên rừng để tắm rửa, dùng cây rau ráu
phơi khô đun nước uống hằng ngày, không đi lại qua cửa

chính có bàn thờ mà chỉ được đi cửa phụ, không được xuống
bếp vì cơ thể chưa sạch sẽ . Khi trẻ được 30 ngày tuổi, gia
2
đình tổ chức lễ ăn đầy tháng cho trẻ, trong đó có lễ trả lễ

cửa mụ. Dân gian quan niệm, phụ nữ Sán Dìu do uống và
tắm các loại cây lá thuốc lấy ở trên rừng nên khoảng 2 - 3
ngày sau sinh cơ thể sẽ nhẹ nhõm, khỏe khoắn, có thể làm
3
các công việc nhẹ nhàng .
Phụ nữ Dao sau khi sinh xong thường nằm cạnh bếp lửa,
ăn thịt gà rang với gừng, cơm nếp với muối nướng, tránh các
loại thức ăn có chất tanh như cá chép, ba ba, kiêng thịt lợn

sề, gà trống bạch... Trong thời gian này, phụ nữ được gia
đình chuẩn bị nước tắm hằng ngày với nguyên liệu chủ yếu
là các cây lá thuốc (cây điền điền) lấy ở trên rừng. Hết 1 tháng,
người phụ nữ được ra cữ, đi lại, giặt giũ, tắm rửa. Gia đình

cũng chọn ngày lành tháng tốt để ông, bà hoặc bố, mẹ đặt tên

_______________

1. Xem Trần Quốc Hùng: Quang Hanh - Đất và Người, Sđd, tr.121.
2. Theo lời kể bà Linh, dân tộc Sán Dìu, phường Quang Hanh, thành
phố Cẩm Phả, ngày 18/7/2023.
3. Theo lời kể ông Hoàng Văn Thu, sinh năm 1970, dân tộc Sán Dìu,
cán bộ văn hóa xã Dương Huy, thành phố Cẩm Phả, ngày 18/7/2023.