Page 1277 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๒๖๕

ู
เจตนารมณ์ของกฎหมายที่ให้โอกาสเด็กและเยาวชนได้รับแก้ไขบ าบัดฟนฟเป็นหลัก และสามารถสร้าง
ื้
๒
ความเป็นธรรมและมีความเหมาะสมกับเด็กและเยาวชนที่ส านึกผิดและประสงค์ที่จะกลับตนเป็นพลเมืองดี

เจตนารมณ์ของการศึกษา
จากการศึกษาความเป็นมาของการตราพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและ
วิธีพจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.๒55๓ มาตรา ๙0 ถึง มาตรา ๙๔ และเจตนารมณ์ของ
ิ
ิ
กฎหมาย ศึกษาปัญหาและอปสรรค ข้อดีข้อด้อยของการใช้มาตรการพเศษแทนการการด าเนินคดีอาญา
ุ
ก่อนพิพากษาคดีตามมาตรา ๙0 ถึง มาตรา ๙๔ และพิจารณาแนวทางแก้ไขปัญหาและอุปสรรคให้สามารถ
ใช้มาตรการดังกล่าวได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

มาตรการพิเศษแทนการด าเนินคดีอาญาก่อนพิจารณาพิพากษาคดีหลังฟ้อง
ิ
พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ.
๒55๓ มาตรา ๙0 เมื่อมีการฟองคดีต่อศาลว่าเด็กหรือเยาวชนกระท าความผิดอาญาซึ่งมีอตราโทษอย่าง
้
ั
สูงตามที่กฎหมายก าหนดไว้ให้จ าคุกไม่เกินยี่สิบปีไม่ว่าจะมีโทษปรับหรือไม่ก็ตามถ้าได้ปรากฏว่าเด็กหรือ
ิ
เยาวชนไม่เคยได้รับโทษจ าคุกโดยค าพพากษาถึงที่สุดให้จ าคุกมาก่อนเว้นแต่เป็นความผิดที่ได้กระท าโดย
ประมาทหรือความผิดลหุโทษก่อนมีค าพพากษาหากเด็กหรือเยาวชนส านึกในการกระท าและผู้เสียหาย
ิ
ยินยอม และโจทก์ไม่คัดค้านเมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าพฤติการณ์แห่งคดีไม่เป็นภัยร้ายแรงต่อสังคมเกิน

สมควรและศาลเห็นว่าเด็กหรือเยาวชนอาจกับตนเป็นคนดีได้และผู้เสียหายอาจได้รับการชดเชยเยียวยา
ื้
ตามสมควรหากน าวิธีจัดท าแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟอยู่ซึ่งเป็นประโยชน์ต่ออนาคตของเด็กหรือเยาวชนและ
ู
ิ
ต่อผู้เสียหายมากกว่าการพจารณาพพากษาคดีให้ศาลมีค าสั่งให้ผู้อานวยการสถานพนิจหรือบุคคลที่ศาล
ิ
ิ

ื่
เห็นสมควรจัดให้มีการด าเนินการเพอจัดท าแผนดังกล่าวโดยมีเงื่อนไขให้เด็กหรือเยาวชนบิดามารดา
ื่
ผู้ปกครองบุคคลหรือองค์การซึ่งเด็กหรือเยาวชนอาศัยอยู่ด้วยปฏิบัติแล้วเสนอต่อศาลเพอพจารณาภายใน
ิ
สามสิบวันนับแต่ที่ศาลมีค าสั่งหากศาลเห็นชอบด้วยกับแผนแก้ไขบ าบัดฟนฟอยู่ให้ด าเนินการตามนั้นและ
ู
ื้
ให้มีค าสั่งจ าหน่ายคดีไว้ชั่วคราวหากศาลไม่เห็นชอบให้ด าเนินกระบวนพิจารณาต่อไป
๓

ผู้เสียหายคือใคร
ผู้เสียหายหรือเหยื่อของอาชญากรรม (victim) เป็นบุคคลที่ได้รับความเสียหายเนื่องมาจาก
ความผิดหรืออาชญากรรม ซึ่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๒(๔) ได้ให้ความหมายของ
“ผู้เสียหาย” หมายความถึงบุคคลผู้ได้รับความเสียหาย เนื่องจากการกระท าผิดฐานใดฐานหนึ่ง รวมทั้ง

บุคคลอื่นที่มีอานาจจัดการแทนได้ดั่งบัญญัติไว้ใน มาตรา ๔ มาตรา 5 และมาตรา 6 ดังนั้นจากบทบัญญัติ
ของกฎหมายผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มี ๒ ประเภท คือ ๑. ผู้เสียหายที่
ิ
แท้จริง และ ๒. ผู้มีอ านาจจัดการแทนผู้เสียหาย
๑. ผู้เสียหายที่แท้จริง

๒ พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓.
๓ ศรันยา สีมา, ผู้เสียหายในคดีอาญา [ออนไลน์], วันที่ค้นข้อมูล 31 กรกฎาคม 2564. เข้าถึงได้จาก:
https://library.parliament.go.th/th/radioscript/rr2563-nov4.