Page 1379 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๖๗

ประการที่หนึ่ง ปัญหาเกี่ยวกับการออกระเบียบคณะกรรมการฯ

ื่
เมื่อคณะกรรมการกฤษฎีกาเคยมีความเห็นว่า ที่ดินที่บุคคลได้รับสิทธิโดยการปฏิรูปที่ดินเพอ
เกษตรกรรม หมายถึง สิทธิที่เกิดจากการเช่า เช่าซื้อ หรือเข้าท าประโยชน์ในที่ดินที่รัฐจัดให้ การออก

กฎกระทรวงตามความในมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ เพอวางหลักเกณฑ์ วิธีการ และ
ื่
ื่
เงื่อนไขในการตกทอดทางมรดกแก่ทายาทโดยธรรมหรือการโอนไปยังสถาบันเกษตรกร หรือ ส.ป.ก. เพอ
ื่
ประโยชน์ในการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ย่อมกระท าได้ แต่ต้องออกโดยไม่ให้ขัดกับประมวลกฎหมาย
ื่
่
แพงและพาณิชย์ และจะต้องไม่ขัดกับมาตรา ๓๙ ดังนั้นเพอป้องกันประเด็นปัญหาการโต้แย้งในเรื่อง
ความชอบด้วยกฎหมายของตัวระเบียบ มิให้เกิดปัญหาในการตีความและบังคับใช้ การออกระเบียบหรือวิธี
ปฏิบัติว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการคัดเลือก และจัดที่ดินให้แก่เกษตรกร การโอนหรือตก

ทอดทางมรดกสิทธิการเช่าหรือเช่าซื้อ การจัดที่ดินแทนที่เกษตรกรผู้ได้รับการจัดให้เข้าท าประโยชน์ซึ่งสละ
สิทธิหรือถึงแก่ความตาย และการจัดการทรัพย์สินและหนี้สินของเกษตรกรผู้ได้รับที่ดินในเขตปฏิรูป ผู้เขียน

จึงมีข้อเสนอแนะว่าเพอให้เกิดความชัดเจนและมิให้เกิดปัญหาการตีความในประเด็นเรื่องความชอบด้วย
ื่
กฎหมายดังกล่าว ควรน าระเบียบคณะกรรมการฯ ไปออกเป็นกฎกระทรวงตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๓๙
แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ

ประการที่สอง ปัญหาเกี่ยวกับการบังคับใช้ระเบียบคณะกรรมการฯ

๑. ปัญหาตามบทนิยามแห่งระเบียบคณะกรรมการฯ

๑.๑ ค าว่า “เกษตรกร” “ผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก” และ “ผู้ประสงค์จะประกอบ

อาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก” ตามระเบียบคณะกรรมการฯ ก าหนดให้ผู้รับโอนและผู้รับการตกทอดทาง
มรดกสิทธิการเช่า เช่าซื้อ หรือผู้ขอรับการจัดที่ดินแทนที่เกษตรกรผู้ได้รับที่ดินที่ถึงแก่ความตาย ต้องมี

คุณสมบัติเป็นเกษตรกร ผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก และผู้ประสงค์จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม
เป็นหลักเท่านั้นด้วย ส่วนบุคคลที่ประกอบอาชีพอนหรือไม่ได้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลักก็จะไม่มี
ื่
คุณสมบัติตามระเบียบคณะกรรมการฯ ซึ่งผู้เขียนเห็นว่า การก าหนดบทนิยามดังกล่าวเป็นการตีความที่

จ ากัดและเคร่งครัดมากจนเกินไป ไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในสังคมและในครอบครัวของ
เกษตรกร เพอให้การออกระเบียบคณะกรรมการฯ สอดคล้องกับสภาวะสังคมและเศรษฐกิจในปัจจุบันและ
ื่
ี
ตรงตามเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินฯ ที่ให้ประชาชนมีที่ดินท ากินและมีรายได้เพยงพอ
ื่
ต่อการด ารงชีพ ทั้ง ค.ป.ก.ยังได้ออกประกาศคณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรรม เรื่อง รายการ
กิจการอนที่เป็นการสนับสนุนหรือเกี่ยวเนื่องกับการปฏิรูปที่ดินเพอเกษตรกรรม ตามที่รัฐมนตรีว่าการ
ื่
ื่
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประกาศก าหนดตามมาตรา ๓๐ วรรคห้า แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดิน
เพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. ๒๕๑๘ แก้ไขเพิ่มเติมโดย พระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ฉบับที่ ๓)

พ.ศ. ๒๕๓๒ พ.ศ. ๒๕๖๓ โดย ค.ป.ก. อาศัยอานาจตามมาตรา ๑๙ (๑๒) แห่งพระราชบัญญัติการปฏิรูป
(๖)

(๖) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๗ ตอนพิเศษ ๓๐๒ ง ลงวันที่ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๖๓