Page 1433 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๔๒๐

การประกาศปฏิญญาสากลวาดวยสิทธิเด็ก (Declaration of the Rights of the Child)
โดยสมัชชาใหญองคการสหประชาชาติ ไดลงมติเปนเอกฉันท ในวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน ๒๕๐๒ โดยวาง

๕
่
หลักการพื้นฐานไว้ ๔ ด้านส าคัญ ได้แก
๑. สิทธิด้านการอยู่รอด คือ เด็กต้องได้รับการดูแลและเลี้ยงดูอย่างดีที่สุด
มีสันติภาพและความปลอดภัย เป็นต้น
ั
๒. สิทธิด้านการพฒนา คือ การช่วยเหลือให้เด็กมีร่างกาย อารมณ์ที่ปกติและ
มีพัฒนาการทางด้านจิตใจและได้รับการพัฒนาทางด้านการศกษา เป็นต้น
ึ
๓. สิทธิด้านการปกป้องคุ้มครอง คือ การคุ้มครองเด็กจากการถูกทารุณกรรม

ทางเพศ การรังแก การถูกทอดทิ้ง การค้ามนุษย์ และให้การคุ้มครองเด็กที่ไม่มีครอบครัว เด็กพิการ เป็นต้น
๔. สิทธิด้านการมีส่วนร่วม คือ การเปิดโอกาสให้เด็กมีบทบาทส าคัญในชุมชน

มีสิทธิแสดงความคิดเห็นในทุก ๆ เรื่องที่มีผลกระทบต่อเด็ก เป็นต้น
ี
ปฏิญญาสากลฉบับนี้ไม่เพยงแต่ให้ความส าคัญต่อการละเมิดสิทธิเด็กและเด็กที่ตกอยู่ใน
สภาวการณ์ที่ยากล าบากเท่านั้น แต่ยังมุ่งให้การคุ้มครองสิทธิเด็กโดยทั่วไปหรือทุกคนที่อายุต่ ากว่า ๑๘ ปี
เว้นแต่จะบรรลุนิติภาวะก่อนหน้านั้นตามกฎหมายที่ใช้บังคับแก่ผู้นั้น เด็กแต่ละคนจะได้รับการประกัน

สิทธิต่าง ๆ โดยไม่เลือกปฏิบัติและไม่จ ากัดเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมือง
หรือความเชื่อของบิดามารดา การกระท าที่เกี่ยวกับเด็กทั้งปวง ไม่ว่าจะกระท าโดยองค์กรสังคมสงเคราะห์

ของรัฐหรือหน่วยงานสังคมสงเคราะห์ของเอกชน ศาลยุติธรรม หน่วยงานฝ่ายบริหาร หรือองค์กรนิติบัญญัติ
ต้องค านึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นล าดับแรก

หลังจากนั้นไดมีการรวบรวมขอมูลโดยประมวลและประเมินผลขอความตาง ๆ และน าไป
ี
บรรจุไวในเอกสารระหวางประเทศเพยงฉบับเดียวที่มีผลใชบังคับทางกฎหมายได เพอใหการพทักษสิทธิ
ื่
ิ
ื้
เด็กอยูบนพนฐานของกฎหมายที่แนนอนเปนที่ยอมรับโดยทัดเทียมกันกับหลักการดานสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ
จึงเกิดอนุสัญญาวาดวยสิทธิเด็ก ซึ่งจัดท าขึ้นโดยองคการสหประชาชาติ (United Nations Convention
๖
on the Rights of the Child: UNCRC) โดยไดรับการรับรองจากประเทศตาง ๆ ในการประชุมสมัชชา
ใหญแหงสหประชาชาติ ในเดือนพฤศจิกายน ๒๕๓๒ ประเทศไทยไดร่วมลงนามเขาเปนภาคีอนุสัญญา

ว่าด้วยสิทธิเด็ก เมื่อวันที่ ๑๒ กุมภาพันธ ๒๕๓๕ ก่อให้เกิดพันธกรณีทประเทศไทยจะตองจัดการใหเปนไป
ี่
ตามอนุสัญญาโดยการตรากฎหมายภายในขึ้น

ผลของการนี้น ามาซึ่งการจัดท าพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธี
พจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๓๔ ตอมาไดมีการยกเลิกพระราชบัญญัติดังกล่าว และ
ิ
ิ
ประกาศใช้พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัว และวิธีพจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. ๒๕๕๓

๕ ประสงค์ บุญวิจิตร์. (๒๕๖๑). สภาพปัญหาและบทบาทผู้พิพากษาศาลเยาวชนและครอบครัว: ศึกษากรณีการ
คุ้มครองสิทธิเด็กและเยาวชนที่กระท าความผิด ในท้องที่จังหวัดกระบี่.
๖ Assembly, U. G. (1989). Convention on the Rights of the Child. United Nations, Treaty Series,
1577(3), 1-23.