Page 1562 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๕๔๙

➢ ควรจัดให้มีการท าแบบสอบถามหรือข้อขัดข้องในการปฏิบัติงานของ

ื่
เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในแต่ละศาล เพอรับทราบ และเข้าถึงปัญหาที่แท้จริง เนื่องจากเจ้าหน้าที่
ดังกล่าวเปรียบเสมือนเป็นประตูด่านแรกที่ใกล้ชิดกับประชาชนที่มาใช้บริการ
➢ ในสภาพเศรษฐกิจปัจจุบันผู้ที่ท าหน้าที่ไกล่เกลี่ยควรเสนอแนวทางหรือ

ข้อตกลงให้ฝ่ายเจ้าหนี้เข้าใจถึงเศรษฐกิจที่ตกต่ า โดยการผ่อนปรนเงื่อนไขในการผ่อนช าระหนี้ หรือ

ข้อตกลงที่มีสภาพยืดหยุ่นกว่าในยามปกติ

นับแต่ที่ศาลแขวงกระบี่เริ่มเปิดท าการ มีคู่กรณีมาขอติดต่อใช้วิธีการไกล่เกลี่ย
ิ
้
ิ
ข้อพพาทก่อนฟองน้อยมาก เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่ที่มีข้อพพาทอาจยังไม่ทราบว่ามีวิธีการ
้
ิ
ดังกล่าว หรือ หากมีการยื่นค าร้องขอให้ใช้วิธีการไกล่เกลี่ยข้อพพาทก่อนฟองโดยคู่กรณีฝ่ายใด
ฝ่ายหนึ่ง เมื่อเจ้าหน้าที่ศูนย์ไกล่เกลี่ย ส่งหนังสือเชิญชวนคู่กรณีอีกฝ่ายให้เข้าร่วมสู่กระบวนการ
ิ
ไกล่เกลี่ยข้อพพาทก่อนฟ้อง ก็ปรากฏว่ามักไม่ได้รับการตอบรับ จึงเป็นสาเหตุที่ท าให้เจ้าหน้าที่ต้อง
งดด าเนินการต่อไป อย่างไรก็ตามมีข้อน่าสังเกตว่า ยังมีบุคคลที่ทราบถึงกระบวนการไกล่เกลี่ย
ข้อพพาทก่อนฟองของศาล นั่นคือ ทนายความ แต่ด้วยเหตุที่อาจมีข้อจ ากัดเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการ
้
ิ
ด าเนินคดี จึงท าให้วิธีการดังกล่าวไม่ค่อยได้รับความนิยมเหมือนกับการยื่นฟ้องคดีต่อศาลแล้ว

และอีกประการหนึ่งที่อาจเป็นสาเหตุให้การไกล่เกลี่ยข้อพพาทก่อนฟองยัง
้
ิ
ไม่ค่อยประสบความส าเร็จเท่าที่ควร เนื่องจากปัจจุบันมีสถานการณ์โรคโควิด ๑๙ แพร่ระบาด
ส่งผลกระทบต่อสภาพเศรษฐกิจทั่วโลก ประชาชนส่วนใหญ่ขาดสภาพคล่องทางการเงิน การต้องเข้าร่วม

้
กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทก่อนฟอง แม้หากคู่กรณีอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งเป็นเจ้าหนี้ตกลงหรือยินยอม
ให้ฝ่ายคู่กรณีอีกฝ่ายที่เป็นลูกหนี้ผ่อนช าระหนี้แล้วก็ตาม แต่ลูกหนี้ส่วนใหญ่ไม่มีเงินช าระหนี้ จึงท าให้

ไม่อยากเข้าร่วมในการเจรจา เนื่องจากเกรงว่า ตนอาจเป็นฝ่ายผิดสัญญาประนีประนอมยอมความ
ดังนั้น เมื่อสถานการณ์ในปัจจุบันไม่ใช่ภาวะปกติ ผู้ประนีประนอมหรือผู้ไกล่เกลี่ยควรเสนอวิธีเจรจา

กับคู่กรณีฝ่ายที่เป็นเจ้าหนี้ให้เข้าใจถึงสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบัน เช่น ในกรณีที่คู่กรณีทั้งสองฝ่าย

มาศาลพร้อมกันแล้ว ก็อาจเสนอเงื่อนไขให้ฝ่ายเจ้าหนี้ยอมรับการผ่อนช าระหนี้ในแต่ละงวดเป็นเงิน

ื่
จ านวนที่น้อยลง และขยายเวลาในการผ่อนช าระหนี้ให้นานขึ้น เพอให้โอกาสลูกหนี้ในการรวบรวม
เงินมาช าระหนี้ให้แก่เจ้าหนี้เท่าที่จะสามารถท าได้ โดยไม่ต้องค านึงถึงเงื่อนเวลา หรืออาจกล่าวได้ว่า

ให้การผ่อนช าระหนี้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น เพื่อให้สอดรับกับสภาพเศรษฐกิจที่ซบเซา ซึ่งหากเจ้าหนี้

เข้าใจ และเห็นใจลูกหนี้ ก็อาจยินยอมตกลงให้ลูกหนี้ผ่อนช าระหนี้ในเงื่อนไขดังกล่าว อันน าไปสู่

ิ
การเจรจาไกล่เกลี่ยที่ประสบความส าเร็จได้ ซึ่งวิธีการไกล่เกลี่ยข้อพพาทนั้น ไม่มีรูปแบบที่ตายตัว
ิ
เพยงแต่ด่านแรกขอให้คู่ความทั้งสองฝ่ายมาศาลพร้อมกันเสียก่อน จากนั้นจึงเข้าสู่พธีการเจรจา
ี
พดคุยกัน โดยให้ต่างฝ่ายต่างเสนอเงื่อนไขของตน และดูว่าอีกฝ่ายหนึ่งยอมรับได้หรือไม่ หากยังไม่
ู