Page 1947 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๒๙

ที่เกิดขึ้นลงในบันทึกค าพยานได้สิ่งเหล่านี้การสืบพยานผ่านระบบอเล็กทรอนิกส์น่าจะสื่อได้ไม่เท่ากับการ
ิ
สืบพยานในศาล ดังนั้น ระบบอเล็กทรอนิกส์ที่มีการวางรูปแบบไว้นี้สามารถน ามาใช้ได้ในการสืบพยานในคดี
ิ
่
แพงจากต่างประเทศแม้ว่าวิกฤตการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-๑๙ จะหมดไปแล้วแทนการสืบพยานจาก
ต่างประเทศผ่านการประชุมทางจอภาพในรูปแบบเดิมได้เป็นอย่างดี

ิ
วิธีการนั่งพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ หรือระบบอเล็กทรอนิกส์ที่จะน ามาใช้ในการสืบพยาน
ิ
ิ
จากต่างประเทศได้ มีกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ได้แก ่
๑. ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพิจารณาทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓

๒. ประกาศส านักงานศาลยุติธรรม เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพิจารณาคดีทาง
อิเล็กทรอนิกส์ ประกาศ ณ วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๔

แต่เดิมตามข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยแนวทางการน าสืบพยานหลักฐานและการ
สืบพยานบุคคลที่อยู่นอกศาลโดยระบบการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๖ ข้อ ๑๗ ก าหนดไว้ว่า ในกรณีที่

ิ
พยานมีถิ่นที่อยู่ในต่างประเทศ ศาลที่พจารณาคดีอาจให้พยานเบิกความ ณ สถานที่ที่เหมาะสม และมีความ
พร้อมที่จะให้พยานเบิกความโดยระบบการประชุมทางจอภาพก็ได้ ทั้งนี้ให้น าความในข้อ ๗ ถึงข้อ ๑๕ มาใช้บังคับ
โดยอนุโลม แต่บุคคลที่เป็นสักขีพยานไม่จ าเป็นต้องเป็นเจ้าพนักงานศาล

หากสถานที่ตามวรรคหนึ่งเป็นศาลในต่างประเทศ ให้ด าเนินการตามข้อตกลงระหว่างกันหรือ

ธรรมเนียมปฏิบัติระหว่างประเทศ แล้วแต่กรณี
ิ
จะเห็นได้ว่าเดิมเราใช้ค าว่าการประชุมทางจอภาพ แต่ปัจจุบันใช้ค าว่า วิธีพจารณาทาง
อิเล็กทรอนิกส์

ความหมายของระบบการประชุมผ่านจอภาพกับระบบอิเล็กทรอนิกส์

จากข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยแนวทางการน าสืบพยานหลักฐานและการสืบพยาน
บุคคลที่อยู่นอกศาลโดยระบบการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๖ ไม่มีนิยามก าหนดไว้ว่าระบบการประชุม
ผ่านจอภาพหมายความว่าอย่างไร แต่จากการศึกษา ระบบการประชุมผ่านจอภาพ หรือ video conference

system หมายถึง การสืบพยานผ่านระบบสื่อสารทางไกลผ่านทางจอภาพเป็นเครื่องมือสื่อสารโทรคมนาคมที่
สามารถสื่อสารแลกเปลี่ยนทั้งภาพและเสียงของผู้ที่อยู่ต่างสถานที่กันในเวลาเดียวกันเสมือนประหนึ่งว่าได้นั่ง
ู
พดกันอยู่เฉพาะหน้า ระบบการประชุมทางจอภาพนี้น ามาใช้ในการสืบพยานในกรณีที่พยานไม่ได้อยู่ในห้อง
8
เดียวกับผู้พิพากษา โดยพยานอยู่ในต่างประเทศได้
ิ
ิ
ส่วนระบบอเล็กทรอนิกส์ ตามข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธิพจารณาคดีทาง
ิ
อเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ ได้ก าหนดความหมายไว้ในข้อ ๓ ว่า หมายความว่า การประยุกต์ใช้วิธีการทาง
ื่
อเล็กตรอนไฟฟา คลื่นแม่เหล็กไฟฟา หรือวิธีอนใดในลักษณะคล้ายกัน และให้หมายความรวมถึงการ
้
ิ
้

8 สุรพล สนธยานนท์, ประสิทธิภาพและความคุ้มค่าของการดาเนนกระบวนพิจารณาและสืบพยานด้วยระบบการประชุม

ิ
ทางจอภาพ (Video Conference): ศึกษากรณศาลทรัพย์สินทางปัญญาและการค้าระหว่างประเทศกลาง, (กรุงเทพฯ:
ี
ส านักงานศาลยุติธรรม, ๒๕๕๑), หน้า ๑๙-๒๐.