Page 1970 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1970
๑๙๕๒
มาช่วยลดผลกระทบจากสถานการณ์การแพร่ระบาดดังกล่าว ท าให้ประชาชนและศาลเปิดรับบริการการ
อ านวยความยุติธรรมผ่านระบบออนไลน์มากขึ้น ซึ่ง Smart Court หรือศาลอัจฉริยะ
นอกจากน าเทคโนโลยีมาปรับใช้กับการอานวยความยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นแล้วนั้น
ต้องมีการพัฒนาด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับบุคลากรของศาลยุติธรรมควบคู่ไปด้วย โดยมีวิธีคิดในการท างานของ
ศาลยุติธรรมเป็นการให้บริการอานวยความยุติธรรมแก่ประชาชน โดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง เพอให้
ื่
เข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้อย่างสะดวกรวดเร็ว และลดค่าใช้จ่าย ด้วยการน าเทคโนโลยีมาใช้ใน
กระบวนการทางศาล
ิ
ิ
ศาลยุติธรรมได้น าระบบวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ (ออนไลน์) รวมถึงเทคโนโลยีต่าง ๆ
ิ
่
ิ่
มาใช้ในกระบวนการยุติธรรม นับแต่ที่มีการแก้ไขเพมเติมประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง
มาตรา ๓๔/๑ มาตรา ๕๑ วรรคสอง และมาตรา ๖๘ ให้ประธานศาลฎีกามีอานาจออกข้อก าหนดโดยความ
๘
เห็นชอบของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา เพอเป็นข้อก าหนดกลางก าหนดหลักการรองรับการด าเนินกระบวน
ื่
ิ
พจารณาของศาลในทุกขั้นตอน นับแต่การฟองคดี การยื่นและส่งค าคู่ความและเอกสาร การแจ้งค าสั่งของ
้
ั
ิ
ศาล การจัดท าสารบบความหรือสารบบค าพพากษา การสืบพยานและการรับฟงพยานหลักฐาน การ
ิ
ิ
วินิจฉัยคดี การด าเนินกระบวนพจารณาใด ๆ สามารถด าเนินโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์หรือกระท าใน
ื่
รูปแบบอเล็กทรอนิกส์ เพอเพมประสิทธิภาพให้การพจารณาพพากษาคดีและการให้บริการประชาชน
ิ่
ิ
ิ
ิ
ิ
เป็นไปโดยสะดวกรวดเร็ว ประธานศาลฎีกาได้ออกข้อก าหนดของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยวิธีพจารณาคดี
ื่
๙
ิ
ทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ มีสาระส าคัญเพอรองรับการด าเนินกระบวนพจารณาด้วยวิธีการทาง
ิ
อิเล็กทรอนิกส์ การจัดท าเอกสารในส านวนความในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ การนั่งพิจารณาคดีและบันทึกค า
ิ
เบิกความพยานโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ การรับฟงพยานหลักฐานที่เป็นข้อมูลอเล็กทรอนิกส์ การท า
ั
ิ
ิ
ุ
ิ
ค าพพากษาหรือค าสั่งลงลายมือชื่อในรูปแบบอเล็กทรอนิกส์ การประชุมในศาลอทธรณ์และศาลฎีกาโดย
วิธีการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ข้อก าหนดดังกล่าวได้ให้ค านิยามค าว่า “อิเล็กทรอนิกส์” หมายความว่า การประยุกต์ใช้วิธีการทาง
ื่
้
ิ
้
อเล็กตรอน ไฟฟา คลื่นแม่เหล็กไฟฟา หรือวิธีอนใดในลักษณะคล้ายกัน และให้หมายความรวมถึงการ
ุ
ประยุกต์ใช้วิธีการทางแสง วิธีการทางแม่เหล็ก หรืออปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้วิธีการต่าง ๆ
เช่นว่านั้น ตัวอย่างเช่น โทรศัพท์ แฟกซ์ อีเมล อินเทอร์เน็ต สมาร์ทโฟน (Smartphone) แท็บเลต (tablet)
โปรแกรมคอมพวเตอร์ สื่อออนไลน์ก็ถือว่าเป็นอเล็กทรอนิกส์ด้วย เพราะค าว่า “วิธีการทางอเล็กตรอน”
ิ
ิ
ิ
จะรวมถึงการส่งข้อมูลไปตามสายโทรศัพท์ สายแลน สายไฟเบอร์ หรือแม้แต่การส่งข้อมูลผ่านดาวเทียม
ิ
ิ
ดังนั้น วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ คือ กระบวนการพจารณาคดีทุกอย่างที่ศาลด าเนินการ หรือที่
ิ
คู่ความด าเนินการต่อศาล หรือคู่ความด าเนินการต่อคู่ความด้วยกันเอง โดยใช้วิธีการทางอเล็กทรอนิกส์
ิ
เช่น โทรศัพท์ อีเมล แฟกซ์ อินเทอร์เน็ต มาสนับสนุนในการด าเนินการ
การพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์เป็นการเพมช่องทางการให้บริการของศาลยุติธรรมแก่
ิ
ิ่
ิ
ประชาชนหรือคู่ความให้สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยสะดวกและรวดเร็ว ประหยัดค่าใช้จ่าย
๘ พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (ฉบับที่ ๒๘) พ.ศ. ๒๕๕๘
๙ ประกาศราชกิจจานุเบกษา ฉบับกฤษฎีกา เล่ม ๑๓๔ ตอนที่ ๔๙ ก วันที่ ๓ พฤษภาคม ๒๕๖๐ โดยให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่
วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
