Page 1973 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1973
๑๙๕๕
ิ
กับการจัดท ารายงานกระบวนพจารณาของศาลได้เช่นกัน ซึ่งปัจจุบันศาลยุติธรรมมีห้องสืบพยานทั้งระบบ e-Hearing
่
Recording System มีในศาลแพงและศาลอาญาในกรุงเทพมหานคร ศาลจังหวัด ศาลอาญาคดีทุจริตและ
ประพฤติมิชอบและศาลช านัญพเศษ ศาลแรงงานภาค และศาลเยาวชนและครอบครัวจังหวัด ซึ่งสามารถ
ิ
ด าเนินการนั่งพิจารณาคดีโดยการบันทึกภาพและเสียงลงวัสดุได้ และระบบ e-Courtroom โดยการบันทึก
การพิจารณาคดีโดยสื่ออิเล็กทรอนิกส์
ิ
ิ
ิ
มีข้อพจารณาว่า ข้อก าหนดดังกล่าวน ามาปรับใช้ในกระบวนวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ใน
คดีอาญาได้หรือไม่นั้น ตามข้อ ๒๙ ก าหนด “ให้น าข้อก าหนดนี้ไปใช้กับคดีอนที่มีกฎหมายบัญญัติให้น า
ื่
่
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพงไปใช้บังคับโดยอนุโลม” ซึ่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ
ิ
อาญา มาตรา ๑๕ บัญญัติว่า “วิธีพจารณาข้อใดซึ่งประมวลกฎหมายนี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะ ให้น า
ิ
่
ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพงมาใช้บังคับเท่าที่พอจะใช้บังคับได้” ดังนั้น เมื่อข้อก าหนดดังกล่าว
ออกโดยอาศัยอานาจตามความในมาตรา ๓๔/๑ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง จึงสามารถ
ิ
่
น าข้อก าหนดฯ มาปรับใช้ในคดีอาญาเท่าที่พอจะบังคับใช้ได้โดยอนุโลม
นอกจากนี้ ข้อก าหนดฯ ในข้อ ๔ วรรคหนึ่งตอนท้ายก าหนดว่า “ทั้งนี้ ประเภทคดี หลักเกณฑและ
์
วิธีการ ให้เป็นไปตามที่ส านักงานศาลยุติธรรมประกาศก าหนด” ซึ่งเดิมได้มีประกาศของส านักงานศาลยุติธรรม
ิ
เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ ลงวันที่ ๑๕ ธันวาคม
ิ
๒๕๖๓ และแก้ไขเพมเติม (ฉบับที่ ๒) ลงวันที่ ๑๙ มีนาคม ๒๕๖๔ โดยในบัญชีแนบท้ายประกาศดังกล่าว
ิ่
ได้ก าหนดประเภทคดีที่คู่ความอาจร้องขอหรือศาลเห็นสมควรให้ด าเนินกระบวนพจารณาด้วยวิธีการทาง
ิ
่
อเล็กทรอนิกส์ ๑. คดีแพง ๒. คดีผู้บริโภค ต่อมาได้มีประกาศของส านักงานศาลยุติธรรม เรื่องหลักเกณฑ์
ิ
ิ
ิ
วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ (ฉบับที่ ๓) ลงวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๒๕๖๔
โดยให้ยกเลิกบัญชีแนบท้ายประกาศดังกล่าว และให้ใช้บัญชีแนบท้ายประกาศฉบับนี้แทน ซึ่งบัญชีแนบ
ี่
ท้ายฉบับใหม่ได้ก าหนดประเภทคดีทคู่ความอาจร้องขอหรือศาลเห็นสมควรให้ด าเนินกระบวนพิจารณาด้วย
ิ
่
ิ
วิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ ได้คือ ๑. คดีแพง ๒. คดีผู้บริโภค ๓. คดีอาญา เฉพาะการนั่งพจารณาและการ
ิ
ิ
ื่
บันทึกค าเบิกความพยานโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ ทั้งนี้เพอให้การบังคับใช้วิธีพจารณาคดีทาง
อเล็กทรอนิกส์เกี่ยวกับการนั่งพจารณาและการบันทึกค าเบิกความพยานโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์
ิ
ิ
ิ
ิ
ครอบคลุมถึงการพจารณาคดีอาญา แต่ต่อมาส านักงานศาลยุติธรรมได้ออก “ประกาศของส านักงานศาล
ิ
ยุติธรรม เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ ลงวันที่ ๒๐
ิ
กรกฎาคม ๒๕๖๔” โดยให้ยกเลิกประกาศข้างต้นทั้งสามฉบับเสีย และในประกาศฉบับใหม่ไม่มีบัญชีแนบ
ท้ายประกาศเกี่ยวกับการก าหนดประเภทคดีที่คู่ความอาจร้องขอหรือศาลเห็นสมควรให้ด าเนินกระบวน
พจารณาด้วยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ไว้ แต่อย่างไรก็ตาม ในส่วนของคดีอาญานั้น เนื่องจากสถานการณ์
ิ
ิ
ิ่
ื่
ของประเทศไทยในปัจจุบันยังมีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ ที่เพมสูงขึ้น เพอความ
ิ
ปลอดภัยของทุกฝ่าย ศาลยุติธรรมจึงต้องน าวิธีการอเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการด าเนินคดีต่าง ๆ ให้มากขึ้น
ประธานศาลฎีกา จึงได้ออก “ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาใน
ระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease: COVID-19)
พศ. ๒๕๖๔” ลงวันที่ ๑๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๔ โดยให้น าวิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส์มาปรับใช้ใน
ี่
ั
ิ
การนั่งพิจารณาและการอ่านค าพพากษาหรือค าสั่งให้คู่ความฟง และในกรณีทมีการถ่ายทอดภาพและเสียง
ของคู่ความหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องมายังศาลในลักษณะการประชุมทางจอภาพหรือผ่านระบบอเล็กทรอนิกส์
ิ
