Page 1976 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๕๘

้
เกี่ยวกับการตั้งทนายความ การอ่านและอธิบายฟองให้จ าเลยฟัง และสอบค าให้การจ าเลยในเวรชี้ สามารถ
บันทึกหลายคดีต่อเนื่องกันในไฟล์เดียวกันได้ และให้เก็บรักษาไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์แม่ข่ายของศาล

ิ
ิ
มีข้อพจารณาว่า การสืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์ตามระเบียบนี้เป็นการสืบพยานโดยทุกฝ่าย
ิ
ใช้วิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ ซึ่งศาล คู่ความ และพยานอยู่ในสถานที่แตกต่างกัน แต่ก็ถือว่าเป็นการด าเนิน
กระบวนพจารณาในศาล เป็นคนละกรณีกับการสืบพยานในลักษณะการประชุมทางจอภาพปกติ ดังที่
ิ
ิ
บัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มาตรา ๒๓๐/๑ ระเบียบฯ ข้อ ๖ วรรคหนึ่ง จึงให้น า
ข้อก าหนดประธานศาลฎีกา ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ และประกาศส านักงาน
ิ
ศาลยุติธรรมที่เกี่ยวข้องมาบังคับใช้เท่าที่พอจะบังคับใช้ได้ ดังนั้น หากมิใช่กรณีที่จ าเลยถูกคุมขัง คู่ความ

และพยานอาจอยู่ในสถานที่ใดที่มีความเหมาะสมก็ได้ แต่ต้องเป็นสถานที่ตามที่ได้แถลงไว้ต่อศาลและศาล
๑๘
มีค าสั่งอนุญาตแล้ว เห็นได้ว่าการสืบพยานโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์จะด าเนินการอย่างใดจะเป็นไป
ิ
ตามระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในระหว่างที่มีการแพร่ระบาด
ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔ เนื่องจากทั้ง

ศาล คู่ความ และพยานอยู่ในสถานที่แตกต่างกัน จึงมิใช่เป็นการสืบพยานบุคคคลที่อยู่นอกศาลโดยระบบ
การประชุมทางจอภาพที่ต้องด าเนินการตามข้อบังคับของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยการสืบพยานคดีอาญา
ในลักษณะการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๖

การน าเทคโนโลยีและนวัตกรรมอื่น ๆ มาใช้ในการบริหารจัดการคดีของศาลยุติธรรม

นอกจากส านักงานศาลยุติธรรมได้น าเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการให้บริการแก่ประชาชน
เกี่ยวกับระบบบริการข้อมูลคดีออนไลน์ ๒๔ ชั่วโมง (CIOS) ติดตามผลการส่งหมาย วันนัดพิจารณา ติดตาม
ค าสั่งศาล สืบค้น คัดถ่าย และออกหนังสือรับรองคดีถึงที่สุดแล้ว มีการขยายการให้บริการรวมไปถึงใน
คดีอาญา โดยผู้ต้องหาหรือจ าเลยสามารถยื่นขอปล่อยตัวชั่วคราวทางสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ (ออนไลน์)

โดยไม่ต้องเดินทางมาศาลได้ ในทางปฏิบัติผู้ต้องหาหรือจ าเลยต้องลงทะเบียนเพอพสูจน์ตัวตนในระบบ
๑๙
ื่
ิ
บริการออนไลน์ศาลยุติธรรม (CIOS) ก่อน จึงจะสามารถยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราว ค าร้องอทธรณ์ค าสั่ง
ุ
ไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว หรือตรวจสอบข้อมูลคดีเบื้องต้นได้ ทั้งนี้ ชื่อผู้ใช้ระบบ และรหัสผ่าน ที่ใช้ใน
ระบบ CIOS ถือเป็นหลักฐานการลงลายมือชื่อ ตามหลักการเรื่องลายมือชื่ออเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมีผลเท่ากับ
ิ
การลงลายมือชื่อด้วยปากกา เมื่อศาลมีค าสั่งแล้วจะลงข้อมูลในระบบ CIOS และแจ้งค าสั่งดังกล่าวทาง
ข้อความผ่านโทรศัพท์เคลื่อนที่ (SMS) ไปยังผู้ต้องหาหรือจ าเลยเพอให้เข้าไปตรวจสอบค าสั่ง ซึ่งเมื่อ
ื่
ผู้ต้องหาหรือจ าเลยได้รับข้อความ SMS ดังกล่าวแล้ว เท่ากับได้ทราบค าสั่งศาลแล้ว และหากก าหนด

หลักประกันเป็นเงินสด สามารถโอนเงินเข้าบัญชีศาล พร้อมแนบหลักฐานการโอนเงิน และท าสัญญา
ประกันในระบบออนไลน์ได้ โดยไม่ต้องยืนยันตัวที่ศาล นอกจากนั้น การปล่อยตัวชั่วคราวที่จะต้องมีการ
รายงานตัวก็สามารถรายงานตัวผ่านทางโทรศัพท์ แอปพลิเคชันไลน์ หรือผ่านช่องทางอเล็กทรอนิกส์อนได้
ิ
ื่

๑๘ หนังสือซักซ้อมการปฏิบัติตามระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในระหว่างที่มีการ
ื้
แพร่ระบาดของโรคติดเชอไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔ และระเบียบ
ราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการด าเนินคดีแพ่งอาญาในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา
๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔ ลงวันที่ ๒๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๖๔
๑๙ ประกาศส านักงานศาลยุติธรรม เรื่อง การขอปล่อยชั่วคราวทางสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศ ประกาศ ณ วันที่ ๕ มกราคม

พ.ศ. ๒๕๖๔