Page 1980 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๖๒

ิ
ิ
เชื่อพยานที่เบิกความผ่านระบบอเล็กทรอนิกส์น้อยกว่าพยานที่มาให้การในห้องพจารณาของศาลด้วย
ั
ตนเอง เนื่องจากไม่สามารถเห็นอากัปกริยาของพยานได้เท่าเทียมกบการสืบพยานในห้องพิจารณาที่ท าโดย
๒๔
เปิดเผยต่อหน้าจ าเลย
การใช้เทคโนโลยีที่ส่งผลกระทบดังกล่าวข้างต้นอาจมีสาเหตุมาจากพยานหรือคู่ความถูกจ ากัด
ช่องทางในการสื่อสารหรือการแสดงออก คุณภาพของสัญญาณอนเทอร์เน็ตที่ไม่สมบูรณ์ท าให้มีผลต่อการ
ิ
รับฟงข้อเท็จจริงของผู้พพากษา และความแตกต่างในการเข้าถึงเทคโนโลยี ที่คู่ความหรือพยานอาจจะไม่
ิ
ั
ิ
สามารถเข้าถึงเครื่องมือทางเทคโนโลยีที่ใช้ในการพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ได้เท่าเทียมกัน ซึ่งจะเห็น
ิ
ื่
ได้ว่าข้อจ ากัดดังกล่าวหากตรวจพบได้ก่อนการด าเนินการทางอเล็กทรอนิกส์ก็ควรจะปรับปรุงแก้ไขเพอให้
ิ
ิ
การพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์เป็นการพจารณาคดีที่เป็นธรรมและให้โอกาสคู่ความทั้งสองฝ่ายอย่าง
ิ
ิ
ิ
ี
เท่าเทียมกัน ในส่วนของประเทศไทยนั้นแม้จะเป็นเพยงการเริ่มต้นในการน ากระบวนวิธีพจารณาสืบพยาน
ิ
ิ
ี
ทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้ในคดีอาญา จึงยังไม่มีข้อมูลเพยงพอว่าการน าวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ดังกล่าวมา
ใช้ในคดีอาญาจะมีผลกระทบต่อกระบวนการยุติธรรมหรือไม่ และหากมีผลกระทบจะมีจ านวนมากน้อย
เพียงใด แต่อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่มีหลักฐานการวิจัยว่า พยานที่เบิกความในห้องพจารณาจะบอกความ
ิ
ิ
ื่
จริงมากกว่าการเบิกความเป็นพยานในการพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์หรือไม่ จึงต้องใช้เวลาเพอให้
ิ
หลักฐานดังกล่าวปรากฏ ซึ่งมีผู้พพากษาตั้งข้อสังเกตว่า การให้การเป็นพยานทางจอภาพระยะไกลไม่เป็น
ิ
อปสรรคในการขัดขวางไม่ให้พยานต้องเบิกความตามความเป็นจริง แต่อาจท าให้พยานบอกตามความเป็น
ุ
๒๕
จริงได้ง่ายกว่าเมื่อไม่อยู่ในห้องพิจารณาคดีกับบุคคลอื่น
เพราะฉะนั้นจากข้อมูลข้างต้นที่ได้ศึกษาเปรียบเทียบถึงข้อดีข้อเสียของการน าวิธีการพจารณา
ิ
ิ
ิ
คดีทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้ในคดีอาญานั้น เห็นได้ว่า ข้อเสียของการน าวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้นั้น
สามารถปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่องได้ อาทิเช่น การกระจายความเข้าถึงเทคโนโลยีสารสนเทศให้
ั
แก่ประชาชนและคู่ความ โดยให้ส่วนราชการต่าง ๆ ที่สัมพนธ์กับประชาชนมีอปกรณ์ไว้เพอให้สามารถ
ุ
ื่
ื่
ิ
เข้าถึงอนเทอร์เน็ตได้ นอกจากที่ศาลได้มีการเชื่อมต่อระบบออนไลน์กับเรือนจ าหรือราชทัณฑ์เพอบางครั้ง
ไม่จ าเป็นต้องน าผู้ต้องหาหรือจ าเลยมาศาล เช่น การผัดฟ้องฝากขัง หรือการสอบค าให้การ อีกช่องทางหนึ่ง
ให้มีการเชื่อมต่อระบบออนไลน์ไปที่สถานีต ารวจ และสภาทนายความ เนื่องจากสภาทนายความมี
หน่วยงานกระจายอยู่ทั่วประเทศ ท าหน้าที่ปรึกษากฎหมายกับประชาชนที่ด้อยโอกาสทางเศรษฐกิจและไม่
๒๖
อาจหาทนายความที่ปรึกษาเองได้ รวมทั้งการจัดให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่ต้องขังในเรือนจ าสามารถพบ
ิ
กับทนายความโดยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ได้โดยสะดวกและมีความเป็นส่วนตัว ตัวอย่างเช่น จ าเลย
ิ
สามารถขอเวลาในการปรึกษากับทนายความเป็นการส่วนตัวในระหว่างการสืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์
ิ
เป็นต้น นอกจากนี้ ในส่วนของความน่าเชื่อถือของพยานในการสืบพยานผ่านสื่ออเล็กทรอนิกส์ การ

๒๔ Douglas Keith,Promise and Peril as Courts Go Virtual Amid Covid-19 [ออนไลน์], วนที่ 29 พฤษภาคม
ั
2563 แหล่งที่มาของข้อมูล, https://www.brennancenter.org/our-work/analysis-opinion/promise-and-peril-
courts-go-virtual-amid-covid-19
๒๕ Katherine Mcquail, Post Pandemic Probate Litigation :The future Conduct of Hearings [ออนไลน์],
วันที่ 29 กรกฎาคม 2564 แหล่งที่มาของข้อมูล, https://www.todayswillsandprobate.co.uk/guest-writers/post-
pandemic-probate-litigation/
๒๖ ณรจญา ตัญจพัฒน์กุล, Digital Court:สู่ความยุตธรรมที่รวดเร็วและใกล้มือยิ่งขึ้น [ออนไลน์], วันที่ 16 กรกฎาคม
ิ
2564 แหล่งที่มาของข้อมูล, https:www.the 101.world/digital-court/tij101