Page 1984 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1984
๑๙๖๖
(Subjective) สูง เมื่อเทียบกับการบันทึกด้วยภาพและเสียงจะสามารถถ่ายทอดข้อความที่พยานเบิกความ
๒๘
ได้อย่างเป็นจริงซึ่งจะมีความเป็นภาวะวิสัย (Objective) แต่ทั้งนี้ ศาลยุติธรรมได้น าการบันทึกค าพยาน
ด้วยวัสดุบันทึกภาพและเสียงมาใช้แล้ว ตัวอย่างเช่น ห้องพจารณาคดีอเล็กทรอนิกส์ (Electronic
ิ
ิ
Courtroom) ห้องพจารณคดีการสืบพยานโดยวิธีบันทึกภาพและเสียงเป็นการน าเทคโนโลยีมาเป็นส่วน
ิ
เสริม ในการอานวยความยุติธรรมให้รวดเร็วขึ้น เป็นไปตามเจตนารมณ์ของประมวลกฎหมายวิธีพจารณา
ิ
ิ
ความอาญา มาตรา 172 วรรคสี่ โดยการน าอเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการสืบพยาน หรือที่เรียกว่า ระบบ
ุ
ิ
ิ
บันทึกการพจารณาคดีโดยสื่ออเล็กทรอนิกส์ (e-Hearing Recording System) ซึ่งจะมีการติดตั้งอปกรณ์
ื่
ิ
อเล็กทรอนิกส์ในห้องพจารณาคดี เพอบันทึกภาพและเสียงระหว่างการสืบพยานในคดีต่าง ๆ เพอเพม
ิ
ื่
ิ่
ั
ประสิทธิภาพในการสืบพยานเป็นไปโดยรวดเร็วขึ้น และสามารถฟงหรือดูย้อนหลังเหตุการณ์ได้ เก็บ
ื่
สาระส าคัญของค าพยานเพอช่วยในการวินิจฉัยชั่งน้ าหนักพยานหลักฐานได้ดีขึ้น ในกรณีมีข้อสงสัยก็
ุ
สามารถกลับไปทบทวนการเบิกความได้เสมือนหนึ่งมีการเบิกความอกครั้ง และหากมีการอทธรณ์หรือฎีกา
ี
ก็สามารถน าไฟล์ภาพและเสียงที่พจารณาตอนศาลชั้นต้นเข้าประกอบกับส านวนคดีได้ ศาลสูงสามารถ
ิ
ทบทวนเหตุการณ์จากการบันทึกภาพและเสียงของการเบิกความได้ประหนึ่งได้อยู่ในเหตุการณ์การเบิก
ความด้วย จะท าให้ศาลพิจารณาประเด็นข้อสงสัยต่าง ๆ ได้ดีขึ้น เห็นภาพบรรยากาศในการสืบพยาน เห็น
อากัปกริยาของพยานและข้อเท็จจริงตามค าเบิกความของพยาน เป็นต้น ปัจจุบันศาลยุติธรรมได้มีการ
ื่
ื่
ุ
ติดตั้งอปกรณ์เพอบันทึกภาพและเสียงครบทุกศาลแล้ว ดังนั้น เพอให้ระบบการจัดท าค าพยานทาง
ิ
อเล็กทรอนิกส์ให้มีประสิทธิภาพ ให้เป็นมาตรฐานและแนวทางเดียวกัน โดยต้องมีการปรับปรุงและพฒนา
ั
ุ
เป็นองค์รวมทุกภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นเรื่องการออกกฎระเบียบและวิธีปฏิบัติ ความพร้อมของอปกรณ์ และ
ื่
ทักษะทางเทคโนโลยีของบุคลากร ทั้งนี้เมื่อมีการน าเทคโนโลยีเข้ามาใช้เพออานวยความสะดวกดังกล่าว
แล้ว ต้องค านึงถึงความปลอดภัยในการใช้เทคโนโลยีให้เป็นไปด้วยความสมดุลกันในทุกด้าน ดังนั้น ใน
ิ
เบื้องต้นเพื่อให้การน าวิธีพิจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญามาใช้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ จึงเห็น
ิ
ควรให้มีการออกข้อบังคับประธานศาลฎีกาว่าด้วยสืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญา โดยอาศัย
่
อ านาจประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 172 วรรคสี่ ซึ่งเป็นอนุบัญญัติไปพลางกอน และ
ในขั้นต่อไปเห็นควรให้มีการออกกฎหมายว่าด้วยวิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญาไว้เป็นการ
ิ
ิ
เฉพาะ โดยอาจเป็นการแก้ไขเพมเติมประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา หรืออาจออกเป็นพระราช
ิ่
ิ
ิ
ื้
ก าหนดว่าด้วยวิธีพจารณาความทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญา โดยมีหลักการพนฐานและเหตุผลประกอบ
ิ
หลักการ ดังนี้
๒๘ สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒน์ศักดิ์ , รายงานการวิจัย เรื่อง “การพฒนาแนวทางในการจัดท าค าพยานของศาล
ั
ิ
ื่
ยุตธรรมเพอสอดคล้องกับกฎหมายพยานหลักฐานที่แก้ไขใหม่” [ออนไลน์] บทสรุปรายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์,:
สถาบันวิจัยและพัฒนารพีพัฒนศักดิ์ ประจ าปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๘ - ๒๕๖๐ แหล่งที่มาของข้อมูล,
https://rabi.coj.go.th/th/content/category/detail/id/8195/cid/8202/iid/129290
