Page 1983 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1983
๑๙๖๕
ุ
ประยุกต์ใช้วิธีการทางแสง วิธีการทางแม่เหล็ก หรืออปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้วิธีต่าง ๆ เช่นว่า
ี
ิ
นั้น ตัวอย่างเช่น โทรศัพท์ แฟกซ์ อเมล อนเทอร์เน็ต สมาร์ทโฟน (Smartphone) แท็บเลต (tablet)
โปรแกรมคอมพิวเตอร์ สื่อออนไลน์ เป็นต้น จะเห็นได้ว่าความหมายของการสืบพยานทางอิเล็กทรอนิกส์จะ
ิ
ก าหนดให้สามารถใช้วิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ผ่านทางสื่อออนไลน์ได้หลายช่องทางมากกว่าการสืบพยาน
ทางจอภาพ นอกจากนี้การสืบพยานทางจอภาพจะมีข้อจ ากัดมากกว่าการสืบพยานทางอิเล็กทรอนิกส์ เช่น
ื่
ิ
การสืบพยานทางจอภาพคู่ความอนยังคงต้องเดินทางมาศาล ส่วนการสืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์ทั้ง
คู่ความและพยานอาจอยู่ในสถานที่ใดที่มีความเหมาะสมก็ได้ โดยไม่ต้องเดินทางมาศาล แต่ต้องเป็นสถานที่
ี
ตามที่ได้แถลงไว้ต่อศาลและศาลมีค าสั่งอนุญาตแล้ว อกทั้งการสืบพยานทางจอภาพนั้นจะต้องมีสักขีพยาน
อยู่ด้วยกันกับพยานที่เบิกความนอกศาล นอกจากนี้ ตามหนังสือซักซ้อมการปฏิบัติตามระเบียบราชการ
ฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัส
โคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔ ฉบับลงวันที่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๖๔
ิ
ได้อธิบายว่า การสืบพยานทางสื่ออเล็กทรอนิกส์ (ออนไลน์) เป็นการสืบพยานโดยทุกฝ่ายใช้วิธีการทาง
อเล็กทรอนิกส์ ซึ่งศาล คู่ความ และพยานอยู่ในสถานที่แตกต่างกัน แต่ก็ถือว่าเป็นการด าเนินกระบวน
ิ
พจารณาในศาล เป็นคนละกรณีกับการสืบพยานในลักษณะการประชุมทางจอภาพตามปกติ ดังนั้น จึงเห็น
ิ
ได้ว่า หลักเกณฑ์และวิธีการการสืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์ (ออนไลน์) มีความแตกต่างจากการสืบพยาน
ิ
ในลักษณะการประชุมทางจอภาพ (Video Conference) จึงเป็นคนละกรณีกัน
ิ
ตามที่ได้กล่าวไปแล้วข้างต้นว่าการสืบพยานในคดีอาญาทางอเล็กทรอนิกส์โดยน าข้อก าหนดของ
ิ
ิ
่
ประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ ซึ่งใช้บังคับในคดีแพงมาใช้ใน
คดีอาญายังไม่มีความครอบคลุมและชัดเจนเพยงพอในการน ามาใช้บังคับที่จะเป็นไปตามหลักการพนฐาน
ี
ื้
ของการสืบพยานในคดีอาญาและการคุ้มครองสิทธิของจ าเลยในคดีอาญาและผู้เสียหาย ประกอบกับเมื่อไม่
สามารถน าหลักเกณฑ์การสืบพยานในลักษณะการประชุมทางจอภาพในคดีอาญาดังกล่าวไปใช้กับการ
สืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญา เนื่องจากเป็นคนละกรณีกัน จึงเห็นควรให้มีการออกกฎหมายว่า
ิ
ิ
ด้วยวิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญาเป็นการเฉพาะ นอกจากนี้ เมื่อได้พจารณาตามประมวล
ิ
ิ
กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๗๒ วรรคสี่ บัญญัติว่า “ในการสืบพยาน ใหมีการบันทึกค าเบิก
ความพยานโดยใชวิธีการบันทึกลงในวัสดุ ซึ่งสามารถถ่ายทอดออกเป็นภาพและเสียงซึ่งสามารถตรวจสอบ
ุ
ถึงความถูกตองของการบันทึกได้ และใหศาลอทธรณ์ ศาลฎีกาใชการบันทึกดังกล่าวประกอบการพิจารณา
คดีด้วย ทั้งนี้ตาม หลักเกณฑวิธีการและเงื่อนไขที่ก าหนดในข้อบังคับของประธานศาลฎีกา” เป็นการพัฒนา
กระบวนการยุติธรรมให้มีความรวดเร็วและเป็นธรรม โดยน าระบบวิธีการจัดท าค าพยานโดยใช้เทคโนโลยี
ื่
เข้ามาช่วยในการบันทึกค าพยานด้วยวัสดุบันทึกภาพและเสียง เพอทดแทนการบันทึกค าพยานที่ใช้มาแต่
ิ
เดิมที่เน้นการบันทึกเสียง และการพมพจากเสียงที่ผู้พพากษาบันทึกไว้แบบ “อมความ” การบันทึกค า
์
ิ
ั
พยานในปัจจุบันเป็นข้อความที่ผู้พพากษาสรุปจากการรับฟงค าพยานซึ่งจะมีความเป็นอตวิสัย
ิ
ั
