Page 1981 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1981
๑๙๖๓
ตอบสนองการรับรู้ต่างจากการสืบพยานในศาลตามปกติ ไม่สามารถสังเกตอากัปกริยาของพยานได้เท่ากับ
ิ
การที่พยานมาเบิกความในห้องพจารณานั้น เห็นว่าในส่วนนี้ต้องมีการน าเทคโนโลยีเข้ามาช่วยให้ได้มาก
ิ
ิ
ที่สุด เพอให้ผู้พพากษาและคู่ความที่อยู่ในห้องพจารณาคดี สามารถเห็นการเบิกความของพยานผ่านสื่อ
ื่
ิ
ิ
อเล็กทรอนิกส์ให้เสมือนกับพยานมาเบิกความในห้องพจารณาคดีทางกายภาพด้วยตนเอง ตัวอย่างเช่น
การเพิ่มประสิทธิภาพของสัญญาณอินเทอร์เน็ตและกล้องวิดีโอ เป็นต้น นอกจากนี้ การสืบพยานบุคคลทาง
สื่ออิเล็กทรอนิกส์ แม้ในความเป็นจริงพยานจะไม่ได้มาเบิกความอยู่ต่อหน้าคู่ความ แต่คู่ความก็สามารถเห็น
และได้ยินพยานเบิกความ สามารถรับรู้การด าเนินกระบวนพจารณานั้นได้เหมือนพยานเบิกความในห้อง
ิ
ิ
พจารณาของศาล ประเด็นเรื่องการนั่งพจารณาคดีต่อหน้าคู่ความจึงไม่เป็นปัญหา ดังนั้นแม้ว่าจ าเลยใน
ิ
คดีอาญาจะโต้แย้งว่าไม่ได้สืบพยานต่อหน้าจ าเลย ท าให้จ าเลยไม่สามารถต่อสู้คดีได้อย่างเต็มที่ จึงเป็นข้อ
ั
ั
โต้แย้งที่ปราศจากเหตุผลอนควรรับฟง ประกอบกับจ าเลยต้องให้ความยินยอมในการที่ศาลจะน าวิธี
ิ
ิ
พจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการสืบพยานบุคคล และศาลต้องพจารณาว่าวิธีการดังกล่าวจะไม่
ิ
เป็นที่เสียหายหรือท าให้เกิดความไม่เป็นธรรมแก่จ าเลย หรือท าให้สิทธิในการต่อสู้คดีของจ าเลยลดน้อย
ถอยลง ในส่วนของประเด็นการพิจารณาคดีโดยเปิดเผยนั้น การสืบพยานบุคคลทางอิเล็กทรอนิกส์จะต้องมี
การถ่ายทอดภาพและเสียงกระบวนการพิจารณาคดีให้ประชาชนทั่วไปที่สนใจสามารถเข้ามาดูการพิจารณา
ได้ที่ห้องพจารณาคดี ทั้งนี้ ต้องมีการแจ้งวันนัดสืบพยานทางอเล็กทรอนิกส์ให้บุคคลทั่วไปทราบโดยวิธีการ
ิ
ิ
ทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ด้วย
ี
การที่จะน าวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้ได้นั้นไม่ใช่แค่ศาลยุติธรรมเพยงองค์กรเดียวที่มีความ
ิ
ื่
พร้อม แต่การจะน าวิธีทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้เพออานวยความยุติธรรมได้อย่างแท้จริง ต้องเกิดจากความ
ิ
ร่วมมือและความเข้าใจจากคู่ความทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นพนักงานอยการ เจ้าพนักงานต ารวจ ทนายความ
ั
และคู่ความในคดี ซึ่งหลักส าคัญประการหนึ่งนอกจากที่ศาลจะต้องอานวยความสะดวกให้คู่ความทุกฝ่าย
ื่
ั
เข้าถึงกระบวนการทางเทคโนโลยีอย่างเท่าเทียมกนข้างต้นแล้ว ศาลยุติธรรมต้องมีการออกกฎระเบียบเพอ
ก าหนดหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติของวิธีทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญา เพื่อให้เกิดความแน่นอนชัดเจนท าให้
ิ
คู่ความทุกฝ่ายสามารถเข้าใจขั้นตอนทางปฏิบัติจนเกิดความมั่นใจในการเข้าใช้ระบบวิธีการทาง
อเล็กทรอนิกส์ โดยปัจจุบันท่ามกลางที่มีสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสการที่จะน าวิธีการทาง
ิ
อิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในคดีอาญาได้นั้นต้องพิจารณาตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ระเบียบราชการ ฝ่ายตุลาการ
ศาลยุติธรรมว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา
๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔ ก าหนดไว้เป็นหลัก แต่ศาลอาจน าเอา
ิ
ิ
หลักเกณฑ์ตามข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓
ี
และประกาศส านักงานศาลที่เกี่ยวข้องมาบังคับใช้เพยงเท่าที่พอจะใช้บังคับได้ การน าเอาข้อก าหนดและ
๒๗
ิ
ประกาศดังกล่าวซึ่งใช้บังคับในการพจารณาคดีแพงมาปรับใช้กับการพจารณาคดีอาญาตามระเบียบ
่
ิ
ราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ
ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔ ซึ่งเป็นข้อก าหนดหลักได้
เฉพาะที่ในระเบียบไม่ได้ก าหนดไว้ และการน าข้อก าหนดและประกาศดังกล่าวซึ่งใช้บังคับในการพจารณา
ิ
่
คดีแพงมาปรับใช้ต้องไม่ท าให้การพจารณาคดีอาญาไม่สามารถด าเนินไปได้เพราะข้อก าหนดและประกาศ
ิ
๒๗ ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม ว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในศาลที่เกี่ยวกับผู้ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจ าหรือ
ื้
สถานที่กักขังในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชอไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID-19)
พ.ศ. ๒๕๖๔ ข้อ ๖ วรรคหนึ่ง
