Page 1977 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๕๙

และส านักงานศาลยุติธรรมยังได้น าระบบ AWIS (Arrest Warrant Information Service) ซึ่งเป็นระบบ
ิ
ฐานข้อมูลหมายจับ เชื่อมโยงกับส านักงานต ารวจแห่งชาติ และกรมสอบสวนคดีพเศษ (DSI) ที่ให้เจ้า
พนักงานต ารวจสามารถด าเนินการยื่นค าร้องขอหมายจับผ่านระบบและแจ้งผลการด าเนินงานตามหมายจับ

ผ่านระบบได้ ท าให้ศาลยุติธรรมมีฐานข้อมูลและสถิติเกี่ยวกับหมายจับผู้ต้องหาและจ าเลยโดยสามารถ

สืบค้นได้จากฐานข้อมูลโดยตรง ซึ่งการน านวัตกรรมและเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้นั้นเป็นการอานวยความ
สะดวกให้แก่เจ้าพนักงานต ารวจและคู่ความทุกฝ่ายโดยไม่จ าเป็นต้องเดินทางมาศาลและยังสอดคล้องกับ
มาตรการเว้นระยะห่างทางสังคมเพื่อลดความเสี่ยงจากการติดเชื้อไวรัสด้วย

แนวทางของศาลอื่นในการใช้วิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส์

ในประเทศไทย นอกจากศาลยุติธรรมที่น าเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้สนับสนุนการท างานในหลาย
ื่
ิ่
ั
มิติแล้ว ศาลปกครองได้พฒนาระบบบริหารงานศาลเพอเพมประสิทธิภาพและมาตรฐานการปฏิบัติงาน
ิ
ในรูปแบบศาลปกครองอเล็กทรอนิกส์ (e - Admincourt) โดยประชาชนสามารถด าเนินคดีทาง
ิ
อเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มต้น การยื่นฟอง ค าให้การ และค าร้อง ค าขอต่าง ๆ สามารถยื่นผ่าน
้
ิ
ระบบงานคดีปกครองอเล็กทรอนิกส์ ไปรษณีย์ลงทะเบียน และโทรสาร การแจ้งหมายศาล และการช าระ
เงินค่าธรรมเนียมศาล โดยคู่กรณีทั้งสองฝ่ายไม่จ าเป็นต้องเดินทางมาที่ศาลปกครอง และรับทราบหมาย
๒๐
ี่
แจ้งและค าสั่งต่าง ๆ ผ่านช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ทุกททุกเวลา ส่วนการนั่งพิจารณาคดี การไต่สวน นัด
ิ
ไกล่เกลี่ยและนัดฟงค าพพากษาหรือค าสั่งศาล คู่กรณีสามารถด าเนินการทางวิธีอเล็กทรอนิกส์หรือการ
ั
ิ
ประชุมทางจอภาพ แอปพลิเคชันต่าง ๆ เช่น ไลน์ เฟซบุ๊ก โดยคู่กรณีไม่ต้องมาศาล นอกจากนี้บุคลากรของ
ศาลปกครอง ตุลาการศาลปกครองและเจ้าหน้าที่ศาลสามารถปฏิบัติงานที่บ้านได้ตามความเหมาะสม เช่น
การตรวจส านวน การร่างค าสั่งหรือค าพพากษา โดยใช้ระบบงานคดีปกครองอเล็กทรอนิกส์ ส่วนการ
ิ
ิ
ประชุมปรึกษาสามารถใช้ระบบการติดต่อสื่อสารระหว่างกันได้ตามที่เห็นสมควร
๒๑
ในท านองเดียวกัน ศาลในต่างประเทศได้น าเทคโนโลยีและนวัตกรรมต่าง ๆ มาใช้ในการอานวย

ความยุติธรรมในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ เช่นเดียวกัน ในหลาย
ประเทศเริ่มน าระบบการประชุมทางจอภาพ (Video Conference) หรือการประชุมทางไกล (Remote
proceeding) โดยนั่งพจารณาคดีแบบออนไลน์ หรือที่เรียกว่า ศาลระยะไกล (Remote Court) หรือ
ิ
ิ
ั
ศาลเสมือนจริง (Virtual Court) โดยการถ่ายทอดภาพและเสียงการนั่งพจารณาคดีให้คู่ความฟง
ยกตัวอย่างเช่น ในสหราชอาณาจักรอนุญาตให้ใช้การประชุมทางจอภาพหรือการประชุมทางไกลแทนการ
พจารณาพพากษาคดีในศาลแบบปกติ ซึ่ง UK Supreme COURT ก าหนดให้ผู้พพากษา ทนายความ และ
ิ
ิ
ิ
ิ
คู่ความสามารถใช้การประชุมทางจอภาพจากที่พกเพอเข้าร่วมพจารณาคดีได้โดยผ่านทางเว็ปไซด์ของศาล
ื่
ั
ซึ่งอาจเป็นครั้งแรกของประวัติศาสตร์ที่มีการพิจารณาคดีแบบไลฟ์สด หรือ “Live Judgment” โดยผู้พิพากษา

๒๐ ศาลปกครอง, ข่าวประชาสัมพนธ์ศาลปกครอง ศาลปกครองเปิดใช้ระบบงานคดปกครองทางอิเล็กทรอนกส์เพอ
ื่
ั
ี
ิ
ประชาชน [ออนไลน์], วันที่ ๓๐ พฤษภาคม ๒๕๖๒, แหล่งที่มาของข้อมูล,
https://www.admincourt.go.th/admincourt/upload/webcms/News/News_300519_142212.jpg
๒๑ ผู้จัดการออนไลน์,ปธ ศาลปกครองสูงสุด ออกค าแนะนาปฏิบัตงานที่บ้านช่วงโควิด 19 เนนใช้ระบบงานคด ี

้
ิ
ปกครองอิเล็กทรอนิกส์ [ออนไลน์], วันที่ ๓๐ เมษายน ๒๕๖๔, แหล่งที่มาของข้อมูล,
https://mgronline.com/politics/detail/9640000041307