Page 2456 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๔๑

หลักเกณฑการจัดทําการประเมินความเสี่ยงผูถูกปลอยชั่วคราวของระบบศาลไทย

ความเปนมา

ั
การปลอยช่วคราวโดยใชระบบประเมินความเสี่ยงน้น ไดดําเนินการโดยสถาบันวิจัยและพัฒนา
ั

ั


รพีพัฒนศักด สํานักงานศาลยุติธรรม ไดรับมอบหมายใหศึกษา วเคราะหและพฒนารูปแบบระบบประเมิน
ิ
ิ
์
ํ
ั
่
่
ื

ความเสี่ยงขึ้นเพอใชในการปลอยช่วคราวผูตองหาหรือจําเลยแทนการเรียกหลักประกัน ลดความเหลือมล้า
ั
ี
ิ
ั

ิ

ั
ั
ิ
ื
และขยายโอกาสในการเจาถึงสิทธของผูตองหาหรอจาเลย ตอมาสถาบนวจยและพฒนารพพฒนศักดไดศึกษา
ํ

์


ิ

รูปแบบทีเหมาะสมโดยใชโมเดลของศาลชนตนในเขตโคลัมเบย กรุงวอชงตน ด. ซี. ประเทศสหรัฐอเมริกา
ี
ี
้
ั
ั
่


ั

ิ
ิ

ิ
ุ
มาประยกตใหเขากบระบบของประเทศไทย มีหลักการคือ การวเคราะหขอมูลทางสถิตและพฤตกรรมศาสตร
ของผูตองหาหรือจําเลย มีระบบตรวจสอบยอนหลัง (Recheck) และใชกลไกมาตรการตางๆหลังจากปลอย



ั

่
ั
ช่วคราวจนกวาคดีนนจะมีคําพิพากษาของศาล ในเบองตนทดลองใชระบบประเมินความเสียงแบงเปน
ื
้
้


ื
๓ ระยะๆ ละ ๑๒ เดอน ระยะที่ ๑ ดําเนินการในปงบประมาณ ๒๕๖๐ ใชกับคดีทีมีอัตราโทษอยางสูงไมเกิน
่
ั
๕ ป ในศาลช้นตนเปนการนํารองจํานวน ๕ ศาล ประกอบดวย ศาลอาญากรุงเทพใต ศาลจงหวดเชยงใหม
ี



ั
ั
ุ
ั
ศาลจังหวดนครศรีธรรมราช ศาลจังหวดจันทบุรี และศาลจังหวัดกาฬสินธ ระยะที่ ๒ จะใชกับคดีทุกอตราโทษ
ั
ั
ยกเวนคดีบางประเภท และระยะที่ ๓ จะทดลองกบคดทุปกประเภทและทุกฐานความผิด สําหรับระยะแรก
ี
ั
ั
่
ั

ํ
ิ
ี
ดาเนนการต้งแตวันที่ ๑ กุมภาพันธ ๒๕๖๐ ถึงวนที ๓๑ มกราคม ๒๕๖๑ ในการน้คณะกรรมการบริหาร
ุ
ิ
ิ
้
ั

ศาลยติธรรมไดออกระเบียบคณะกรรมการบริหารศาลยุตธรรม วาดวยคุณสมบัต ลักษณะตองหาม การแตงตง


ิ
ิ
และการปฏบัตหนาทีของผูกํากับดูแลผูถูกปลอยชวคราว การจายคาตอบแทนและคาใชจายของผูกํากับดูแล

่
ั


่
ั
ิ

ั
ั
ผูถูกปลอยชวคราว คาพาหนะแกผูถูกปลอยช่วคราวที่ยากไร เงินสินบนแกผูแจงความนําจับ และเงนรางวลแก 
่
ั
ั
เจาหนาที่ ผูจับผูถูกปลอยช่วคราวโดยศาลที่หลบหนี พ.ศ. ๒๕๖๑ โดยมีผลบงคับใชต้งแตวนที่ ๑๔ กุมภาพนธ
ั

ั

ั
่

๒๕๖๑ เพอรองรับการปลอยชวคราวโดยใชระบบประเมินความเสียง ศาลนํารองทั้งหาศาลไดจัดต้งศูนย 
่
่
ั
ั
ื
ั
ื
ประเมินความเสี่ยงและการกํากับดูแลในช้นปลอยช่วคราวขึ้นเพ่อทําหนาที่เปนศูนยในการบริหารจัดการ
ั
การปลอยชั่วคราวทั้งระบบ

ํ

ตอมาประธานศาลฎกาไดออกคําแนะนาของประธานศาลฎกา วาดวยการขยายโอกาสในการเขาถึง


ี
ี
่

สิทธิทีจะไดรับการปลอยช่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๒ ลงวนที่ ๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๒ โดยใหเจาหนาที่เก็บขอมูล
ั
ั
ุ
ิ
ื
ผูตองหาหรือจําเลยหรือขอมูลอ่นๆและรายงานใหศาลทราบเพ่อประเมินความเสี่ยงในการหลบหนี ยงเหยงกบ
ั
ื

ั
พยานหลักฐานหรือจะไปกอเหตุอนตรายประการอ่น ประกอบการพิจารณาปลอยชวคราวโดยไมตองคํานงถึง
ื
่
ึ
ั
บัญชีมาตรฐานหลักประกันเพียงอยางเดยว
ี

ิ
ิ
่
วธีการประเมนความเสียง

ระบบประมินความเสี่ยง คือ การประเมินผูตองหาหรือจําเลยโดยอาศัยเครื่องมือที่เรียกวาแบบ
ั
ี
ประเมินความเสี่ยงเพ่อตองการทราบวาผูตองหาหรือจําเลยที่จะปลอยช่วคราวไปน้น มีโอกาสที่จะหลบหน
ื
ั