Page 2474 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๕๙

บทนํา

ี

้
ั
ิ
ื

ํ
้
่
ื
่

การปลอยชวคราวเปนสิทธขันพนฐานของผูตองหาหรือจาเลย เนองจากในคดอาญากฎหมายให
ิ
สันนษฐานไวกอนวาผูตองหาหรือจําเลยไมมีความผิดจนกวาจะมีคําพิพากษาอันถึงที่สุดแสดงวาบุคคลใดได 
๑

กระทําความผิด และจะปฏิบัติตอบุคคลนั้นเสมือนเปนผูกระทําความผิดมิได1 โดยมีการกําหนดหลักเกณฑ 

และมาตรการที่เก่ยวกบการปลอยช่วคราวใหศาลใชประกอบดลพินิจไวในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา
ี


ุ
ั
ั
ุ
ความอาญา ระเบียบราชการฝายตุลาการศาลยุติธรรม ระเบียบคณะกรรมการบริหารศาลยติธรรม
ขอบังคับของประธานศาลฎีกา และคําแนะนําของประธานศาลฎกา ซึ่งเดมการย่นคํารองขอปลอยช่วคราว
ื
ั
ิ
ี
้
ั
่
ื

ั้



่

ั
ุ

ในชนศาลนน ผูตองหาหรือจําเลยตองยนพรอมหลักทรัพยทีเปนหลักประกนหรือบคคลที่เปนหลักประกัน
ั
ตอมามีคําแนะนําของประธานศาลฎกากําหนดใหการย่นคํารองขอปลอยช่วคราว ผูที่รองขอไมจําตองเสนอ
ื
ี

ี
ั
หลักประกนมาพรอมกับคํารอง หรือกลาวอกนัยหน่งผูที่รองขอปลอยช่วคราวสามารถย่นคํารองขอปลอย
ื

ึ
ั

ั
ี

ชวคราวไดโดยใชคํารองใบเดยว โดยศาลอาจใชวธการใหมีการประเมินความเสี่ยงเพอปองกนการหลบหนี
่
ี


ิ
ั
ื
่
ื
ั
ื
ั
ยงเหยิงกับพยานหลักฐาน และกอเหตุอนตรายประการอ่นเพ่อประกอบการพิจารณาสั่งปลอยช่วคราวดวย
ุ
๒
2 นอกจากนยังมีการนําอุปกรณอิเล็กทรอนิกสที่สามารถตรวจสอบหรือจํากัดการเดินทางของผูตองหาหรือ
ี้
๓
ํ
จาเลย3 ตลอดจนการตั้งผูกํากับดูแลผูตองหาหรือจําเลยที่ไดรับอนญาตใหปลอยชวคราวมาใชประกอบการ

ุ

ั่
๔
้
ิ
สั่งปลอยช่วคราวของศาล 4 ซึ่งเปนหลักเกณฑและมาตรการที่หลากหลายมากขึน ศาลยุตธรรมพยายาม
ั
ิ
ิ




ิ
ิ
ผลักดันหลักเกณฑและมาตรการตาง ๆ ทีกาหนดไวใหเกดผลสัมฤทธในทางปฏบตเพอใหผูตองหาหรือ
ั
ื
์
่

ํ

่
จําเลยเขาถึงสิทธิในการปลอยชั่วคราวไดอยางเทาเทียมกัน ซึ่งในศาลช้นตนที่เปนศาลจังหวัดหรือศาลแขวง
ั
ั


่
การสั่งคํารองขอปลอยช่วคราวผูตองหาหรือจําเลยทีตองขังตามหมายของศาลใดเปนอานาจของผูพิพากษา
ํ
หัวหนาศาลหรือผูพิพากษาที่อยในศาลน้นเปนผูพิจารณาสั่งตามที่กําหนดไวในพระธรรมนูญศาลยุติธรรม
ู
ั

ิ
ี
ั
ู
โดยปจจุบนศาลช้นตนมีแนวปฏบัติเก่ยวกบการสั่งคํารองขอปลอยช่วคราวอย ๒ แนวทาง แนวทางแรก
ั
ั
ั

่

่
ั
ิ
ิ
ั

ั
ิ


ผูพพากษาหวหนาศาลเปนผูพจารณาสังคํารองขอปลอยชวคราวเอง แนวทางทีสองผูพพากษาหวหนาศาล
่

มอบหมายใหผูพิพากษาซึงทําหนาที่เวรเปนผูพิจารณาสั่ง ซึ่งศาลชนตนสวนใหญใชแนวทางที่สองคือ

่

ั
้



ผูพิพากษาซึ่งทําหนาที่เวรเปนผูพิจารณาสั่ง โดยแตละศาลมีเกณฑมาตรฐานกลางประกอบการพจารณา


ิ

ี
ํ


ั
็
ื
แตอยางไรกตามเน่องจากปจจุบันมีกฎหมาย ระเบยบ ขอบงคับ และคําแนะนาที่เกี่ยวกับการปลอย
่
้
ิ
ชั่วคราวผูตองหาหรือจําเลยกําหนดมาตรการไวหลากหลายและหลักเกณฑบางประการเพมเตมขึนมาใหมที ่
ิ

ี

่
ั
ประชาชนอาจยงไมมีความรูอยางเพยงพอ ประกอบกบการสั่งคํารองขอปลอยชวคราวเปนดลพินิจอิสระ
ั
ั
ุ
ิ
ั้
ั
ิ

ของผูพพากษาแตละคน หากผูพพากษาหวหนาศาลซึ่งเปนผูตองรับผิดชอบในราชการของศาลนนไมมี



๑
รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๙
๒
คําแนะนําของประธานศาลฎีกา วาดวยการขยายโอกาสในการเขาถึงสิทธิที่จะไดรับการปลอยชั่วคราว พ.ศ.๒๕๖๒
๓
ระเบียบราชการฝายตุลาการศาลยุติธรรม วาดวยการปลอยชั่วคราว (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
๔
พระราชบัญญัติมาตรการกํากับและติดตามจับกุมผูหลบหนีการปลอยชั่วคราวโดยศาล พ.ศ. ๒๕๖๐