Page 2475 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๖๐

ิ
ู
ั
การเผยแพรหลักเกณฑและมาตรการดงกลาวใหแกประชาชน ไมคอยสอดสอง ดแล ตดตาม ตรวจสอบ

่
่
ั
ื่
ํ
กํากับ หรือแนะนาการยนคํารอง ตลอดจนการสังคํารองขอปลอยชวคราวภายในศาลแลวกยากทีจะทําให
่
็


หลักเกณฑและมาตรการตาง ๆ ที่กําหนดไวถูกนํามาใชใหเกิดประโยชนสูงสุดแกผูตองหาหรือจําเลย อีกทั้ง


อาจทําใหการสั่งปลอยชั่วคราวผูตองหาหรือจําเลยไมเปนไปในแนวทางเดียวกัน


ผูเขียนจงจะนําเสนอบทบาทผูพิพากษาหัวหนาศาลในสวนที่เกี่ยวกับการปลอยชวคราวผูตองหา
ั
่
ึ
้
ั
ื
ี
ิ
หรือจําเลยในคดอาญาในชันศาล เพ่อใหผูตองหาหรือจําเลยไดเขาถึงสิทธที่จะไดรับการปลอยช่วคราวซึ่ง
เปนสิทธิขั้นพื้นฐานอยางเทาเทียมกัน

ความหมายและแนวความคิดเกี่ยวกับการปลอยชั่วคราว
่
๑) ความหมายของการปลอยชัวคราว
พจนานุกรมศัพทกฎหมายไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช ๒๕๔๔ ใหความหมายของ
ึ
ั
คําวา “ปลอยช่วคราว” คือ ปลอยผูตองหาหรือจําเลยจากการควบคุมหรือขังช่วระยะเวลาหน่งในระหวาง
ั
การสอบสวนหรือระหวางการพิจารณาของศาล
ิ
่

“ปลอยชวคราว” เปนศัพทกฎหมายทีเพ่งบัญญัติขึ้นมาใหม เมื่อมีการประกาศใชประมวล
่
ั
ั
ิ
ั
้
ู

กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ในป พ.ศ. ๒๔๗๘ โดยบญญัตอยในภาค ๑ ลักษณะ ๕ หมวด ๓ ตงแต 
มาตรา ๑๐๖ ถึง ๑๑๙ ทวิ แตในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามิไดใหนิยามความหมายของ
คําวา “ปลอยชั่วคราว” ไวแตประการใด
มีนักกฎหมายไดใหคําอธิบายความหมายของการปลอยชั่วคราวไวตาง ๆ กันคือ
ศาสตราจารย ดร. คณต ณ นคร “การปลอยชวคราว” เปนมาตรการอยางหน่งในคดีอาญา เปน

่
ั
ึ
ิ
่
มาตรการผอนคลายการจํากัดเสรีภาพในรางกายหรือเสรีภาพในการเคลือนไหวเปลียนที่ทางของผูตองหา
่


หรือจําเลย อันเน่องมาจาก “หลักยกประโยชนแหงความสงสัย” (Grundstz “in dubio pro reo”
ื


principle of presumption of innocence)
์
่
ั

ศาสตราจารยสัญญา ธรรมศักดิ “การปลอยชวคราว” คือ การประกันตัวจําเลยในคดอาญาอยาง
ี
ึ
ั
่


ที่เรียกมากอนใชประมวลกฎหมายนนเอง กลาวคือ เมื่อบุคคลหน่งถูกจับมาหรือถูกเรียกตัวมาควบคุมไวใน


่
ํ
ิ
็
ฐานะผูตองหาหรือจาเลย ตามปกตแลวกจะถูกควบคุมตวหรือขังไวตลอดเวลาทีมีการสอบสวน ไตสวนมูล


ั

ั

้
ิ
่
ฟองหรือพจารณา แตกฎหมายเปดโอกาสใหบุคคลนน ๆ ไดรับการปลอยชัวคราวได คือ การประกนตว
ั
ั
นั่นเอง
ศาสตราจารยคนง ฦาไชย “การปลอยชวคราว” หรือภาษาสามัญเรียกวา “การประกันตัว” คือ
่
ั

ึ
ิ
วธการผอนคลายในเร่องการควบคุมและขัง โดยใหผูตองหาหรือจาเลยไดรับอิสรภาพไปชัวคราวไดอน

ั



ํ
ี
ื
่

เน่องมาจากหลักกฎหมายที่วาบุคคลจะยังไมถือวาเปนผูกระทําผิดจนกวาศาลพิพากษาถึงทีสุดวาเปน
ื
่
ผูกระทําผิดจริง