Page 2481 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๔๖๖

ิ
ิ
ตามหลักนตธรรมสากลในกระบวนวธพจารณาความอาญามีหลักสําคัญที่ศาลยึดถือเปนบรรทัดฐาน
ิ

ิ
ี
ิ
์
ิ
ุ
ิ


ั

ั


และไดปรากฏในบทบญญัตกฎหมายของไทย คือ “หลักใหสันนษฐานวาบคคลบริสุทธจนกวาจะไดรบ
การพิสูจนโดยปราศจากขอสงสัยวามีความผิด” (Presumption of innocence until proven guilty


beyond a reasonabledoubt) คือ ผูกลาวหาจะตองพิสูจนใหไดวาการกระทําของผูถูกกลาวหาเปน

ความผิด (Actus reus) และผูถูกกลาวหามีเจตนาในการกระทําความผิดนน (Mens rea) ซึงเปน
้
่
ั

องคประกอบสําคัญของความผิดอาญาซึ่งมีหลักภาระการพิสูจน (Burden of proof) “ผูใดกลาวอางผูน้น

ั


นาสืบ” และ “หลักยกประโยชนแหงความสงสัยใหจําเลย” ตามทีบัญญัติไวในประมวลกฎหมายวิธ ี
่

ํ
ี้
ั
พจารณาความอาญา มาตรา ๒๒๗ วรรคสอง ดงน “เมื่อมีความสงสัยวาจําเลยไดกระทําผิดหรือไมใหยก

ิ
ี
ิ
ประโยชนแหงความสงสัยใหจําเลย” หลักการน้เปนหลักนติธรรมสําคัญ เปนหลักทั่วไปในกระบวนการ



ื
่
ี้
ยุติธรรมที่ทั่วโลกใหการยอมรับและปฏิบัติมาอยางแพรหลายและยาวนาน ทั้งน เพอเปนการประกนสิทธ ิ
ั
ของประชาชนที่จะไมถูกกลั่นแกลงโดยอํานาจรัฐ
ิ
หลักเกณฑการปลอยชัวคราวตามประมวลกฎหมายวธีพิจารณาความอาญา
่
้

ั
การปลอยชั่วคราวมีบัญญัติไวในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา หมวด ๓ ตงแตมาตรา
ี้
๑๐๖ ถึงมาตรา ๑๑๙ ทวิ โดยมีสาระสําคัญดังน
ในการวินิจฉัยคํารองขอใหปลอยชั่วคราว ตองพิจารณาขอเหลานประกอบ

ี้
(๑) ความหนักเบาแหงขอหา
(๒) พยานหลักฐานที่ปรากฏแลวมีเพียงใด
(๓) พฤติการณตางๆ แหงคดีเปนอยางไร
(๔) เชื่อถือผูรองขอประกันหรือหลักประกันไดเพียงใด
(๕) ผูตองหาหรือจําเลยนาจะหลบหนีหรือไม
ั่
(๖) ภยันตรายหรือความเสียหายที่จะเกิดจากการปลอยชวคราวมีเพียงใดหรือไม
(๗) ในกรณีที่ผูตองหาหรือจําเลยตองขังตามหมายศาล ถามีคําคัดคานของพนกงานสอบสวน
ั


พนักงานอัยการ โจทก หรือผูเสียหาย แลวแตกรณี ศาลพึงรับประกอบการวินิจฉัยได

่
ั

เพื่อประโยชนในการวินิจฉัยคํารองขอปลอยชวคราว เจาพนกงานซึ่งมีอํานาจสั่งใหปลอยชัวคราว
ั่

็
ํ
่
ั


หรือศาลอาจรับฟงขอเท็จจริงรายงานหรือความเหนของเจาพนกงานซึงกฎหมายกาหนดใหมีอํานาจหนาที่
เกี่ยวกับการนน เพื่อประกอบการพิจารณาสั่งคํารองดวยก็ได

ั้


ํ
่
่
ั
่
ในการอนญาตใหปลอยชัวคราว เจาพนกงานซึ่งมีอํานาจสังใหปลอยชัวคราวหรือศาลจะกาหนด
ุ
เง่อนไขเกยวกบที่อยหรือเง่อนไขอ่นใดใหผูถูกปลอยชัวคราวปฏบัต หรือในกรณีที่ผูน้นยินยอมจะสั่งใหใช
ี
ั
ื
ิ
ิ
ื
ู

ั
ื

่
่

ํ
่
ั
ิ
่

ื
อปกรณอิเล็กทรอนกสหรืออุปกรณอนใดทีสามารถใชตรวจสอบหรือจากดการเดินทางของผูถูกปลอย
ุ
่
ื

ั
ชวคราวก็ได ทั้งน้ เพอปองกันการหลบหน หรือภัยอนตราย หรือความเสียหายทีอาจเกิดขึ้น แตถาผูถูก
ั
่

ี
ี
่