Page 2553 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๓๘

ิ
ุ
ํ
เรียกรองคาเสียหายมีความซับซอนยงยากสําหรับผูเสียหายที่ไมมีความรูความชํานาญในการดาเนนตาม
ิ
่

ุ
กระบวนการยติธรรม หลายครั้งหลายหนทีผูเสียหายไมสามารถเขาถึงขอมูลแหงสิทธของตน ไมเขาใจและ

ํ
ไมสามารถเขาถึงขอมูลการดาเนินงานของเจาพนักงานในกระบวนการยุติธรรม ทั้งไมมีทนายความหรือที ่

ํ
ั
ั
ั้
ิ
้

ปรึกษากฎหมายใหคําแนะนาชวยเหลือตงแตเริ่มตนเมื่อจําตองเขาสูกระบวนการยุตธรรมทางอาญา ดงนน
่
ื


เพอใหผูเสียหายรูสึกไดวาตนไดรับการรับรองคุมครองหรือความชวยเหลือจากรัฐและกระบวนการยุติธรรม
ทางอาญาเชนเดียวกับเด็กหรือเยาวชนที่กระทําความผิด จึงเห็นสมควรเสนอแนะใหมีการแกไขกฎระเบียบ
ขอบังคับ ตลอดจนกฎหมายที่เกี่ยวของกับการคุมครองสิทธิของผูเสียหาย ดังตอไปน
ี้
ิ
่


่
ั
ก. ปญหาเรืองการเขาถึงขอมูลเกยวกบสิทธของผูเสียหาย และปญหาเรืองการเขาถึงขอมูลใน
ี
่

การดําเนินกระบวนการยติธรรมทางอาญาของเจาพนักงาน การดําเนินงานของกระบวนการยุติธรรมทาง
ุ
ั
่
่
ิ
้
่
่

อาญาเริมตนที่พนกงานสอบสวน โดยเมือมีการกระทําความผิดอาญาเกดขึน สิงทีผูเสียหายคิดและกระทํา


ํ

ิ
้
ั
ั
ในเบืองตน คือ การแจงความรองทุกขตอพนกงานสอบสวนใหดาเนนคดแกผูกระทําความผิด แมพนกงาน


ี

สอบสวนจะมีหนาที่แจงใหผูเสียหายหรือทายาทที่มารองทุกขทราบถึงสิทธิการไดรับคาตอบแทนตาม

พระราชบญญัตคาตอบแทนผูเสียหายและคาทดแทนและคาใชจายจาเลยในคดอาญา พ.ศ.๒๕๔๔ แกไข

ั
ํ

ี
ิ
้
เพิมเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๙ แตการดาเนนงานของเจาพนกงานในขันตอนน ผูเสียหายมักจะไดรับการ
ี


ั

้
ิ

ํ
่
ื
ึ
ิ
ั
ิ
ปฏิบัติเพียงในฐานะพยานหลักฐานสําคัญช้นหน่ง เพ่อดําเนนคดีแกผูกระทําความผิด พนกงานสอบสวน
่

่
ี
ื
่
ํ
ั
และหรือเจาพนกงานทีเกยวของมุงประเดนเรืองการรวบรวมพยานหลักฐานเพอดาเนนคดเปนสําคัญ โดยมิได 
ี

่
ิ
็

ใหคําแนะนําชวยเหลือถึงขั้นตอนวิธีการในการเขารับสิทธอยางเปนรูปธรรม ปจจุบันสํานักงานศาลยุติธรรม
ิ
ั
ไดจัดต้งศูนยคุมครองสิทธิและเสรีภาพของผูเสียหายในคดีอาญา ซึ่งทางปฏิบัตินอกจากการประชาสัมพันธ 
ถึงการทํางานของศูนยดังกลาวแลวยังแจงประสานไปยังสถานีตํารวจทุกทองที่ใหแจงสิทธิและแจงให 
ผูเสียหายมาติดตอขอคําแนะนาชวยเหลือที่ศูนยคุมครองสิทธิของศาล อันเปนการเพ่มชองทางใหผูเสียหาย
ิ
ํ

ิ
ั
ั
เขาถึงสิทธของตน แตการดําเนินการดังกลาวเปนเพียงการขอความรวมมือกบพนกงานสอบสวนหรือเจา
พนักงานที่เกี่ยวของ ไมไดมีสภาพบังคับโดยเครงครัด ผูเขียนจึงขอเสนอใหพนักงานสอบสวนมีหนาที่ในการ
ั
ิ


แจงสิทธิตามกฎหมายเชนเดียวกับแจงสิทธของผูตองหา และใหคําแนะนาแกผูเสียหายต้งแตบทบาทหนาที ่
ํ

ั

ขอบเขต ระยะเวลาและความคืบหนาในการดําเนินคดของเจาพนกงานที่เกี่ยวของ ทั้งใหพนกงานสอบสวน
ี
ั

ิ
เปนผูแจงถึงขั้นตอนวธีการในการตดตอขอรับความชวยเหลือเบองตนจากรัฐหรือการใชสิทธเรียกรอง
ิ


ื
้

ิ
คาสินไหมทดแทนจากผูกระทําความผิดใหแกผูเสียหายทราบ ตลอดจนใหคําแนะนําผูเสียหายในการติดตอ
เขารับความชวยเหลือจากรัฐ เมือรวบรวมพยานหลักฐาน สรุปสํานวนอยางไร มีการสงฟองหรือไม
่
พนกงานอยการจะยนฟองหรือไม วันใด ใหพนักงานสอบสวนหรือพนกงานอัยการแลวแตกรณีมีหนาที่ตอง
ื
่

ั
ั
ั
ื่
แจงใหผูเสียหายทราบ ทั้งนเพอใหผูเสียหายสามารถเขาถึงขอมูลแหงสิทธและขอมูลความคืบหนาของการ
ิ
ี้

ํ
ื
ดาเนินงานของกระบวนการยุติธรรมทางอาญา เพ่อใหผูเสียหายใชประกอบการตัดสินใจวาจะดําเนินการ
ในสวนที่เกี่ยวกับตนหรือไม อยางไร