Page 2549 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๓๔

ิ
ํ
ิ
ํ
ิ
ี

ี
้
ํ
้
่

ื


พสูจนความผิดของจาเลย ทังนเพอใหการดาเนนคดแกจาเลยบรรลุผล สวนสิทธของผูเสียหายในการที่จะ
ไดรับการรับรองคุมครองตามกฎหมายหรือการใชสิทธิเรียกรองคาเสียหายเปนเรื่องที่ผูเสียหายจะตองไป

ดําเนินการตางหาก

่
ั
ั
ข. ปญหาการเขาถึงขอมูลเกยวกบกระบวนการยตธรรมทางอาญาของเจาพนกงาน สิทธิของ
ิ
ี
ุ
ผูเสียหายในคดีอาญาที่จะเขาถึงขอมูลเกยวกับการดําเนินคดีอาญาของเจาพนักงานเปนสิทธิที่ทําให 
่
ี

ผูเสียหายไดรับรูความคืบหนาของการดําเนินคดอาญาแกผูกระทําความผิดในทุกขั้นตอนต้งแตการจับกม
ุ
ี
ั
ผูกระทําความผิด การสอบสวน การสังฟองหรือสั่งไมฟองผูตองหา การฟองดาเนนคด ตลอดจนขันตอนใน
่
ิ
ํ


ี
้


ั


ั

่


้
ชนบงคับคด อนจะเปนขอมูลทีทําใหผูเสียหายใชประกอบการตดสินใจไดวาจะเขามามีสวนรวมใน
ี
ั
ั
กระบวนการยตธรรมทางอาญาของเจาพนกงานหรือไม หรือจะใชสิทธฟองเรียกรองคาสินไหมทดแทนจาก
ั
ิ
ุ

ิ
ผูกระทําความผิดหรือไม อยางไร จากประสบการณในการทํางานของผูเขียนมีหลายครั้งที่ผูเสียหายยื่นคํารอง
ิ

ั
ุ


ขอคัดถายคํารองขอฝากขัง บนทึกการจับกมและเอกสารประกอบในสํานวนฝากขังของศาลโดยอางวาไปตดตอ
ั

เจาพนกงานตารวจและพนักงานสอบสวนแลวไมดําเนินการให จึงตองมาขอคัดถายในสํานวนศาล ซึ่งแสดง
ํ
ี
ั
ํ
ใหเห็นวาผูเสียหายยงไมสามารถเขาถึงขอมูลเก่ยวกบการดาเนินกระบวนการยติธรรมทางอาญาของ
ั

ุ
้

ั


ิ
ี
เจาพนกงาน และหรือไมทราบถึงความคืบหนาของการดําเนนคดแกผูกระทําความผิดในทุกขันตอน
ั
หากผูเสียหายสามารถเขาถึงขอมูลเกยวกบกระบวนการยตธรรมทางอาญาของเจาพนกงานแลว ยอมเปน
ั

ุ
ิ
่
ี

การสนับสนุนใหผูเสียหายสามารถใชสิทธิในทางอื่นไดอยางมีประสิทธิภาพ

้

้
ค. ปญหาเกี่ยวกับการตงทนายความใหแกผูเสียหายในคดีอาญา การแตงตงทนายความใหแก 
ั
ั
ิ

ผูเสียหายในคดีอาญา มีกฎหมายบัญญัติรับรองไวตามประมวลกฎหมายวธพจารณาความอาญา มาตรา
ี
ิ
๔๔/๑ วรรคหนง และมาตรา ๔๔/๒ วรรคสอง ซึ่งวางหลักเกณฑใหศาลมีอานาจแตงตงทนายความใหแก 

ึ
่



้
ั
ํ
๔๑
ผูเสียหายไดเฉพาะกรณีทีผูเสียหายเปนคนยากจน41 เทานั้น หากเปรียบเทียบกับหลักการคุมครองสิทธิใน


่



ั


ํ

การมีทนายความของผูตองหาและจาเลยในคดอาญาแลวจะเหนไดวาผูตองหาและจาเลยในคดอาญาไดรบ
ี
็

ํ
ี

ั

้
่
ี
การรับรองคุมครองในเรืองนตงแตเมือผูตองหาถูกแจงขอกลาวหาในชนสอบสวนจนถึงชนพจารณาคดของ
้

ี
้
ั


้
่
ั
ิ
ั้


ั
ิ่
ศาล ทั้งไมมีขอจํากดวาผูตองหาหรือจําเลยดังกลาวจะตองเปนคนยากจนดวย ยงกวานนหากคดีอาญา

ดังกลาวเปนคดที่เด็กหรือเยาวชนเปนผูตองหาวากระทําความผิดดวยแลว เดกหรือเยาวชนนนก็จะไดรับ
็
ั

้
ี

่
การรับรองคุมครองในเรื่องการมีทีปรึกษากฎหมายซึ่งปฏิบัติหนาที่เชนเดียวกับทนายความใหคําแนะนํา
็
่

ชวยเหลือต้งแตเมื่อเดกหรือเยาวชนเริมเขาสูกระบวนการยตธรรมทางอาญา แตกตางจากผูเสียหายที่ไมมี
ั
ิ
ุ



๔๑
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๔/๑ วรรคหนึ่ง บัญญัติวา ในคดีที่พนักงานอัยการเปนโจทก ถา
ผูเสียหายมีสิทธิที่จะเรียกเอาคาสินไหมทดแทนเพราะเหตุไดรับอันตรายแกชีวิตรางกายจิตใจ หรือไดรับความเสื่อมเสีย
เสรีภาพในรางกาย ชื่อเสียง หรือไดรับความเสียหายในทางทรัพยสิน อันเนื่องมาจากการกระทําความผิดของจําเลย
ผูเสียหายจะยื่นคํารองตอศาลที่พิจารณาคดีอาญาขอใหบังคับจําเลยชดใชคาสินไหมทดแทนแกตนก็ได 
-ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๔๔/๒ วรรคสอง บัญญัติวา ถาความปรากฏตอศาลวาผูยื่นคํารอง
ตามมาตรา ๔๔/๑ เปนคนยากจนไมสามารถจัดหาทนายความไดเอง ใหศาลมีคํานาจตั้งทนายความใหแกผูนั้นโดย
ทนายความที่ไดรับแตงตั้งมีสิทธิไดรับเงินรางวัลและคาใชจายตามระเบียบที่คณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมกําหนด