Page 2590 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๗๔

ในค าตัดสินจึงมีมาตรฐานในการอานวยความยุติธรรมที่ให้ผลแตกต่างกัน และด้วยระบบ ๓ ชั้นศาล
ซึ่งกฎหมายบัญญัติให้ค าตัดสินของศาลล่างมีผลบังคับทันทีจนกว่าจะถูกกลับหรือแก้โดยศาลชั้นที่สูงกว่า
คู่ความจึงถูกบังคับให้ปฏิบัติตามผลค าตัดสินที่ยังไม่ถึงที่สุด หากคดีต่อสู้มาจนถึงศาลฎีกา โอกาสที่คู่ความ

จะได้รับผลค าตัดสินมีมากถึง ๘ รูปแบบ นับเป็นความผันผวนที่สร้างความกังวลและก่อให้เกิดความสับสน

แกประชาชนและผู้มีอรรถคดีว่าจะได้รับความยุติธรรมที่แท้จริงเมื่อใด ส่งผลต่อความเชื่อมั่นศรัทธาที่มีต่อ
่
สถาบันศาลยุติธรรม ในมุมมองนักกฎหมาย แม้จะยอมรับว่า ความเห็นทางกฎหมายและผลค าตัดสินของ

ศาลที่เห็นต่างกันนั้น เป็นความงดงามเปรียบเสมือนดอกไม้หลากสี แต่ประชาชนและผู้มีอรรถคดีมี
ความปรารถนาสูงสุดประการเดียว คือ ความยุติธรรม ซึ่งหมายถึงดอกไม้สีขาวบริสุทธิ์เพยงสีเดียวเท่านั้น
ี
ระบบของศาลที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนและผู้มีอรรถคดี ย่อมเปรียบเสมือนหนามกุหลาบที่ศาลหยิบยื่น

่
ให้แก่ประชาชน ดังนี้ หากมีการปรับเปลี่ยนระบบและวิธีด าเนินกระบวนพจารณาคดีแพงและคดีอาญาใน
ิ
บางประเด็น ย่อมท าให้ประชาชนและผู้มีอรรถคดีได้รับความยุติธรรมขั้นสูงสุดเท่าที่ศาลยุติธรรมจะ
สามารถอ านวยให้ได้ เพื่อให้ค าว่า “ เอื้อมไม่ถึงแม้ดอกไม้ที่หลากสี ” หมดไป

ค าส าคัญ : การอานวยความยุติธรรมขั้นสูงสุด การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม ดอกไม้หลากสี หนามกุหลาบ
สีขาว ค าพิพากษาในนามศาลยุติธรรม

Abstract

The constitution of the Kingdom of Thailand states that the Court of Justice has

the power to consider and adjudicate all cases except those that the Constitution or the
law stipulates to be within the jurisdiction of other courts. People's Courts of Justice all

expect the Courts of Justice to use their judicial powers to settle disputes between

parties or to make fair judgments according to the law and the rule of law. The court's
decision in some cases also helps to shape social practice to bring about happiness to

the point that there is an important statement to the Institute of Justice that “ The court

is the last refuge of the people ”. Therefore, the people, as the owners of sovereign
power, must have access to all forms of judicial exercise in order to maintain and uphold

the legitimacy of the law. But access to the justice system in order to be guaranteed to
protect the rights that are stipulated by law has many limitations and conditions that

make it difficult for people to enter the justice system, for example, in civil cases, parties
have to pay costs, fees and court fees in the proceedings from the Court of First Instance,

the Court of Appeal and the Supreme Court that will affect the decision on whether to

exercise the right to sue or defend the case in court to protect their rights. Courts to