Page 2604 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๘๘

ศาลฎีกา ศาลฎีกายกค าร้องด้วยเหตุว่าผู้ร้องมิใช่เป็นผู้เสียหายโดยนิตินัย จึงให้ยกคาร้อง ผลของค าวินิจฉัย
เช่นนี้ท าให้ผู้เสียหายในฐานะผู้ร้องไม่มีสิทธิได้รับชดใช้ค่าสินไหมทดแทนจากจ าเลย ภายหลังศาลฎีกา
เปลี่ยนแนวค าวินิจฉัยเป็นว่า ผู้เสียหายไม่จ าต้องเป็นผู้เสียหายโดยนิตินัย ดังนั้น ในคดีเดิมที่มีการสืบพยาน

ิ
ในประเด็นค่าเสียหายไว้แล้ว ศาลสูงย่อมสามารถที่จะหยิบยกคดีขึ้นมาพจารณาและก าหนดค่าสินไหม
ทดแทนให้ใหม่ในทันที แล้วแจ้งผลให้คู่ความผู้เกี่ยวข้องทราบ ซึ่งน่าจะเป็นรูปแบบวิธีการเยียวยาผลกระทบ
ั
อนเกิดจากการเปลี่ยวแนวค าวินิจฉัยของศาลสูงได้รูปแบบหนึ่ง และเป็นการสร้างความตระหนักรู้ในการ
จะคิดสร้างแนวบรรทัดฐานค าวินิจฉัยในคดีอื่น ๆ ที่ตามมา

บทสรุป

เมื่อสภาพสังคมไทยยังคงมีความเหลื่อมล้ าด้านการเงินและความรู้พนฐานที่แตกต่างกันของ
ื้
ประชาชนและผู้มีอรรถคดี ปัญหาการเข้าไม่ถึงกระบวนการยุติธรรมของศาลจึงยังมีอยู่อย่างต่อเนื่อง

ประกอบกับกระบวนการพจารณาของศาลมีเงื่อนไขหลากหลายและซับซ้อนเกินกว่าที่ประชาชนและ
ิ
ผู้มีอรรถคดีซึ่งไม่มีความรู้ด้านกฎหมายจะสามารถเข้าใจและเข้าถึงได้ กระบวนการพจารณาพพากษาคดี
ิ
ิ
ิ
ของศาล รวมทั้งผลค าพพากษาของแต่ละชั้นศาลที่แตกต่างกัน ย่อมก่อให้เกิดผลกระทบต่อคู่ความทั้งใน
้
ทางตรงและทางออมในรูปแบบหลากหลายมิติ แต่อยู่ในวิสัยที่ศาลยุติธรรมสามารถจะปรับปรุงเปลี่ยนแปลง
้
ิ่
เพื่อเพมประสิทธิภาพในการอ านวยความยุติธรรมให้ดียิ่งขึ้นได้ ด้วยการปรับปรุงระบบและแกไขบทบัญญัติ
ิ
ของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพอก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์จากผลค าพพากษาของศาลยุติธรรม ท าให้ศาลยุติธรรม
ื่
ยังคงเป็นที่พงสุดท้ายที่แท้จริงของประชาชนและผู้มีอรรถคดีต่อไป มุมมองและแนวทางตามข้อเสนอของ
ึ่
ผู้เขียน สามารถลดภาระค่าใช้จ่ายในการเข้าถึงสิทธิทางศาลของคู่ความ ลดการคุมขงที่ไม่จ าเป็น ขจัดปัญหา
ั
ิ
ิ
การพจารณาคดีที่ล่าช้า ยกระดับมาตรฐานความคุ้มครองคดีโดยให้ทุกคดีได้รับการพจารณาทบทวนโดย
ิ
ศาลสูง จึงป้องกันปัญหาและผลกระทบจากการบังคับคดีตามค าพพากษาที่ยังไม่ถึงที่สุดทั้งในคดีแพง
่
และคดีอาญา ไม่ก่อให้เกิดภาระแก่คู่ความที่ต้องทวงถามความยุติธรรมด้วยตนเอง เยียวยาผู้เสียสิทธิจาก
การเปลี่ยนแนวค าวินิจฉัยของศาลสูง ส่วนการเปลี่ยนแปลงระบบศาลยุติธรรมจะส่งผลให้เกิดการพฒนา
ั
่
ิ
ิ่
ู
องค์กรศาลยุติธรรมด้านมาตรฐานคุณภาพในค าตัดสิน มีแนวทางในการเพมพนองค์ความรู้ให้แกผู้พพากษา
ิ
ิ
คุ้มครองหลักความเป็นอสระของผู้พพากษาอย่างแท้จริง ผลลัพธ์ที่ตามมายังท าให้เกิดการเลื่อนไหล
ื่
ิ่
ต าแหน่งเข้าสู่ศาลอุทธรณ์มากขึ้นเพราะต้องมีการเพมอตราก าลังในศาลอทธรณ์เพอรองรับปริมาณคดีที่จะ
ั
ุ
ขึ้นสู่ศาลอทธรณ์ มุมมองแนวคิดและข้อเสนอแนะของผู้เขียน แม้จะมีรูปแบบและวิธีการแตกต่างไปจาก
ุ
แนวปฏิบัติของศาลที่ยึดถือกันมายาวนาน แต่ผู้เขียนไม่มีเจตนาจะก้าวล่วงการปฏิบัติงานของศาลสูง
คงมีเจตนาเพียงสะท้อนสภาพปัญหาและหวังว่าข้อเสนอแนะอาจน าไปใช้เป็นแนวทาง หรือน าไปต่อยอดใน
ุ
ั
การแก้ไขปัญหาซึ่งก่อให้เกิดการพัฒนาแก่องค์กรศาลยุติธรรมอนจะประโยชน์ท าให้ปัญหาและอปสรรคที่มี
อยู่จางคลายลง ปัญหาการเข้าไม่ถึงกระบวนการยุติธรรม และผลกระทบที่คู่ความจะได้รับระหว่างก
ารพิจารณาของศาลยุติธรรมย่อมจะหมดไป