Page 2599 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๘๓

ิ
ิ
ค าพพากษาเป็นสิ่งที่ดีหากว่าการตรวจส านวนดังกล่าวจะปราศจากการแทรกแซงดุลพนิจ เหตุผลในการ
ิ
วินิจฉัยและผลค าตัดสิน การเข้าไปปรับปรุงแก้ไขค าพพากษาในบางกรณีก่อให้เกิดประเด็นเรื่องการ

ิ
แทรกแซงความเป็นอสระของผู้พพากษา แม้ระบบการตรวจส านวนจะเป็นอานาจในทางบริหารของ
ิ
ิ
ิ
ี
ส านักงานศาลยุติธรรม แต่การท าค าพพากษาของผู้พพากษาเจ้าของส านวนก็เป็นงานด้านตุลาการ อกทั้ง
ิ
ความเป็นอสระของผู้พพากษาเป็นหลักการส าคัญที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยให้การรับรองและ
ิ
ิ
ิ
คุ้มครองไว้ หากค าพพากษาถูกแทรกแซงโดยผู้ตรวจส านวนซึ่งมิใช่องค์คณะผู้พพากษาในคดี หลักการ
ความเป็นอสระของผู้พพากษาย่อมถูกท าลายลงอย่างสิ้นเชิง ส านักงานศาลยุติธรรมเคยประสบปัญหานี้
ิ
ิ
่
ิ
จากกรณีผู้พพากษาเจ้าของส านวนท่านหนึ่งส่งส านวนให้ส านักงานอธิบดีผู้พพากษาภาคตรวจก่อนอาน
ิ
ิ
ิ
ิ
ค าพพากษาและมีการถูกปรับปรุงแก้ไขจนกระทั่งผู้พพากษาเจ้าของส านวนเห็นว่าถูกแทรกแซงดุลพนิจใน
ผลตัดสิน เกิดความขัดแย้งระหว่างอานาจในทางบริหารกับการใช้อ านาจตุลาการทางส านวนคดี เป็นเหตุให้

ิ
ผู้พพากษาเจ้าของส านวนดังกล่าวต้องเรียกร้องทวงคืนความเป็นอสระของตุลาการด้วยการปลิดชีวิตของ
ิ
้
ตนเอง ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์องค์กรศาลยุติธรรมในวงกว้าง ปัญหาดังที่กล่าวมาจึงควรได้รับการแกไข
อย่างเร่งด่วนเพื่อมิให้เกิดเหตุการณ์ซ้ ารอย
ิ
เมื่อพจารณาถึงหลักการและเหตุผลของผู้บริหารศาลยุติธรรมซึ่งเห็นว่าระบบการตรวจส านวน
ิ

ก่อนอานค าพพากษาของศาลชั้นต้นเป็นการอานวยความยุติธรรมขั้นต้นให้แก่คู่ความ ค าตัดสินของศาล
่
มิใช่ค าตัดสินในนามส่วนตัว จ าเป็นต้องควบคุมให้ค าตัดสินมีมาตรฐานถูกต้อง ส่วนองค์คณะผู้พพากษา
ิ

ิ
มีจิตวิญญาณในฐานะผู้พพากษาที่ต้องการจะอานวยความยุติธรรมให้แก่คู่ความเช่นกัน เจตจ านงร่วมกัน
่

ของทั้งสองฝ่ายคือการอานวยความยุติธรรมแก่ประชาชน อย่างไรก็ตาม ขั้นตอนการตรวจส านวนก่อนอาน
ิ
ค าพพากษาของศาลชั้นต้นนั้น แม้ผู้ตรวจส านวนจะปรับแก้เหตุผลในการวินิจฉัยหรือแก้ผลค าตัดสิน
ิ
ค าพพากษาฉบับที่ผ่านการตรวจแก้ดังกล่าวก็ยังมิใช่ค าพพากษาอนจะถึงที่สุดได้ทันที เพราะคู่ความยังมี
ิ
ั
ุ
สิทธิอทธรณ์ต่อไปได้ การปรับแก้ค าตัดสินที่มีลักษณะเกินขอบเขต ย่อมสร้างความบาดหมางและเป็น
ิ
การบ่อนท าลายจิตวิญญาณความเป็นอสระของผู้พพากษา ดังนั้น ควรปล่อยให้องค์คณะผู้พพากษาศาลชั้นต้น
ิ
ิ
ิ
ิ
ได้ใช้ดุลพนิจของตนอย่างเป็นอสระตามหลักการของกฎหมาย ปัญหานี้เป็นความขัดแย้งทางความคิด
๑
มาค่อนข้างยาวนานและเป็นปัญหาภายในองค์กรของศาลยุติธรรมที่ต้องได้รับการสังคายนา ผู้เขียนขอ ๓
ิ
เสนอวิธีการปรับปรุงระบบการท าค าพพากษาและระบบการอทธรณ์ฎีกาโดยให้มีค าพพากษาฉบับเดียว
ิ
ุ
ในนามของศาลยุติธรรม เพอเป็นการสร้างหลักประกนในการอ านวยความยุติธรรมขั้นสูงสุดให้แก่ประชาชน
ั
ื่
และผู้มีอรรถคดีว่า คดีของคู่ความควรต้องได้รับการกลั่นกรองและวินิจฉัยอย่างถูกต้องรอบด้านโดยศาลสูง
ึ
การปรับเปลี่ยนนี้ย่อมสร้างความพงพอใจให้แก่ประชาชนและผู้มีอรรถคดีว่า ค าพพากษาของศาลยุติธรรม
ิ
ู
จะมีความถกต้องชอบธรรมและเป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศ ผลกระทบที่ผู้มีอรรถคดีจะได้รับจากของ
ศาลย่อมลดลง

๓
๑ สังคายนา หมายถึง น. การซักซ้อม. ( ปาก ) ก. สะสาง