Page 2613 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๕๙๗

ทั้งหมดก็ตาม แต่ผู้ต้องขังเหล่านี้ล้วนเป็นผู้ที่ตามหลักกฎหมายแล้วยังถือว่าเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่ และควรได้รับ
ื้
ั
ความคุ้มครองสิทธิเสรีภาพอนเป็นสิทธิขั้นพนฐาน หากผู้ต้องขังเหล่านี้เคยยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวแล้ว
ั
ิ
ไม่ได้รับอนุญาต อนเนื่องมาจากมีเหตุตามที่บัญญัติไว้ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญามาตรา
๖
๑๐๘/๑ ย่อมเป็นเหตุที่ศาลจะมีค าสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว เพราะอาจไม่ได้ตัวผู้ต้องหาหรือจ าเลย
ั
เข้าสู่กระบวนการพิจารณาคดี ผู้ต้องหาหรือจ าเลยอาจไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐานหรือไปก่อเหตุอนตราย
ประการอื่นได้ แต่หากผู้ต้องขังระหว่างการพิจารณาคดีของศาลไม่เคยยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราว เพราะไม่ทราบ
ถึงสิทธิในการขอปล่อยชั่วคราวว่า สามารถยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวโดยไม่จ าต้องเสนอหลักประกัน

มาพร้อมกับค าร้อง หรือเคยยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวแล้ว ศาลมีค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวโดยให้ท า

สัญญาประกันและวางหลักประกัน แต่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยหรือผู้ร้องขอปล่อยชั่วคราวไม่สามารถหา
หลักประกันมาวางต่อศาลได้ เป็นเหตุให้ต้องถูกจองจ าในระหว่างการพจารณาคดี ย่อมถือได้ว่าผู้ต้องขัง
ิ
เหล่านี้เป็น “ผู้ที่ถูกขังโดยไม่จ าเป็น” เพราะหากผู้ต้องหาหรือจ าเลยหรือผู้ร้องขอปล่อยชั่วคราวทราบถึง
สิทธิในการขอปล่อยชั่วคราวที่ไม่จ าเป็นต้องเสนอหลักประกันมาพร้อมกับค าร้อง หรือสามารถหา

หลักประกันมาวางศาลได้ในกรณีที่ศาลสั่งให้วางหลักประกัน ผู้ต้องขังเหล่านี้ย่อมมีโอกาสที่จะได้รับ
อิสรภาพในระหว่างการต่อสู้คดีเฉกเช่นเดียวกับผู้ต้องหาหรือจ าเลยคนอื่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่ศาล

มีค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวโดยให้ท าสัญญาประกันและวางหลักประกัน ย่อมหมายความว่า ศาลใช้ดุลพนิจ
ิ
ในการอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวแล้ว ไม่มีเหตุตามกฎหมายในการไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว แต่ผู้ต้องหา
ี
ิ
หรือจ าเลยเหล่านี้กลับไม่ได้รับอสรภาพเพยงเพราะไม่มีหลักประกันที่จะมาวางศาล ย่อมตอกย้ าให้เห็นถึง
ความเหลื่อมล้ าระหว่างผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่มีทรัพย์สินในการวางหลักประกันกับผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่มี

ฐานะยากจนไม่มีทรัพย์สินเพียงพอที่จะน ามาเป็นหลักประกันได้

ศาลยุติธรรมเล็งเห็นถึงปัญหาและต้องการขยายโอกาสให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยได้รับสิทธิในการ

ั
ปล่อยชั่วคราวมากขึ้น นายไสลเกษ วัฒนพนธุ์ ขณะด ารงต าแหน่งประธานศาลฎีกา จึงออกค าแนะน าของ
ประธานศาลฎีกา ว่าด้วยการขยายโอกาสในการเข้าถึงสิทธิที่จะได้รับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งได้

ก าหนดหลักการส าคัญในเรื่องการยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวไว้ในข้อ ๑ ว่า ในการร้องขอปล่อยชั่วคราว

๖ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา ๑๐๘/๑ การสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราว จะกระท าได้ต่อเมื่อมีเหตุอันควร
เชื่อเหตุใดเหตุหนึ่งดังต่อไปนี้
(๑) ผู้ต้องหาหรือจ าเลยจะหลบหนี
(๒) ผู้ต้องหาหรือจ าเลยจะไปยุ่งเหยิงกับพยานหลักฐาน
(๓) ผู้ต้องหาหรือจ าเลยจะไปก่อเหตุอันตรายประการอื่น
(๔) ผู้ร้องขอประกันหรือหลักประกันไม่น่าเชื่อถือ
(๕) การปล่อยชั่วคราวจะเป็นอุปสรรคหรือก่อให้เกิดความเสียหายต่อการสอบสวนของเจ้าพนักงานหรือการ
ด าเนินคดีในศาล
ค าสั่งไม่ให้ปล่อยชั่วคราวต้องแสดงเหตุ และแจ้งเหตุดังกล่าวให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยและผู้ยื่นค าร้องขอให้ปล่อย
ชั่วคราวทราบเป็นหนังสือโดยเร็ว