Page 2618 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๐๒

หรือจ าเลยยังคงยึดโยงอยู่กับการเรียกหลักประกันมากพอสมควร อีกทั้ง ระเบียบดังกล่าวยังระบุว่า การจะ
ื่
แต่งตั้งผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวได้จะต้องเป็นกรณีที่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยไม่มีญาติหรือเพอนสนิทหรือ
บุคคลใกล้ชิดอื่นใดที่อาจช่วยดูแลผู้ต้องหาหรือจ าเลยให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขของศาล ท าให้เกิดการตีความว่า
หากผู้ต้องหาหรือจ าเลยยังมีญาติหรือเพอนหรือบุคคลใกล้ชิดอยู่ ศาลย่อมไม่สามารถแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลได้
ื่
จึงเป็นเหตุให้มีการปรับปรุงระเบียบดังกล่าว โดยยกเลิกข้อ ๗ และใช้ความต่อไปนี้แทน “ข้อ ๗ ศาลมี

อ านาจพิจารณาแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวได้ในกรณีที่ศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวโดยก าหนด
ื่
เงื่อนไขให้ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวปฏิบัติเพอป้องกันการหลบหนีหรือภัยอันตรายหรือความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น
๑
ตามมาตรา ๑๐๘ วรรคสาม แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา...” ๓
การแก้ไขระเบียบคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมดังกล่าวเป็นการผ่อนคลายเงื่อนไขในการแต่งตั้ง

ผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราว โดยศาลสามารถแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลได้ในกรณีที่ศาลก าหนดเงื่อนไขให้

ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวปฏิบัติเท่านั้น ไม่ว่าค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวจะเป็นการอนุญาตแบบไม่มีประกัน
ี
มีประกัน หรือมีประกันและหลักประกัน อกทั้งไม่จ าต้องพจารณาว่าผู้ถูกปล่อยชั่วคราวจะยังมีญาติ เพอน
ิ
ื่
ื่
หรือบุคคลใกล้ชิดอนใดที่อาจช่วยดูแลผู้ต้องหาหรือจ าเลยให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขของศาลหรือไม่ การผ่อนคลาย
เงื่อนไขการตั้งผู้ก ากับดูแลโดยการแก้ไขระเบียบ รวมทั้งค าแนะน าของประธานศาลฎีกาทั้งสองฉบับดังที่
กล่าวมาแล้ว ส่งผลให้มาตรการแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวในศาลชั้นต้นทั่วประเทศมีจ านวน

เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยในระหว่างเดือนมกราคม ถึง เดือนพฤษภาคม ๒๕๖๔ ศาลชั้นต้นมีค าสั่งแต่งตั้ง
๑
ผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวทั้งสิ้น ๑,๓๔๗ คดี ๔

ต่อมา ในวันที่ ๑ มิถุนายน ๒๕๖๔ มีการประกาศค าแนะน าของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยการใช้

ื่
มาตรการก ากับดูแลในระหว่างปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๔ โดยมีวัตถุประสงค์เพอจัดวางระบบการใช้
มาตรการก ากับดูแลให้มีประสิทธิภาพสอดคล้องกับหลักการและวัตถุประสงค์ของกฎหมาย รวมทั้งส่งเสริม

ให้มีการใช้แพร่หลายมากขึ้น ค าแนะน านี้เน้นย้ าให้ศาลใช้ดุลพนิจในการก าหนดเงื่อนไขในการปล่อยชั่วคราว
ิ
่
โดยใช้มาตรการก ากับดูแล และเมื่อใช้มาตรการก ากับดูแลแล้ว ศาลอาจไมจ าต้องเรียกหลักประกันเลยก็ได้
เว้นแต่คดีเกี่ยวกับการทุจริตฉ้อฉลที่มีผลกระทบต่อสาธารณชนส่วนรวมหรือคดีการค้ายาเสพติดที่มี
๕
๑
ความร้ายแรง และในวันที่ ๒๔ มิถุนายน ๒๕๖๔ ได้มีการประกาศระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม

๑ ระเบียบคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรม ว่าด้วยคุณสมบัติ ลักษณะต้องห้าม การแต่งตั้งและการปฏิบัติหน้าที่ของ
๓
ั่
้
ั่
ผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชวคราว การจ่ายค่าตอบแทนและค่าใชจ่ายของผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชวคราว ค่าพาหนะแก่ผู้ถูก
ิ
ปล่อยชวคราวที่ยากไร้ เงนสินบนแก่ผู้แจ้งความน าจับ และเงนรางวัลแก่เจ้าหน้าที่ผู้จับผู้ถูกปล่อยชวคราวโดยศาลที่
ั่
ิ
ั่
หลบหนี (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๔ ประกาศราชกิจจานุเบกษาวันที่ ๑๓ พฤษภาคม ๒๕๖๔
๑ ข้อมูล พ.ศ. ๒๕๖๔ (มีนาคม - พฤษภาคม) ที่มา : ส านักส่งเสริมงานตุลาการ ส านักงานศาลยุติธรรม
๔
๕
๑ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกา ว่าด้วยการใช้มาตรการก ากับดูแลในระหว่างปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๔ ข้อ ๒ ในกรณี
ปล่อยชวคราวโดยไม่มีประกันตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาตรา ๑๑๑ หากศาลเห็นว่า มีความจ าเป็น
ั่
เพื่อคุ้มครองสังคมจะมีค าสั่งก าหนดเงื่อนไขหรือสั่งใช้มาตรการก ากับดูแลกับผู้ถูกปล่อยชั่วคราวนั้นก็ได้