Page 2677 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๖๑

ื่
เมื่อศาลจะมีค าสั่งปล่อยชั่วคราว หากศาลเห็นว่าจ าเป็นต้องใช้มาตรการเพอป้องกันการหลบหนีหรือก่อภัย
ั
อนตรายกับผู้ถูกปล่อยชั่วคราว ให้ศาลพจารณาใช้วิธีการก าหนดเงื่อนไขให้ผู้ถูกปล่อยชั่วคราวปฏิบัติและ
ิ
มาตรการก ากับดูแลก่อน ถ้าวิธีการดังกล่าวยังไม่เพียงพอ ศาลอาจให้ผู้ยื่นค าร้องท าสัญญาประกันด้วยตนเอง
ี
ด้วยก็ได้ กรณีผู้ต้องหาหรือจ าเลยมีความเสี่ยงสูงที่จะหลบหนีหรือไปก่อภัยอนตรายขึ้นอก ศาลจะสั่งใช้
ั
อปกรณ์อเล็กทรอนิกส์ติดตามตัวร่วมด้วยก็ได้ การเรียกหลักประกันให้กระท าได้เมื่อศาลเห็นว่าวิธีการใช้
ุ
ิ
ิ
ุ
มาตรการการก ากับดูแลและใช้อปกรณ์อเล็กทรอนิกส์ไม่เพยงพอต่อการป้องกันการหลบหนีหรือก่อภัย
ี
อนตราย หรือเป็นกรณีที่เกี่ยวกับการทุจริตฉ้อฉลอันมีผลกระทบต่อสาธารณชนส่วนร่วมหรือการค้ายาเสพติด
ั
ให้โทษที่พฤติการณ์แห่งคดีก่อให้เกิดความเสียหายแก่เศรษฐกิจและสังคมอย่างร้ายแรง และข้อ ๕ ในคดี
ที่ศาลชั้นต้นหรือศาลชั้นอทธรณ์พพากษาลงโทษจ าคุกจ าเลยไม่เกิน ๕ ปี เมื่อจ าเลยยื่นค าร้องขอให้ปล่อย
ิ
ุ
ชั่วคราวระหว่างอทธรณ์หรือฎีกา หากจ าเลยไม่เคยถูกคุมขังมาก่อน หรือได้การปล่อยชั่วคราวในระหว่าง
ุ
การพิจารณาของศาลชั้นต้นหรือศาลอุทธรณ์ และไม่มีพฤติการณ์จะหลบหนีหรือก่อเหตุร้ายใด ให้ศาลชั้นต้น
ิ
ุ
พจารณาสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว โดยไม่จ าเป็นต้องส่งให้ศาลชั้นอทธรณ์หรือศาลฎีกาสั่ง “แม้ระเบียบ
ที่ประธานศาลฎีกาออกไว้ เมื่อเร็วๆ นี้จะเป็นการตอบย้ าว่า องค์กรศาลจะพิจารณาอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว
เป็นหลัก ส่วนการไม่อนุญาตเป็นข้อยกเว้น ซึ่งเป็นหลักสากลของอารยประเทศก็ตาม แต่แนวความคิดจะเป็น

ิ
ิ
ิ
หลักปฏิบัติที่เป็นรูปอธรรมก็ต้องอาศัยผู้พพากษาศาลชั้นต้น ซึ่งเป็นผู้ใช้ดุลยพนิจในเบื้องต้นในการพจารณา
ิ
ค าร้องขอปล่อยชั่วคราว โดยผู้พพากษาเหล่านี้ต้องเปลี่ยนแปลงแนวคิดเดิม ๆ ที่ไม่อนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว
จนเป็นแนวเดียวกันและสร้างบรรทัดฐานแก่องค์กรอน ๆ ในกระบวนการยุติธรรมให้ยึดถือและปฏิบัติตาม
ื่
ต่อไปด้วย

มาตรการในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง

้
การไต่สวนมูลฟองเป็นกระบวนการชั้นก่อนพจารณาคดีอาญาของศาลกระบวนการหนึ่งที่มี
ิ

ความส าคัญอย่างมากในการให้หลักประกันสิทธิเสรีภาพของผู้ต้องหาเป็นการตรวจสอบการใช้อานาจของ
ฝ่ายบริหาร โดยเฉพาะเจ้าพนักงานต ารวจว่าเป็นไปโดยถูกต้องตามที่กฎหมายบัญญัติให้ไว้หรือไม่ เป็นการ
ั
กลั่นกรองข้อเท็จจริงที่เข้าสู่กระบวนการยุติธรรมในชั้นศาลว่า คดีมีมูลเบื้องต้นอนสมควรที่จะได้รับ
้
การพจารณาต่อไปหรือไม่ บทบาทของศาลในปัจจุบันยังคงได้รับการละเลย ศาลจะมีค าสั่งประทับรับฟอง
ิ
้
เสมอในคดีที่พนักงานอยการเป็นโจทก์ โดยไม่มีการไต่สวนมูลฟอง เหตุที่ศาลไม่ได้ไต่สวนมูลฟองในคดี
ั
้
ั
ที่พนักงานอยการเป็นโจทก์ เป็นเพราะศาลถือว่าผ่านการสอบสวนมาแล้ว จึงละเลยเสียซึ่งเท่ากับเป็น
การยอมรับให้มีการสอบสวนเข้ามาแทนที่การไต่สวนมูลฟ้อง