Page 2676 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2676
๒๖๖๐
ผู้ต้องหาอันเนื่องมาจาก หลักประโยชน์แห่งความสงสัย (In Dubio Pro Reo) ซึ่งเป็นไปตามหลักที่ว่า ก่อนที่
จะมีค าพิพากษาถึงที่สุดบุคคลใดกระท าความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนเป็นผู้กระท าความผิดมิได้
เพื่อให้เกิดการคานอ านาจซึ่งกันและกัน ทั้งนี้เพื่อ คุ้มครองสิทธิเสรีภาพของประชาชน การสอบสวน
มิใช่มุ่งหวังให้ศาลพพากษาลงโทษเท่านั้น ส่วนข้อเท็จจริงที่เป็นคุณแก่ผู้ต้องหาไม่ยอมรวบรวมไว้ในส านวน
ิ
ิ
การสอบสวน บทบัญญัติในประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มีเจตนารมย์ให้พนักงานสอบสวน
รวบรวมพยานหลักฐาน ทุกชนิด ทั้งที่เป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้ต้องหา
มาตราการการปล่อยชั่วคราว
ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา การปล่อยตัวชั่วคราว อาจจะท าได้โดย
1) ปล่อยชั่วคราวโดยไม่มีประกันเลย หรือมีประกัน หรือมีประกันและหลักประกัน ในคดีที่มีอตรา
ั
โทษจ าคุกอย่างสูงไม่เกิน ๕ ปี
2) ปล่อยชั่วคราวโดยมีหลักประกัน และจะมีหลักประกันหรือไม่ก็ได้ในคดีที่มีอัตราโทษจ าคุกอย่างสูง
เกิน ๕ ปีขึ้นไป
ในทางปฏิบัติการปล่อยตัวชั่วคราวของศาลจะกระท าได้ เฉพาะเมื่อมีทั้งสัญญาประกันและ
หลักประกันซึ่งเท่ากับว่าสิทธิเสรีภาพของผู้ต้องหาขึ้นอยู่กับสถานะทางเศรษฐกิจของผู้ต้องหาโดยมิได้
ค านึงถึงวัตถุประสงค์ในการที่จะควบคุมตัวบุคคลให้อยู่ในอ านาจของรัฐซึ่งมีอยู่ ๓ ประการ คือ
1) เพื่อให้การสอบสวนด าเนินไปโดยเรียบร้อย
2) เพื่อประกันการมีตัวของผู้ต้องหา
3) เพื่อประกันการบังคับโทษ
ซึ่งในส่วนนี้ จะต้องปรับปรุงทัศนคติของศาลในแง่ที่ว่า การพจารณาอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราว
ิ
จะต้องเป็นหลักมิใช่ข้อยกเว้น
ิ
ในคดีที่มีอตราโทษสูงเท่าที่ผ่านมาศาลส่วนใหญ่มักจะใช้ดุลยพนิจในการปล่อยชั่วคราวว่า
ั
ั
“พฤติการณ์แห่งคดีเป็นเรื่องร้ายแรง คดีมีอตราโทษสูงเกรงว่าผู้ต้องหาหลบหนี จึงไม่อนุญาตให้ปล่อย
ชั่วคราว ยกค าร้อง” โดยปัจจุบันเป็นที่น่ายินดีว่าศาลยุติธรรมโดยนางเมทินี ชโลธร ประธานศาลฎีกาหญิง
คนแรกของประเทศไทยได้ออกนโยบายที่เป็นหลักสากล เช่น การยกระดับการคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหา
และจ าเลยในคดีอาญาโดยการลดการคุมขังที่ไม่จ าเป็นทุกกรณี ทั้งได้ออกระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ
ศาลยุติธรรมว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว (ฉบับที่ ๓) พ.ศ.๒๕๖๔ ประกาศ ณ วันที่ ๒๔ มิถุนายน ๒๕๖๔
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศเป็นต้นไป โดยในข้อ ๔ ของระเบียบดังกล่าวได้ให้สิทธิผู้ต้องหาหรือ
จ าเลยโดยตนเองหรือผู้ที่เป็นญาติหรือเกี่ยวพนโดยทางสมรส หรือในทางการงานกับผู้ต้องหาหรือจ าเลย
ั
อาจยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวโดยไม่จ าต้องเสนอหลักประกันใด ๆ มาพร้อมกับค าร้อง (ค าร้องใบเดียว)
