Page 123 - 6-СЫНЫП. КАЗАК АДЕБИЕТИ. АТАМУРА

бойы сергелдеңге салынғанын айтсаңшы. Сол бір желтоқсанның
бұрқағы болмағанда, құда да тыныш, құдағи да тыныш, Алматыға
іргелес ауылға паспортқа отыра қояр еді. Сол бір сұмдық көтеріліске
тайқы маңдайы тап келіп, қызуқандылықпен килікпегенде, қалың
тұманда адасып қалған адамдай сандалмас па еді... Желтоқсанның
ызғары әскерден «запастағы офицер» болып оралған мұны да
қарыды ғой. Ақыры, астана түгілі, маңындағы өзі тұрған ауылға
да тұрақтай алмады.
Тұрақтатпады ғой... көрші-қолаң «желтоқсаншы» екен деп
шығармағанда, ал Íиколай бригадир мұның туған ағасы Дәурен-
нен өшін бір алуға қолайлы сәт туды деп: «Інісі әскерден келе
салып, 17-ші желтоқсаннан 21-іне дейін үйінде қонған жоқ. Ел де-
кабристермен бірге Алматыда болыпты деп жүр... Анық-қанығын
анықтаңыздар! Ағасы коммунистік партия мүшелігіне канди-
дат болса да «сенімсіз адам», інісінің іс-әрекетін жасырып отыр.
Тексеріңіздер!» – деп «донос» жазып, Мемлекеттік Қауіпсіздік
комитеті мен Ішкі істер орнына жазбағанда... Өкініш жоқ бірақ,
көтеріліске 18-і күні дәрігер жездесін әдейілеп ертіп барып тұрып
қатысты. Таяқты да жеді... жегізді де! Көңілде ғана әлдеқандай
алаң, шарасыздығына налу ғана бар. Ал органдағылар Қаскелеңде
тергеп-тексеріп үш сағат ұстады. Дәлел болмағандықтан, қоя берді.
Ана бір Базиев деген капитан, өзінің ұлты балқар екен, сол қол
ұшын берді...
Тыста суырып соққан жел қаңтардың аяғында қағынған бура-
дай бұрқырап, көлікті жүргізбеуге айналған. Осыдан бір-екі жыл
бұрын ғана бір автобус жолаушы осы Ұлан асуында шала-шар-
пы үсініп қалған. Қазір де кей жолаушылардың есіне сол жай
түскен-ді. Абырой болғанда, ешқайсысы бір-біріне тіл қатпады.
Боранның аужайын әркім өзінше түюде.
Аздан кейін автобус тоқтауға айналды. Íаурызда ғана жауған
қалың күпсекті көтеріп, борап жауған жылбысқымен араласқан
аласапыран аруақтанып-ақ алғандай. Қыстай қанша күресе де,
қабақ-қабақ көтерілген күрежолдың үсті дәл қазір адам айырғысыз.
Шофер жігіт талай жүріп жүрген жолы болғандықтан, ой жобамен
қарды бұза-жара сылбыр қозғалып келеді. Кенет сары автобус бір

105