Page 1387 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1387
๑๓๗๕
กฎหมายวิธีพจารณาความแพง โดยมีข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาเป็นแนวทางให้ถือปฏิบัติ ขณะที่
่
ิ
ื่
ั
้
ิ
องค์กรอนได้หาทางระงับข้อพพาทก่อนมีคดีมาสู่ศาล อนถือได้ว่าเป็นการไกล่เกลี่ยก่อนฟอง ซึ่งท าให้
่
ข้อพิพาทระงับลงได้ส่วนหนึ่ง แต่ปริมาณคดีแพงก็ยังคงเข้าสู่ศาลเพมขนโดยตลอด การไกล่เกลี่ยตามระบบ
ิ่
ึ้
เดิมที่คู่ความต้องมาศาลและอยู่ต่อหน้าผู้ไกล่เกลี่ย (Face to Face Mediation) ประกอบกับปัจจุบัน
เกิดสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID - 19)
ท าให้คู่ความไม่สะดวกในการเดินทางจากมาตรการเว้นระยะห่างทางสังคม การน าเทคโนโลยีออนไลน์
ิ
มาใช้ในการไกล่เกลี่ยระงับข้อพพาทย่อมมีความสะดวกและเหมาะสม ทั้งเป็นไปตามแผนยุทธศาสตร์
ศาลยุติธรรม พ.ศ.๒๕๖๑ -๒๕๖๔ (ยุทธศาสตร์ I (Innovation) พัฒนานวัตกรรมการอ านวยความยุติธรรม
ของศาลยุติธรรม) และนโยบายประธานศาลฎีกา ๒๕๖๓-๒๕๖๔ ข้อ 3. สร้างสรรค์ “สร้างกลไกการด าเนิน
กระบวนพิจารณาและการพพากษาคดีที่ทันสมัย” รวมทั้งแผนพัฒนาดิจิทัลศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ -๒๕๖๔
ิ
ิ
ศาลแพ่งธนบุรีเป็นศาลที่มีอ านาจพิจารณาพพากษาคดีแพ่งในคดีที่ราคาทรัพย์สินหรือจ านวน
ิ
ิ
่
ทุนทรัพย์ที่พพาทเกินกว่าสามแสนบาท คดีไม่มีทุนทรัพย์ และคดีไม่มีข้อพพาท ศาลแพงธนบุรีน าระบบ
เทคโนโลยีสารสนเทศมาปรับใช้ตามนโยบายส านักงานศาลยุติธรรม และนโยบายประธานศาลฎีกาในส่วนที่
เกี่ยวข้องกับการพิจารณาพพากษาคดี งานไกล่เกลี่ย และงานธุรการ โดยศาลแพ่งธนบุรีจัดตั้งศูนย์ไกล่เกลี่ย
ิ
และประนอมข้อพพาทประจ าศาล กับออกระเบียบศาลแพงธนบุรีว่าด้วยการไกล่เกลี่ย พ.ศ. ๒๕๖๐ โดยมี
่
ิ
ผู้พพากษาและบุคคลภายนอกที่ได้รับการคัดเลือกท าหน้าที่เป็นผู้ประนีประนอม และมีการใช้ช่องทาง
ิ
้
้
ออนไลน์ในการไกล่เกลี่ยข้อพพาท ทั้งก่อนฟองและหลังฟองมานานแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการไกล่เกลี่ยผ่านสื่อ
ิ
ี
ิ
อเล็กทรอนิกส์ อเมล์ (E-mail) แอปพลิเคชันสไกป์ (Skype) และไลน์ ท าให้คดีเสร็จด้วยการประนีประนอม
้
ยอมความ และถอนฟอง ภายใต้สถานการณ์ที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโควิด ๑๙ แต่วิธีการ
ุ
ใช้เทคโนโลยีดังกล่าว ยังประสบปัญหา อปสรรคบางประการ เช่นเครื่องมือสื่อสารที่ใช้ในการออนไลน์
ไม่เพยงพอ เจ้าหน้าที่ประจ าศูนย์ไกล่เกลี่ย และผู้ประนีประนอมขาดความรู้ความช านาญในเครื่องมือ
ี
สื่อสาร และเทคโนโลยีที่ใช้ในปัจจุบันยังไม่สามารถท าระบบการไกล่เกลี่ยออนไลน์ได้อย่างเต็มรูปแบบ
ในข้อจ ากัดของรักษาความลับในการประชุมไกล่เกลี่ยซึ่งเป็นหัวใจส าคัญ ส่งผลให้คู่ความขาดความมั่นใจ
ในระบบการไกล่เกลี่ยออนไลน์ ผู้เขียนจึงมีความสนใจศึกษาปัญหาและอปสรรคการไกล่เกลี่ยของศาลแพ่ง
ุ
ธนบุรี ตลอดจนศึกษาระบบการระงับข้อพิพาทออนไลน์ของคณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศ
ิ
ของสหประชาชาติ (UNCITRAL) และการระงับข้อพพาทออนไลน์ของสหภาพยุโรป (European Union)
เพอหาแนวทางในการปรับปรุง และเพมประสิทธิภาพระบบการไกล่เกลี่ยออนไลน์ โดยน าหลักการไกล่เกลี่ย
ิ่
ื่
ออนไลน์ที่แท้จริงมาใช้ โดยถือตามหลักเกณฑ์หรือแนวทางของต่างประเทศดังกล่าว ประกอบกับกฎหมาย
ื่
ั
ของประเทศไทยที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน และที่จะใช้ต่อไปในอนาคต เพอพฒนาการไกล่เกลี่ยออนไลน์ของ
่
ศาลแพงธนบุรีให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เป็นที่ยอมรับของประชาชนในการน าคดีเข้าสู่การไกล่เกลี่ยออนไลน์
ื่
อย่างกว้างขวาง เพอการอานวยความยุติธรรมให้แก่ประชาชนผู้มีอรรถคดีได้รับความสะดวก รวดเร็ว
ประหยัด และเป็นธรรม
ความหมายและประโยชน์ของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท
ิ
“การไกล่เกลี่ยข้อพพาท (Mediation) เป็นวิธีการระงับข้อพพาทโดยมีบุคคลที่สามซึ่งเป็น
ิ
ิ
คนกลางในการท าหน้าที่ช่วยเหลือ เสนอแนะแนวทาง และหาทางออกที่คู่พพาทน่าจะยอมรับ และพึงพอใจ
