Page 1390 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๗๘

เทคโนโลยีที่น ามาใช้ในการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท
ั
ในปัจจุบันมีการพฒนาทางด้านเทคโนโลยีและการสื่อสารมากขึ้น ท าให้การติดต่อสื่อสาร
ระหว่างบุคคลท าได้สะดวก รวดเร็วประหยัดและมีคุณภาพในการสื่อสารสูง ซึ่งศาลยุติธรรมได้มีการพัฒนา

ิ
รูปแบบวิธีการในการด าเนินกระบวนพจารณาคดี โดยน าเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาช่วยเหลือมากขึ้น
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงสถานการณ์ที่เกิดการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโควิด ๑๙ ท าให้เกิดอุปสรรค
ิ
ในการพจารณาคดี และการไกล่เกลี่ยรูปแบบเดิม ศาลยุติธรรมจึงจัดโครงการ “ศาลยุติธรรมห่วงใย ฝ่าภัยโควิด”
พฒนาการไกล่เกลี่ยออนไลน์ในศาลยุติธรรม ให้มีแนวปฏิบัติการไกล่เกลี่ยออนไลน์ในศาลยุติธรรม
ั
ทั่วประเทศ โดยใช้เทคโนโลยีในการไกล่เกลี่ยออนไลน์ ดังนี้

๑. การประชุมทางโทรศัพท์ (Audio Conference)
๒. Video/WebConference
๓. แอปพลิเคชัน LINE

๔. โปรแกรม Zoom
๕. โปรแกรม Microsoft Teams

๖. สื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ
4

การระงับข้อพิพาทออนไลน์ของต่างประเทศ

การระงับข้อพพาทออนไลน์ (Online Dispute Resolution : ODR) เป็นกระบวนการระงับ
ิ
ข้อพพาทยุคใหม่ คณะกรรมาธิการกฎหมายการค้าระหว่างประเทศแห่งสหประชาชาติ (United Nations
ิ
Commission on International Trade Law : UNCITRAL) ได้จัดท าบันทึกทางเทคนิคว่าด้วยการระงับ

ข้อพิพาทออนไลน์ (UNCITRAL Technical Notes on Online Dispute Resolution) เพื่อเป็นข้อแนะน า
แก่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องปฏิบัติให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน บันทึกดังกล่าวได้ให้ค าจ ากัดความของ ODR ว่า
“การระงับข้อพพาทออนไลน์ หรือ ODR เป็นกลไกส าหรับระงับข้อพพาทโดยใช้การสื่อสารทางอเล็กทรอนิกส์
ิ
ิ
ิ
ื่
และเทคโนโลยีด้านการสื่อสารและสารสนเทศอย่างอน แต่กระบวนการอาจแตกต่างกันไปบ้างขึ้นอยู่กับ
ผู้ให้บริการ และพัฒนาไปตามกาลเวลา”
กระบวนการระงับข้อพิพาทออนไลน์มีองค์ประกอบ ๕ ส่วน ได้แก ่
๑. ผู้เรียกร้อง (claimant) ซึ่งเป็นผู้เริ่มต้นท าให้เกิดกระบวนการนี้
๒. ผู้ถูกเรียกร้อง (respondent) คือ ผู้ที่ถูกเรียกร้องจากผู้เรียกร้อง

๓. คนกลาง (Neutral) ผู้ท าหน้าที่เจรจาระหว่างคู่พิพาท
๔. ผู้ให้บริการระงับข้อพิพาทออนไลน์ (ODR Administrator)

ิ
๕. ระบบคอมพวเตอร์ที่เป็นของผู้ให้บริการระงับข้อพพาทออนไลน์ ซึ่งผู้ใช้บริการสามารถ
ิ
เข้าถึงได้ หรือ แพลตฟอร์ม (Platform)
ในการระงับข้อพพาทออนไลน์ องค์ประกอบเหล่านี้ท าหน้าที่ไปด้วยกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ิ
ิ
ต้องเป็นที่เชื่อถือได้ว่าแพลตฟอร์ม (Platform) จะเก็บรักษาข้อมูลของคู่พพาทไว้อย่างปลอดภัย ดังนั้น

4 ส านักประธานศาลฎีกา, ศาลยุตธรรมห่วงใย ฝาภัยโควิด, (วันที่ค้นข้อมูล : ๑ สิงหาคม ๒๕๖๔), [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก:
่
ิ
https://opsc.coj.go.th/th/content/category/detail/id/10/iid/196268.