Page 1389 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๓๗๗

ิ
การไกล่เกลี่ยข้อพพาททางออนไลน์พัฒนามาจากความไม่เป็นธรรมและการเอารัดเอาเปรียบ
ิ
ของผู้ประกอบธุรกิจที่ฉ้อโกงและหลอกลวงผู้บริโภคทางอนเทอร์เน็ต (Internet Fraud) เช่น การไม่ส่ง
สินค้าให้ตามทซื้อ เก็บค่าใช้จ่ายแฝง ค่าธรรมเนียม ค่าภาษี การลักลอบน าข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ในทางที่
ี่
มิชอบ สินค้าที่ได้รับมีมูลค่าน้อยกว่าที่โฆษณา หรือส่งสินค้าล่าช้า เป็นต้น ปัจจุบันเว็บไซต์ที่น ากระบวนการ
ิ
ไกล่เกลี่ยข้อพพาททางออนไลน์มาใช้ ได้แก่ eBay PayPal โดยคู่พิพาทสามารถแจ้งไปที่ศูนย์รับเรื่องร้องเรียน
ิ
ในเว็บไซต์ อาจกล่าวได้โดยสรุปว่า การไกล่เกลี่ยข้อพพาททางออนไลน์ หมายถึง กระบวนการไกล่เกลี่ย
ที่สื่อสารผ่านทางอิเล็กทรอนิกส์หรือเทคโนโลยีสารสนเทศ เช่น จดหมาย อิเล็กทรอนิกส์ (E-mail) ห้องสนทนา
(Chat Room) หรือการประชุมผ่านทางจอภาพ (Video Conferencing)

ประโยชน์ของการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางออนไลน์
๑. ความสะดวก คู่พพาทสามารถท าการไกล่เกลี่ยที่บ้านหรือที่ใดก็ได้ เวลาใดก็ได้ตามที่
ิ
ิ
ิ
คู่พพาทสะดวก และต้องการ ตราบเท่าที่คู่พพาทมีคอมพวเตอร์ หรือสมาร์ทโฟน (Smart Phone) และ
ิ
ิ
คอมพวเตอร์หรือสมาร์ทโฟนนั้นสามารถเชื่อมต่อกับสัญญาณอนเทอร์เน็ตได้ โดยไม่ต้องค านึงว่าคู่พพาท
ิ
ิ
มีวันว่างที่จะไกล่เกลี่ยตรงกันหรือไม่
๒.ประหยัด การไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางออนไลน์ท าให้คู่พพาทประหยัดทั้งเวลาและ ค่าใช้จ่าย
ิ
คู่พพาทไม่ต้องเสียเวลาเดินทาง รวมทั้งไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทางมาไกล่เกลี่ย โดยเฉพาะในกรณี
ิ
ที่คู่พิพาทมีภูมิล าเนาอยู่ห่างกัน

๓. รวดเร็ว การไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางออนไลน์สามารถท าได้ทุกททุกเวลา โดยไม่ต้องกาหนด
ี่
วันนัดไกล่เกลี่ยเหมือนกับการไกล่เกลี่ยแบบเห็นหน้ากันท าให้สามารถยุติปัญหาได้อย่างรวดเร็ว
๔. คู่พพาทมีเวลาคิดใคร่ครวญก่อนตัดสินใจ โดยปกติแล้วการไกล่เกลี่ยแบบเห็นหน้ากัน
ิ
ิ
คู่พพาทต้องตัดสินใจในทันทีหลาย ๆ ครั้ง จึงไม่มีโอกาสใคร่ครวญไตร่ตรองข้อเสนออย่างถี่ถ้วนก่อน
ตัดสินใจท าให้ข้อเสนอนั้นอาจจะไม่ใช่ข้อเสนอที่ดีที่สุดส าหรับคู่พพาทก็ได้ แต่ในการไกล่เกลี่ยข้อพพาท
ิ
ิ
ิ
ทางออนไลน์คู่พพาทไม่มีข้อจ ากัดในเรื่องของเวลาท าให้มีโอกาสคิดใคร่ครวญข้อเสนอเป็นอย่างดีก่อนที่
คู่พิพาทจะส่งข้อเสนอใด ๆ ออกไป ดังนั้นข้อเสนอของคู่พพาทจึงเป็นข้อเสนอที่ผ่านกระบวนการทางความคด
ิ
ิ
ของคู่พิพาทมาเป็นอย่างดีแล้ว
ิ
๕. หลีกเลี่ยงการเผชิญหน้า การไกล่เกลี่ยแบบเห็นหน้ากันนั้นเป็นไปได้ยากที่คู่พพาทจะ
ิ
หลีกเลี่ยงการพบหน้าค่าตากันในระหว่างการไกล่เกลี่ย แต่ในบางกรณีคู่พพาทฝ่ายหนึ่งอาจจะไม่อยาก
เผชิญหน้าคู่พพาทอกฝ่ายหนึ่งในระหว่างการไกล่เกลี่ยก็ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่คู่พพาทมีอานาจ
ิ

ี
ิ
ิ
ิ
ต่อรองไม่เท่ากัน เช่น ข้อพพาทแรงงานระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง หรือข้อพพาทเกี่ยวกับความรุนแรง
3
ในครอบครัวระหว่างสามีกับภริยา เป็นต้น

3 ฐิติ สุเสารัจ, บทความการไกล่เกลี่ยออนไลน (Online Mediation) [ออนไลน์], วันที่ค้นข้อมูล: ๒๑ กรกฎาคม
์
๒๕๖๔. เข้าถึงได้จาก: http://appealsc.coj.go.th.