Page 2159 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2159
๒๑๔๑
๕. ส านักงานศาลยุติธรรมไม่ได้ให้ความรู้และท าความเข้าใจกับผู้พิพากษาหัวหน้าศาลถึง
เกณฑ์ในการประเมินและรายงานการปฏิบัติราชการของผู้พิพากษา แนวความคิดและเกณฑ์การให ้
คะแนนที่ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลแต่ละคนใช้จึงแตกต่างกันไป ไม่ได้มาตรฐานหรือเป็นแนวทาง
เดียวกัน ในประเด็นนี้ผู้เขียนเคยรับฟังผู้พิพากษาหัวหน้าศาลท่านหนึ่งเล่าว่า ท่านประเมินผู้พิพากษา
ที่มีปัญหา โดยในรอบแรกให้คะแนนประเมินรวม 98 คะแนน จากคะแนนเต็ม ๑๐๐ คะแนน และ
ในการประเมินรอบที่ ๒ ให้คะแนนประเมิน 97 คะแนน โดยคิดว่าการที่ให้คะแนนรอบที่สองต่ ากว่า
คะแนนประเมินรอบแรก น่าจะท าให้ผู้พพากษาที่รับการประเมินรู้ตัวและแก้ไขตนเองได้ ซึ่งผู้เขียน
ิ
เห็นว่าเป็นการให้คะแนนด้วยเกณฑ์เฉพาะตัวของท่านเท่านั้น
แนวทางแก้ไขปัญหาคุณธรรมและจริยธรรมของผู้พิพากษา
วัตถุประสงค์หลักของการเขียนบทความนี้ คือ การน าเสนอแนวทางจัดการแก้ไขปัญหา
คุณธรรมจริยธรรมของผู้พิพากษาดังกล่าวข้างต้นในโอกาสแรกที่พบปัญหาและสามารถด าเนินการ
แก้ไขได้ทันท่วงที ก่อนที่จะปรากฏต่อบุคคลภายนอก จนกลายเป็นปัญหาที่ลุกลามและก่อให้เกิดความ
เสียหายกระทบต่อเกียรติศักดิ์ของการเป็นผู้พิพากษาและความเชื่อมั่นศรัทธาที่ประชาชนมีต่อ
องค์กรศาลยุติธรรมในภาพรวม ซึ่งผู้เขียนขอเสนอให้ใช้วิธีการดังต่อไปนี้
๑. เสริมสร้างทัศนคติเรื่องความกล้าหาญในวิชาชีพของผู้พพากษาหัวหน้าศาล ให้กล้าที่จะ
ิ
ว่ากล่าวตักเตือนผู้พิพากษาซึ่งเป็นผู้ใต้บังคับบัญชา รวมทั้งให้หมั่นสอดส่องดูแลความประพฤติ
ั
ิ
ของผู้พพากษาขณะปฏิบัติหน้าที่ในศาลด้วย เนื่องจากล าพงการตรวจส านวนดูการจดรายงานกระบวน
พจารณา การจดค าเบิกความ หรือการท าค าสั่งค าร้องค าขอต่าง ๆ จากส านวนเพยงอย่างเดียว ไม่อาจ
ิ
ี
สะท้อนให้เห็นพฤติกรรมที่เป็นบุคลิกภาพหรือการปฏิบัติงานของผู้พิพากษาโดยตรงอย่างแท้จริง
ื
ผู้เขียนเห็นว่าเพ่อมิให้เกิดความกระทบกระเทือนต่อความรู้สึกและรักษาบรรยากาศที่ดีในการท างาน
ร่วมกัน ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลอาจให้โอกาสโดยให้ค าแนะน าตักเตือนด้วยการใช้ศิลปะในการพูดจา
เสียก่อน หากผู้พิพากษานั้นยังไม่มีการปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล
ต้องมีความกล้าหาญที่จะประเมินผู้พพากษานั้นและท าข้อสังเกตจากการประเมินไปตามความเป็นจริง
ิ
๒. ให้ผู้พิพากษาประเมินตนเองเป็นระยะ ปัจจุบันส านักงานศาลยุติธรรมก าหนดให้มีการ
ประเมินผู้พิพากษาโดยหัวหน้าศาลหรืออธิบดีผู้พิพากษาหรือผู้พิพากษาในต าแหน่งอ่นที่อยู่ในฐานะ
ื
ผู้บริหารศาล ซึ่งเป็นการประเมินโดยได้รับข้อมูลจากเพียงแหล่งเดียว และทางปฏิบัติผู้พิพากษาที่รับ
การประเมินจะไม่ทราบผลการประเมินโดยตรง เว้นแต่จะถูกหยิบยกเนื่องจากมีการร้องเรียนหรือ
พจารณาเลื่อนชั้นต าแหน่งที่ส าคัญ ท าให้ผู้พพากษาดังกล่าวอาจไม่ได้ตระหนักหรือรู้ตัวว่ามีการด ารงตน
ิ
ิ
ที่ไม่เหมาะสม ซึ่งหากจัดให้มีการประเมินตนเองอย่างเป็นระบบ จะเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ
โดยตรงได้ สอดคล้องกับแนวความคิดเรื่องกำรประเมินตนเองของท่านไสลเกษ วัฒนพนธุ์ อดีตประธาน
ั
ศาลฎีกาที่ว่า “พึงประเมินตนเองตลอดเวลำ มีอีกข้อหนึ่งเกี่ยวกับกำรขึ้นนั่งพิจำรณำคดี เป็นที่
