Page 2154 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๑๓๖

กุมภาพันธ์ ซึ่งควรจะสามารถนั่งพิจารณาและท าค าพิพากษาได้ทันก่อนโยกย้ายก็ถูกเลื่อนออกไปด้วย

ิ
ี
แม้ผู้พพากษาที่ประพฤติเช่นนี้เป็นเพยงส่วนน้อย แต่การปล่อยให้มีการประพฤติเช่นนี้ต่อไปย่อมไม่เป็นผลดี
ต่อภาพลักษณ์ขององค์กร

ิ
ั
ปัญหาการย่อหย่อนของมาตรฐานคุณธรรมและจริยธรรมของผู้พพากษาอนดับสาม คือ การแต่งกาย
ซึ่งมีบัญญัติเอาไว้ในข้อ 3 ของประมวลจริยธรรมด้วยว่า “ในการนั่งพิจารณาคดี ผู้พิพากษาจักต้องวาง
ตนเป็นกลางและปราศจากอคติ ทั้งพึงส ารวมตนให้เหมาะสมกับต าแหน่งหน้าที่ แต่งกายเรียบร้อย

ใช้วาจาสุภาพ ฟังความจากคู่ความและผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายอย่างตั้งใจ ให้ความเสมอภาค และมีเมตตาธรรม”
ี
ในข้อนี้ประมวลจริยธรรม ฉบับที่จัดพมพในปี ๒๕๕๒ มีค าอธิบายเอาไว้อย่างละเอยดว่า วางตนเป็นกลาง
ิ
์
คืออะไร ส ารวมตนอย่างไร แต่งกายเรียบร้อยคืออะไร โดยในส่วนของการแต่งกายนั้นมีค าอธิบายว่า
ผู้พิพากษาชาย ต้องแต่งกายแบบสากลนิยม เป็นชุดสีขาว กรมท่า ด า หรือสีอ่นซึ่งเป็นสีเข้มและ
ื
ไม่ฉูดฉาด เชิ้ตขาว หรือสีสุภาพ ผ้าผูกคอสีเข้มไม่ฉูดฉาดแบบเงื่อนกะลาสี หรือแต่งเสื้อชุดไทยแบบแขน

สั้น หรือแบบแขนยาว สีสุภาพไม่มีลวดลาย แขนเสื้อชุดสากลก็ได้ รองเท้าหุ้มส้นสีขาว น้ าตาลหรือด า
ิ
เข้าชุดกันกับเครื่องแต่งกาย ถุงเท้าสีคล้ายคลึงกับรองเท้า ส าหรับผู้พพากษาหญิง ให้แต่งกายแบบสากล
ื่
นิยม กระโปรงสีขาว กรมท่า หรือสีอนซึ่งเป็นสีเข้มและไม่ฉูดฉาด เสื้อสีขาวหรือสีตามกระโปรง รองเท้า
12
หุ้มส้นสีขาว น้ าตาล สีด า เข้าชุดกันกับเครื่องแต่งกาย แต่ทุกวันนี้ยังมีผู้พิพากษาบางรายสวมรองเท้า
แตะเดินจากบ้านพกไปท างานที่ศาล บางรายสวมเสื้อเชิ้ตปล่อยชายเสื้อออกมานอกกางเกง
ั

ิ
ปัญหาการย่อหย่อนของมาตรฐานคุณธรรมและจริยธรรมของผู้พพากษาอันดับสุดท้ายที่ผู้เขียน
13
ประสบมา คือ การก้าวก่ายแทรกแซงดุลพินิจในการพิจารณาพิพากษาคดี ปัญหานี้ส่วนมากจะเกิด
จากผู้มีอานาจบังคับบัญชาซึ่งในศาลชั้นต้น คือ ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล และส่งผลกระทบต่อความเป็น

กลางในการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใต้บังคับบัญชาเป็นอย่างมาก ซึ่งหากมองข้ามไป มีโอกาสที่ปัญหา

ดังกล่าวจะขยายขอบเขตไปถึงขั้นทุจริต อันเป็นเรื่องส าคัญอย่างยิ่งส าหรับอาชีพผู้พพากษาได้ อย่างไรก็
ิ
ตาม จากประสบการณ์การท างานของผู้เขียนกว่า ๑๘ ปี ผ่านการเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของผู้พิพากษา

หัวหน้าศาลมาหลายท่าน นับเป็นความโชคดีที่มีเพียงผู้พิพากษาหัวหน้าศาลส่วนน้อยเท่านั้น

12 ค ำอธิบำยประมวลจริยธรรม ข้อ ๓ “แต่งกำยเรียบร้อย : ... ผู้พิพำกษำที่เป็นชำย ต้องแต่งกำยแบบสำกล
ิ้
ุ
นิยม เป็นชดสีขำว กรมท่ำ ด ำ หรือสีอื่นซึ่งเป็นสีเข้มและไม่ฉูดฉำด เชตขำว หรือสีสุภำพ ผ้ำผูกคอสีเข้มไม่ฉูดฉำดแบบ
เงื่อนกะลำสี หรือแต่งเสื้อชุดไทยแบบแขนสั้น หรือแบบแขนยำว สีสุภำพไม่มีลวดลำย แขนเสื้อชุดสำกลก็ได้ รองเท้ำหุ้มส้น
สีขำว น้ ำตำลหรือด ำ เข้ำชุดกันกับเครื่องแต่งกำย ถุงเท้ำสีคล้ำยคลึงกับรองเท้ำ
ผู้พิพำกษำที่เป็นหญิง แต่งกำยแบบสำกลนิยม กระโปรงสีขำว กรมท่ำ หรือสีอื่นซึ่งเป็นสีเข้มและไม่ฉูดฉำด
เสื้อสีขำวหรือสีตำมกระโปรง รองเท้ำหุ้มส้นสีขำว น้ ำตำล สีด ำ เข้ำชุดกันกับเครื่องแต่งกำย
ผู้พิพำกษำทั้งชำยและหญิงจะแต่งเครื่องแบบรำชกำรก็ได้”
13 ค ำอธิบำยประมวลจริยธรรม ข้อ ๓๗ “การที่ผู้พิพากษาซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาแนะน าหรือตักเตือนผู ้

่
พิพากษาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชา ซึ่งปฏิบัติงานด้านพจารณาพิพากษาอรรถคดีผิดพลาดหรือในทางที่ไม่สมควร มิใชเป็นเรื่อง
ิ
ก้าวก่ายหรือก้าวล่วงเข้าไปเปลี่ยนแปลงโดยพินิจของผู้พิพากษาผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาซึ่งเป็นเจ้าของส านวนคดีเรื่องนั้น”