Page 2247 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๒๒๙

้
ประมวลจริยธรรมขาราชการตุลาการเกิดขึ้นโดยความคิดริเริ่มของนายโสภณ รัตนากร ขณะ
ด ารงต าแหน่งปลัดกระทรวงยุติธรรม โดยนายโสภณได้เสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการตุลาการในการประชุม

ิ
ครั้งที่ ๖/๒๕๒๗ ซึ่งประชุมเมื่อวันจันทร์ที่ ๒๗ มีนาคม ๒๕๒๗ ว่า ในระยะหลังนี้ผู้พพากษาบางท่านประพฤติ
ปฏิบัติตนในบางสิ่งบางอย่างซึ่งยังเป็นที่โต้เถียงกันว่าจะเป็นการเหมาะสมหรือถูกต้องหรือไม่เพราะยังไม่มี

กฎเกณฑ์วางไว้ให้เป็นที่แน่นอน จึงน่าจะได้มีระเบียบหรือค าแนะน าวางแนวทางให้ผู้พพากษาประพฤติปฏิบัติ
ิ
ด้วยการวางไว้ให้เป็นกฎเกณฑ์แน่นอนเท่าที่จะท าได้ เช่น ในสหรัฐอเมริกามี The Code of Judicial
Conduct เพอแนะน าว่าผู้พพากษาควรปฏิบัติหรือไม่ควรอย่างไร ส าหรับประเทศไทยแม้จะมีบทบัญญัติเรื่อง
ิ
ื่
วินัยอยู่ในกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการ ก็เป็นเพยงการวางหลักเกณฑ์ไว้กว้าง ๆ บางเรื่องยัง
ี
่
็
คลุมไม่ถึง บางเรื่องเป็นเรื่องละเอยดออนที่ไม่ได้เขียนไว้ หากจะวางกฎเกณฑ์หรือแนวทางที่แน่นอนไว้บ้างกจะ
ี
ได้เป็นเครื่องเตือนใจไม่ให้ผู้พพากษาบางท่านหลงลืมหรือเผอเรอ ซึ่งเรื่องเหล่านี้สมัยที่นายธานินทร์ กรัยวิเชียร
ิ
ิ
เป็นนายกรัฐมนตรีก็เคยด าริจะจัดท าขึ้น ที่ประชุมคณะกรรมการตุลาการพจารณาแล้วมีมติเห็นชอบให้
ด าเนินการร่างหลักเกณฑ์ดังกล่าว โดยตั้งคณะอนุกรรมการขึ้นคณะหนึ่ง มีนายธานินทร์เป็นประธาน

คณะอนุกรรมการ ต่อมานายธานินทร์ได้เสนอแต่งตั้งคณะอนุกรรมการต่อที่ประชุมในการประชุมครั้งที่
๗/๒๕๒๗ ซึ่งประชุมเมื่อวันจันทร์ที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๒๗ เห็นชอบด้วยและมีมติให้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการ

รวม ๑๐ ท่าน และเนื่องจากคณะอนุกรรมการจ าเป็นต้องรวบรวมข้อมูลและปัญหาที่เกี่ยวข้องกับเรื่อง

ื่
จริยธรรม ตุลาการมาจัดหมวดหมู่เพอใช้ประกอบการร่างในแต่ละหัวข้อ จึงได้มีการแต่งตั้งอนุกรรมการและ
ี
ิ่
ผู้ช่วยเลขานุการเพมอก ที่ประชุมเห็นชอบด้วยโดยมีมติให้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพมอก รวมเป็น ๑๒ ท่าน
ี
ิ่
คณะอนุกรรมการได้ใช้เวลาร่างหลักเกณฑดังกล่าวตามมติของคณะกรรมการตุลาการอยู่ ๑ ปี ๓ เดือน บางครั้ง
์
ต้องนัดประชุมในวันหยุดราชการ เนื่องจากอนุกรรมการส่วนใหญ่มีงานประจ ามาก ไม่สามารถนัดประชุมในวัน
เวลาราชการได้ ในชั้นคณะอนุกรรมการนี้ได้ร่างหลักเกณฑ์อนจะเป็นแนวทางให้ผู้พพากษาประพฤติปฏิบัติใน
ั
ิ
รูปประมวลจริยธรรม โดยให้ชื่อว่า “ประมวลจริยธรรมของตุลาการ” เมื่อร่างแล้วเสร็จจึงน าเสนอต่อที่ประชุม
คณะกรรมการตุลาการเมื่อวันที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๒๘ คณะกรรมการตุลาการเห็นชอบในการวางหลักเกณฑ์

ดังกล่าวในรูปประมวลจริยธรรม แต่ได้แก้ไขชื่อใหม่เป็น “ประมวลจริยธรรมข้าราชการตุลาการ” ส่วนในเนื้อหา

ี
สาระนั้น คณะกรรมการตุลาการได้พจารณาอย่างละเอยดและตรวจแก้ไข รวมตลอดทั้งปรับปรุงถ้อยค า
ิ
บางตอน หลังจากใช้เวลาพจารณาในการประชุม ๒๓ ครั้ง จึงแล้วเสร็จเป็นประมวลจริยธรรมที่สมบูรณ์
ิ
ิ
ประมวลจริยธรรมข้าราชการตุลาการนี้เป็นฉบับแรกของกระทรวงยุติธรรม ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่ผู้พพากษา
ิ
ผู้ช่วยผู้พพากษา ดาโต๊ะยุติธรรม และผู้พพากษาสมทบทั้งหลายส าหรับใช้เป็นแนวทางในการประพฤติ
ิ
ปฏิบัติตน
๓

๓ ส านักงานศาลยุติธรรม,/ประมวลจริยธรรมข้าราชการตุลาการ,/พิมพ์ครั้งที่ ๓ /(กรุงเทพมหานคร:/๒๕๕๒),/หน้า ๑.