Page 2395 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๘๐

ศาลจังหวัดกาญจนบุรีโดยผู้พพากษาหัวหน้าศาลจึงน าบันทึกข้อตกลงดังกล่าวไปหารือผู้ว่าราชการ
ิ
ื่
จังหวัดกาญจนบุรีว่าศาลจังหวัดกาญจนบุรีมีโครงการจะแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลเพอทดแทนการเรียก
หลักประกันขยายโอกาสให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่มีฐานะยากจนได้มีโอกาสเข้าถึงสิทธิในการได้รับปล่อย

ชั่วคราวได้มากขึ้นในขณะเดียวกันก็ยังสร้างความปลอดภัยให้สังคมโดยให้ผู้ก ากับดูแลซึ่งเป็นก านันหรือ

ผู้ใหญ่บ้านเข้ามามีบทบาทช่วยเหลือศาลในการสอดส่องดูแลหรือรับรายงานตัวผู้ถูกปล่อยชั่วคราวแทนศาล
ถือเป็นการดึงเอาชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวผ่านทางผู้ก ากับดูแล ต่อมา

ั
ิ
ผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรีเชิญศาลจังหวัดกาญจนบุรีให้ส่งผู้พพากษาเข้าไปประชาสัมพนธ์โครงการ
แต่งตั้งผู้ก ากับดูแลในที่ประชุมคณะกรมการจังหวัดและหัวหน้าศาลราชการประจ าจังหวัดกาญจนบุรี

ซึ่งในที่ประชุมดังกล่าวมีนายอาเภอทุกอาเภอในพนที่จังหวัดกาญจนบุรีเข้าร่วมประชุมด้วย หลังการ
ื้

ประชุมศาลจังหวัดกาญจนบุรีได้มีหนังสือขอรายชื่อก านันผู้ใหญ่บ้านพร้อมหมายเลขโทรศัพท์ไปยัง
นายอาเภอทุกอาเภอเพอจัดท าบัญชีผู้ที่ศาลอาจจะแต่งตั้งให้เป็นผู้ก ากับดูแลได้ ต่อมานายอาเภอ

ื่

ทุกอาเภอได้ส่งรายชื่อก านันผู้ใหญ่บ้าน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านมาให้ โดยปัจจุบันศาลจังหวัดกาญจนบุรี
ื่
มีรายชื่อผู้ปกครองท้องที่ดังกล่าว ๓,๕๓๙ รายชื่อ เพอไว้ใช้เป็นฐานข้อมูลในการแต่งตั้งเป็นผู้ก ากับดูแล
มีข้อสังเกตว่ารายชื่อก านันผู้ใหญ่บ้าน หรือผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านที่ได้มา ศาลจังหวัดกาญจนบุรีไม่ได้ขึ้นทะเบียน
หรือออกค าสั่งหรือประกาศของศาลเพอแต่งตั้งก านันผู้ใหญ่บ้านทุกรายชื่อให้เป็นผู้ก ากับดูแลทันที
ื่
ี
เนื่องจากบุคคลดังกล่าวยังเป็นเพยงบุคคลที่ “อาจจะ” ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้ก ากับดูแลเท่านั้น ยังไม่มี
ฐานะเป็นผู้ก ากับดูแลตามกฎหมาย หากไม่มีลูกบ้านในหมู่บ้านของผู้ปกครองท้องที่นั้นกระท าความผิด

ี
ก็ไม่มีกรณีที่ศาลจะแต่งตั้งผู้ปกครองท้องที่ในพนที่นั้นเป็นผู้ก ากับดูแล อกทั้งการแต่งตั้งผู้ก ากับดูแล
ื้
ศาลจะแต่งตั้งเป็นรายคดี ฐานะความเป็นผู้ก ากับดูแลตามกฎหมายย่อมมีผลเฉพาะคดีที่ศาลแต่งตั้งเท่านั้น
แม้ศาลจะเคยแต่งตั้งให้เป็นผู้ก ากับดูแลไปแล้วในคดีเดิม ก็ไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นจะต้องยินยอมรับ
เป็นผู้ก ากับดูแลในคดีต่อมาอีก เนื่องจากการเป็นผู้ก ากับดูแลเป็นเรื่องของความสมัครใจ หากผู้ก ากับดูแล

เห็นว่าผู้ต้องหาหรือจ าเลยมีความประพฤติไม่ดี ยากที่จะก ากับดูแลได้ ก็อาจปฏิเสธไม่รับก ากับดูแลได้

ดังนี้ ศาลจังหวัดกาญจนบุรีจึงเพยงแต่รวบรวมรายชื่อก านันผู้ใหญ่บ้านไว้เพอความสะดวกในการติดต่อ
ื่
ี
เท่านั้น

หลังจากที่ศาลจังหวัดกาญจนบุรีน ามาตรการในการแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลมาใช้ไปได้ระยะหนึ่ง

ก็พบปัญหาในบางคดีที่ไม่สามารถแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลได้ เช่น ผู้ใหญ่บ้านไม่รู้จักผู้ต้องหาหรือจ าเลย
จึงไม่รับก ากับดูแล หรือในกรณีที่รู้จักแต่ผู้ใหญ่บ้านไม่สะดวกที่จะรับเป็นผู้ก ากับดูแล หรือบางครั้ง

ผู้ใหญ่บ้านไม่รับโทรศัพท์ในขณะที่เจ้าหน้าที่ศาลโทรศัพท์ติดต่อไปถามความสมัครใจ ท าให้ศาลไม่สามารถ
แต่งตั้งผู้ก ากับดูแลได้ ศาลจังหวัดกาญจนบุรีจึงพยายามหาเครือข่ายบุคคลที่จะแต่งตั้งให้เป็นผู้ก ากับดูแล

เพมขึ้น โดยไม่ได้จ ากัดไว้เฉพาะก านันหรือผู้ใหญ่บ้านเท่านั้น จึงได้ประสานขอความร่วมมือไปยัง
ิ่
ส านักงานคุมประพฤติจังหวัดกาญจนบุรีเพอขอรายชื่ออาสาสมัครคุมประพฤติซึ่งเป็นบุคคลที่มี
ื่
ิ
ประสบการณ์ในการสอดส่อง หรือดูแลผู้ถูกคุมประพฤติตามค าพพากษาศาล เป็นผู้ที่ผ่านการอบรมและ
ได้รับแต่งตั้งจากกระทรวงยุติธรรมให้ท าหน้าที่อาสาสมัครคุมประพฤติ โดยจะมีเครือข่ายอาสาสมัคร