Page 2392 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๗๗

ผู้ต้องหาหรือจ าเลย ซึ่งโดยส่วนใหญ่ก็เป็นคนยากจนที่ไม่มีทรัพย์สินให้บังคับคดีอยู่แล้ว ในทางตรงข้าม

การที่ศาลให้ญาติผู้ต้องหาหรือจ าเลยท าสัญญาประกันไว้ย่อมมีผลเป็นการก าหนดตัวบุคคลให้
ต้องรับผิดชอบขึ้นมาในกรณีที่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยหลบหนี ซึ่งในระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม

ั
ว่าด้วยการปล่อยชั่วคราว (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๖๔ ข้อ ๔ ก็ก าหนดให้ผู้ที่เป็นเครือญาติหรือเกี่ยวพน
โดยทางสมรสหรือในทางการงานกับผู้ต้องหาหรือจ าเลยอาจยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวและท าสัญญา
ี
ประกันด้วยตนเองได้ หากกรณีที่ศาลเห็นว่าการท าสัญญาประกันยังไม่เพยงพอที่จะป้องกันการหลบหนี
หรือการก่อภัยอนตรายประการอื่น ศาลจะมีค าสั่งแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวเพอให้ปฏิบัติตาม
ั
ื่
ุ
เงื่อนไขที่ศาลก าหนดหรือหากผู้ต้องหาหรือจ าเลยยินยอมศาลอาจสั่งให้ใช้อปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ติดตามตัว
สุดท้ายแล้วหากศาลเห็นว่ามาตรการที่มีอยู่ทั้งหมดยังไม่เพยงพอที่จะป้องกันการหลบหนีหรือการก่อภัย
ี
ั
ื่
อนตรายประการอนได้ ศาลอาจจะสั่งเรียกหลักประกันก็ได้ แต่ต้องระบุถึงเหตุผลแห่งความจ าเป็นที่ต้อง
เรียกหลักประกันไว้ในค าสั่งโดยชัดแจ้ง

คดีที่มีอัตราโทษจ าคุกอย่างสูงเกินสิบปี

การพจารณาสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวต้องมีประกันเสมอ แต่จะมีหลักประกันหรือไม่ก็ได้
(๑๔)
ิ
โดยศาลจังหวัดกาญจนบุรีจะก าหนดให้ญาติหรือผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้องกับผู้ต้องหาหรือจ าเลยเป็นผู้

ท าสัญญาประกันไว้ต่อศาลก่อน เว้นแต่ในกรณีที่ผู้ต้องหรือจ าเลยไม่มีญาติ จึงจะให้ผู้ต้องหาท าสัญญา
ประกันตนเองได้แต่หากศาลเห็นว่านอกจากการท าสัญญาประกัน การแต่งตั้งผู้ก ากับดูแล หรือการใช้

ี
ุ
ิ
ั
อปกรณ์อเล็กทรอนิกส์ยังไม่เพยงพอที่จะป้องกันการหลบหนีหรือการก่อภัยอนตรายประการอน
ื่
ศาลอาจจะสั่งเรียกหลักประกัน โดยระบุเหตุผลแห่งความจ าเป็นที่ต้องเรียกหลักประกันไว้ในค าสั่งโดยชัดแจ้ง
ในกรณีที่ศาลสั่งเรียกหลักประกัน แต่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยไม่ได้เตรียมหลักประกันมาหรือเตรียม
หลักประกันมาไม่เพยงพอ ศาลอาจปล่อยชั่วคราวไปพลางก่อนแล้วก าหนดเวลาให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลย
ี
เสนอหลักประกันมาภายในระยะเวลาที่ศาลก าหนดโดยระหว่างที่ศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวไปพลางก่อน

ื่
ศาลอาจก าหนดมาตรการเพอป้องกันการหลบหนีโดยอาจจะแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลหรือใช้อปกรณ์อเล็กทรอนิกส์
ุ
ิ
ติดตามตัวก็ได้ หรือหากหลักประกันที่ยังขาดอยู่มีจ านวนไม่มากและไม่มีพฤติการณ์จะหลบหนี ศาลอาจ
ปล่อยชั่วคราวไปพลางก่อนโดยไม่ก าหนดเงื่อนไขอื่นใดก็ได้
(๑๕)

จากแนวทางการพจารณาสั่งค าร้องใบเดียวของศาลจังหวัดกาญจนบุรีดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า
ิ
ศาลได้พยายามใช้เครื่องมือทางกฎหมายที่มีอยู่ทั้งหมดมาทดแทนการเรียกหลักประกันให้ได้มากที่สุด

การสั่งค าร้องขอปล่อยชั่วคราวต้องเป็นไปตามล าดับขั้นตอนที่ประธานศาลฎีกาให้ค าแนะน าไว้

หลักประกันจึงเป็นทางเลือกสุดท้ายที่ศาลจะน ามาใช้ในการปล่อยชั่วคราวเฉพาะในกรณีที่ศาลพิจารณาเห็น
ว่ามาตรการทางกฎหมายที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอที่จะป้องกันการหลบหนีหรือการก่อภัยอันตรายประการอนได้
ื่

(๑๔) ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๑๐ วรรคหนึ่ง
(๑๕) ค าแนะน าของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการขยายโอกาสในการเข้าถึงสิทธิที่จะได้รับการปล่อยชั่วคราว พ.ศ. ๒๕๖๒ ข้อ ๕