Page 2399 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๘๔

การที่ศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวโดยแต่งตั้งให้ผู้ปกครองท้องที่เป็นผู้ก ากับดูแล และก าหนดให้ผู้ต้องหา

หรือจ าเลยต้องไปรายงานตัวต่อผู้ก ากับดูแลเป็นระยะ เท่ากับเป็นการให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยไปอยู่ในความ
ควบคุมดูแลของผู้ปกครองท้องที่ นอกจากนี้ผู้ปกครองท้องที่ยังมีบทบาทในการช่วยอบรมตักเตือน

ื่
เรื่องความประพฤติของผู้ต้องหาหรือจ าเลยเพอให้ส านึกในโอกาสที่ศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวได้
โดยไม่ต้องใช้หลักประกันใด ๆ ผู้ต้องหาหรือจ าเลยจึงมักปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลก าหนดได้ครบถ้วน
บางรายถึงขนาดปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้นได้ มีหลายคดีที่ผู้ก ากับดูแลให้ข้อมูลว่าเดิมผู้ต้องหา

เป็นผู้ติดยาเสพติดไม่ท ามาหากิน แต่เมื่อต้องมาอยู่ในการก ากับดูแล ผู้ก ากับดูแลพยายามอบรมตักเตือน
ื่
จนผู้ต้องหามีความประพฤติดีขึ้นและตั้งใจประกอบอาชีพเพอหาเลี้ยงครอบครัว
๓. ผู้ก ากับดูแลมีบทบาทในการช่วยแจ้งเตือนวันนัด มีหลายคดีที่ผู้ต้องหาไปรายงานตัวต่อ

ผู้ก ากับดูแลครบทุกครั้ง แต่หลงลืมหรือเข้าใจผิดจึงไม่ได้เดินทางมาศาลในวันครบก าหนดฟอง
้
หากเจ้าหน้าที่ศาลไม่สามารถโทรศัพท์ติดต่อผู้ต้องหาได้ เจ้าหน้าที่ศาลจะโทรศัพท์ไปแจ้งให้ผู้ก ากับดูแล

ทราบว่าครบก าหนดที่ผู้ต้องหาต้องมารายงานตัวต่อศาลแล้ว ซึ่งผู้ก ากับดูแลสามารถช่วยติดตามผู้ต้องหา
เพอให้มารายงานตัวต่อศาลได้ บางครั้งผู้ก ากับดูแลยังเป็นผู้พาผู้ต้องหามาส่งศาลด้วยตนเองในวันครบ
ื่
ก าหนดฟ้อง เนื่องจากผู้ต้องหาไม่มีพาหนะที่จะเดินทางมาศาล

๔. ผู้ก ากับดูแลมีบทบาทในการช่วยเพมความปลอดภัยให้สังคมได้ ผู้เขียนเคยอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว
ิ่
โดยตั้งให้ผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้ก ากับดูแล ปรากฏว่าผู้ต้องหาได้เสพยาเสพติดจนเกิดอาการคลุ้มคลั่งไล่ท าร้าย

คนในหมู่บ้าน ผู้ก ากับดูแลรีบโทรศัพท์มาแจ้งเหตุให้ศาลทราบ ท าให้ศาลสามารถติดต่อประสานงานไปยัง

เจ้าพนักงานต ารวจเพื่อเข้าระงับเหตุได้ทัน จากตัวอย่างดังกล่าวย่อมเป็นที่เห็นได้ชัดว่า หากในคดีดังกล่าว
ศาลใช้หลักประกันมาเป็นปัจจัยหลักในการปล่อยชั่วคราว หลักประกันย่อมไม่อาจสร้างความปลอดภัยให้

สังคมได้ เมื่อเกิดภัยอนตรายต่อสังคมย่อมไม่มีคนช่วยเป็นหูเป็นตาแทนศาล แต่การที่ศาลแต่งตั้งผู้ก ากับ
ั
ดูแลนอกจากจะสามารถลดความจ าเป็นในการเรียกหลักประกันลงแล้ว ยังท าให้สังคมได้รับความปลอดภัย

จากการปล่อยชั่วคราว เนื่องจากมีบุคคลที่อยู่ในพื้นที่คอยช่วยเหลือศาลในการสอดส่องดูแลมิให้ผู้ถูกปล่อย

ชั่วคราวก่อภัยอันตรายหรือความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการปล่อยชั่วคราว

การใช้มาตรการในการติดตามจับกุม

การปล่อยชั่วคราวในแต่ละคดีไม่ว่าศาลจะมีการรวบรวมข้อเท็จจริงก่อนมีค าสั่งได้ครบถ้วน

เพยงใด หรือมีการก าหนดมาตรการก ากับดูแลหลังปล่อยชั่วคราวที่มีประสิทธิภาพแค่ไหน ก็ไม่อาจ
ี
หลีกเลี่ยงการผิดเงื่อนไขหรือการหลบหนีของผู้ต้องหาหรือจ าเลยได้ ในอดีตที่ผ่านมาก็พสูจน์แล้วว่า
ิ
แนวความคิดที่ว่าหลักประกันจะสามารถเหนี่ยวรั้งตัวผู้ต้องหาหรือจ าเลยไว้ได้นั้น ไม่เป็นความจริงเสมอไป

ดังนั้น ไม่ว่าศาลจะปล่อยชั่วคราวโดยใช้หลักประกันหรือไม่ใช้หลักประกันแต่ใช้เครื่องมือทางกฎหมายมา

ทดแทนการเรียกหลักประกัน ก็ต้องมีผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่หลบหนี การหลบหนีจึงเป็นเรื่องปกติที่เกิดขึ้น
ได้เสมอในแต่ละคดี การที่ศาลน าแนวทางในการปล่อยชั่วคราวตามนโยบายประธานศาลฎีกามาใช้

แล้วปรากฏว่ามีผู้ต้องหรือจ าเลยหลบหนีจึงยังไม่อาจสรุปได้ว่าการปล่อยชั่วคราวตามแนวทางใหม่ไม่มี