Page 2404 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๘๙

ิ
เมื่อมีกรณีผู้ต้องหาหรือจ าเลยหลบหนีเจ้าหน้าที่จะเสนอส านวนต่อผู้พพากษาที่ปฏิบัติหน้าที่เวรในแต่ละวัน
ื่
ิ
เพอพจารณาออกหมายจับ หลังจากนั้นส านวนก็จะถูกส่งต่อไปที่งานบังคับคดีนายประกัน (กรณีมีการท า
ิ
สัญญาประกัน) ผู้พพากษาส่วนใหญ่จึงไม่ทราบว่าส านวนที่ตัวเองสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวไปมีการ
ื่
หลบหนีหรือไม่ แต่เมื่อผู้เขียนได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบในการปฏิบัติหน้าที่เพอน าแนวทางการปล่อย
ชั่วคราวตามนโยบายประธานศาลฎีกามาขับเคลื่อน ผู้เขียนได้พยายามน าส านวนที่ศาลมีค าสั่งอนุญาต
ให้ปล่อยชั่วคราวโดยไม่ได้เรียกหลักประกันที่ผู้ต้องหรือจ าเลยปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลก าหนดจนศาล

มีค าพพากษามาศึกษาว่ามีเหตุปัจจัยใดบ้างที่ท าให้การปล่อยชั่วคราวโดยไม่ต้องใช้หลักประกันแต่กลับ
ิ
ไม่มีการหลบหนี ขณะเดียวกันก็น าส านวนที่ผู้ต้องหาหรือจ าเลยหลบหนีมาศึกษาเช่นกันว่ามีเหตุ

ปัจจัยใดบ้างที่ท าให้ผู้ต้องหาหรือจ าเลยในคดีดังกล่าวหลบหนี การศึกษาจากส านวนการปล่อยชั่วคราว

ิ
จึงเป็นสิ่งจ าเป็นส าหรับการปล่อยชั่วคราวในแนวทางใหม่ที่จะท าให้ผู้พพากษาสามารถน าข้อเท็จจริงเท่าที่มี
อยู่ในส านวนและที่ได้จากการรวบรวมข้อมูลมาใช้ในการพจารณาสั่งค าร้องขอปล่อยชั่วคราวและก าหนด
ิ
ื่
เงื่อนไขที่เหมาะสมเพอประกอบการพิจารณาสั่งค าร้อง โดยข้อสังเกตที่ผู้เขียนได้จากการศึกษาส านวนการ
ปล่อยชั่วคราว มีดังนี้

๑. ความหนักเบาแห่งข้อหา แม้ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มาตรา ๑๐๘ (๑)
ิ
จะให้ศาลพจารณาความหนักเบาแห่งข้อหาประกอบการวินิจฉัยค าร้องขอปล่อยชั่วคราวด้วย แต่
ิ
จากการศึกษาส านวนของศาลจังหวัดกาญจนบุรีพบว่า ข้อหาไม่ได้มีผลต่อการหลบหนีหรือผิดเงื่อนไขของ

ผู้ต้องหาหรือจ าเลยเสมอไป คดีที่มีข้อหาเบาไม่ได้หมายความว่าเมื่อศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวไปแล้ว

ผู้ต้องหาหรือจ าเลยจะไม่หลบหนี ในทางกลับกันคดีที่มีอตราโทษสูงกไม่ได้หมายความว่าหากศาลอนุญาต
็
ั
ให้ปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ าเลยจะหลบหนี ในช่วงเริ่มต้นของการน าแนวทางในการปล่อยชั่วคราว
แบบใหม่มาใช้ ผู้เขียนยังไม่มีประสบการณ์ในการด าเนินการ จึงน าความหนักเบาของข้อหามาใช้ประกอบ
ดุลพนิจในการสั่ง ปรากฏว่าคดีที่มีอตราโทษไม่สูง เช่น ข้อหาเป็นผู้ขับขี่เสพเมทแอมเฟตามีน

ิ
ั
หรือครอบครองเมทแอมเฟตามีน มีผู้ต้องหรือจ าเลยที่ศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวผิดเงื่อนไขหลายคดี
ในขณะเดียวกันผู้เขียนเคยมีค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวคดีที่มีอตราโทษจ าคุกอย่างสูงเกินสิบปีโดย
ั
ื่
ไม่ได้เรียกหลักประกัน เช่น ข้อหามีเมทแอมเฟตามีนไว้ในครอบครองเพอจ าหน่าย วางเพลิงเผาทรัพย์
ิ
กลับปรากฏว่าผู้ต้องหาหรือจ าเลยมาศาลตามก าหนดนัดจนศาลมีค าพพากษาไปได้หลายคดี ดังนี้
การพจารณาแต่เพยงความหนักเบาแห่งข้อหาอย่างเดียวจึงยังไม่อาจบ่งชี้ได้ว่าผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่ศาล
ี
ิ
ปล่อยชั่วคราวจะหลบหนีหรือไม่ ซึ่งในเรื่องนี้ก็สอดคล้องกับแบบประเมินความเสี่ยงของสถาบันวิจัยและ
ั
พฒนารพพฒนศักดิ์ที่ไม่ได้มีการน าความหนักเบาแห่งข้อหามาใช้เป็นปัจจัยในการคิดค านวณค่าคะแนน
ี
ั
ความเสี่ยงด้วย
๒. ความประพฤติของผู้ต้องหาหรือจ าเลย เป็นข้อมูลที่ศาลจังหวัดกาญจนบุรีได้มาในขั้นตอน

การเก็บข้อมูลผู้ต้องหรือจ าเลย โดยให้เจ้าหน้าที่ศาลโทรศัพท์ไปสอบถามความประพฤติของผู้ต้องหาหรือ
จ าเลยจากก านันหรือผู้ใหญ่บ้านในท้องที่ที่ผู้ต้องหรือจ าเลยมีภูมิล าเนาอยู่ จากสถิติที่ผ่านมาพบว่าข้อมูล

เกี่ยวกับความประพฤติของผู้ต้องหาหรือจ าเลยมีความน่าเชื่อถือสามารถน ามาใช้ประกอบดุลพนิจในการ
ิ