Page 2407 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๙๒

และขังคนที่สมควรขัง โดยไม่มีปัจจัยในด้านทรัพย์สินเข้ามาเกี่ยวข้อง การปล่อยชั่วคราวตามแนวทางใหม่

ตามนโยบายประธานศาลฎีกา จึงไม่ได้มุ่งหมายที่จะให้ศาลมีค าสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวได้มากที่สุด
หรือไม่ให้ศาลเรียกหลักประกันในการปล่อยชั่วคราวเลยในทุกคดี หากแต่ต้องเป็นการปล่อยชั่วคราว

ื้
บนพนฐานของข้อมูลที่ครบถ้วน มีการก าหนดเงื่อนไขและมาตรการในการก ากับดูแลผู้ต้องหาหรือจ าเลย
ให้สอดคล้องกับความเสี่ยงในแต่ละคดีจึงสามารถท าให้ศาลรักษาสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิทธิ
ื้
เสรีภาพขั้นพนฐานของผู้ต้องหาหรือจ าเลย กับการคุ้มครองความสงบสุขของสังคมให้อยู่ในระดับ
ที่เท่าเทียมกัน ไม่เอนเอียงไปในทางใดทางหนึ่งมากกว่ากัน

ข้อเสนอแนะ

ิ
๑. ผู้พพากษาส่วนใหญ่ล้วนคุ้นชินกับการสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวโดยมีหลักประกัน
มาเป็นเวลานาน การจะปรับเปลี่ยนทัศนคติให้เข้ากับแนวทางการปล่อยชั่วคราวในรูปแบบใหม่ที่ไม่เน้น

ิ
ให้ความส าคัญกับหลักประกันจึงเป็นเรื่องที่อาจต้องใช้ระยะเวลาท าให้ผู้พพากษากล้าที่จะลงมือปฏิบัติจริง
เพอให้เกิดการเรียนรู้และเห็นผลด้วยตนเองว่าการปล่อยชั่วคราวโดยไม่ต้องเรียกหลักประกันสามารถ
ื่
ื้
ท าได้จริงและเกิดประโยชน์ท าให้ศาลสามารถรักษาสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพขั้นพนฐาน
ของผู้ต้องหาหรือจ าเลย ในขณะเดียวกันสังคมก็ยังได้รับความปลอดภัยจากการปล่อยชั่วคราวของศาล
เมื่อผู้พพากษาเห็นประโยชน์ด้วยตนเองจากการทดลองปฏิบัติจริงก็ย่อมเกิดความรู้สึกว่าสิ่งที่ท าเป็นเรื่องที่
ิ
ื่
ิ
ถูกต้องและสมควรกระท าในฐานะที่เป็นผู้พพากษาที่มีหน้าที่น ากฎหมายมาใช้บังคับเพอให้เกิดความเป็นธรรม
ในสังคม มิใช่ต้องท าเพราะเป็นนโยบายของประธานศาลฎีกา ผู้เขียนเห็นว่าแนวทางที่จะสนับสนุน
ให้ผู้พพากษาปรับเปลี่ยนทัศนคติโดยไม่ต้องใช้เวลานานอกทางหนึ่งคือ การปรับปรุงคู่มือการปล่อยชั่วคราว
ิ
ี
ฉบับปี ๒๕๔๙ เนื่องจากในปัจจุบันมีการแก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพจารณาอาญา มาตรา ๑๑๐ บัญญัติให้
ิ
ั
ศาลอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวในคดีที่มีอตราโทษจ าคุกอย่างสูงไม่เกินสิบปีได้โดยไม่ต้องมีประกัน มีการ
ตราพระราชบัญญัติมาตรการก ากับและติดตามจับกุมผู้หลบหนีการปล่อยชั่วคราวโดยศาล พ.ศ. ๒๕๖๐
ื่

เพอให้ศาลมีอานาจแต่งตั้งผู้ก ากับดูแลมาคอยก ากับดูแลผู้ถูกปล่อยชั่วคราวให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาล
ก าหนดเพื่อทดแทนการเรียกหลักประกัน มีการแก้ไขระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมว่าด้วยการ

ปล่อยชั่วคราวเปิดโอกาสให้การยื่นค าร้องขอปล่อยชั่วคราวไม่ต้องเสนอหลักประกันใด ๆ มาประกอบ
ี
และยังมีค าแนะน าของประธานศาลฎีกาอกหลายฉบับที่มีแนวทางในการลดความส าคัญของหลักประกัน
ื
ลงไปเรื่อย ๆ แต่เมื่อย้อนกลับไปดูคู่มือฉบับดังกล่าวกลับปรากฏว่าคู่มอยังให้ความส าคัญกับหลักประกันใน
การปล่อยชั่วคราวเป็นล าดับแรก บทที่ ๑ ของคู่มอกล่าวถึงบททั่วไปในการปล่อยชั่วคราว เมื่อเริ่มต้นบทที่ ๒
ื
ของคู่มือก็กล่าวถึงหลักประกันประเภทต่าง ๆ ที่สามารถน ามาใช้ประกอบค าร้องขอปล่อยชั่วคราวได้

ทั้ง ๆ ที่ในสถานการณ์ปัจจุบันบทที่เกี่ยวข้องกับเรื่องหลักประกันควรจะน ามาใส่ไว้เป็นบทสุดท้ายของคู่มือ

มากกว่า นอกจากนี้ตัวอย่างค าสั่งค าร้องขอให้ปล่อยชั่วคราวในบทที่ ๔ ก็ระบุไว้แต่กรณีที่ศาลอนุญาตให้
ปล่อยชั่วคราวโดยเรียกหลักประกันโดยไม่ได้ระบุถึงเหตุผลหรือความจ าเป็นแห่งการเรียกหลักประกัน

ไม่สอดคล้องกับค าแนะน าของประธานศาลฎีกาที่ก าหนดให้ศาลพจารณาถึงหลักประกันเป็นทางเลือก
ิ