Page 2408 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๓๙๓

ล าดับสุดท้ายในการปล่อยชั่วคราว จึงไม่สามารถใช้เป็นแนวทางในการสั่งค าร้องขอปล่อยชั่วคราวได้

ในปัจจุบัน ดังนี้ หากมีการแก้ไขคู่มือการปล่อยชั่วคราวดังกล่าวโดยมีการปรับปรุงเนื้อหาของคู่มือ
ให้สอดคล้องกับกฎหมายและแนวทางการปล่อยชั่วคราวในปัจจุบัน มีการรวบรวมเครื่องมือทางกฎหมาย

ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และค าแนะน าของประธานศาลฎีกามาไว้ใน

ื่
ิ
คู่มือให้ง่ายต่อศึกษาเพอใช้ในการปฏิบัติงานก็อาจท าให้ผู้พพากษาทราบถึงเครื่องมือทางกฎหมาย
ที่เกี่ยวข้องในการปล่อยชั่วคราวตามแนวทางใหม่มากยิ่งขึ้น ผู้เขียนไม่มั่นใจว่าในปัจจุบันผู้พิพากษาทุกคน
่
จะได้อานเครื่องมือทางกฎหมายที่ออกมารองรับแนวทางการปล่อยชั่วคราวในรูปแบบใหม่ครบถ้วนแล้ว
ิ
หรือไม่ เพราะส าหรับตัวผู้เขียนเองก็ต้องยอมรับตามความจริงว่าหากไม่ได้รับมอบหมายจากผู้พพากษา
หัวหน้าศาลให้รับผิดชอบงานด้านการขับเคลื่อนนโยบายประธานศาลฎีกาของศาลจังหวัดกาญจนบุรี

ผู้เขียนก็คงจะยึดถือแนวปฏิบัติเดิมตามที่ปรากฏในคู่มือการปล่อยชั่วคราวปี ๒๕๔๙ ที่ผู้เขียนใช้เป็น
แนวทางมาตั้งแต่เริ่มต้นรับราชการ กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และค าแนะน าของประธานศาลฎีกา

ิ่
ที่เกี่ยวข้องก็เป็นสิ่งที่ผู้เขียนเพงจะเริ่มต้นลงมือศึกษาและมีโอกาสได้อ่านเป็นครั้งแรกตอนเริ่มต้นขับเคลื่อน
นโยบายประธานศาลฎีกา เมื่อเป็นเช่นนี้ย่อมเป็นที่คาดหมายได้ว่าผู้พพากษาในศาลอนที่ไม่ได้รับ
ื่
ิ
มอบหมายให้ปฏิบัติงานด้านการปล่อยชั่วคราวตามแนวทางใหม่ ก็อาจจะเป็นเหมือนผู้เขียนในตอนแรก

คือยังไม่ได้สนใจติดตามว่านอกจากคู่มือการปล่อยชั่วคราว ปี ๒๕๔๙ แล้วยังมีเครื่องมือทางกฎหมาย
อีกหลายอย่างที่ออกมาภายหลัง แม้กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และค าแนะน าของประธานศาลฎีกาจะ

ี
เขียนไว้ดีเพยงใด แต่หากขาดการน ามาใช้จริงในทางปฏิบัติ เครื่องมือทางกฎหมายดังกล่าวก็คงเป็นได้แค ่
ื่
ั
ตัวอกษรอยู่ในกระดาษไม่มีโอกาสได้ออกมาท าหน้าที่เพอให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของ
ผู้ออกกฎเกณฑ์ดังกล่าว ดังนี้ การปรับปรุงคู่มือการปล่อยชั่วคราว ปี ๒๕๔๙ จึงน่าจะเป็นวิธีการที่ท าให้
ิ
ผู้พพากษาบางส่วนที่ยังไม่มั่นใจในการปล่อยชั่วคราวตามแนวทางใหม่เกิดความมั่นใจและกล้าที่จะทดลอง
น าเครื่องมือทางกฎหมายใหม่ ๆ มาปฏิบัติ เนื่องจากมีคู่มือการปฏิบัติราชการไว้เป็นแนวทางในการ

ิ
พจารณาสั่งค าร้องขอปล่อยชั่วคราว ข้อกังวลใจของผู้พพากษาเกี่ยวกับการสั่งอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราว
ิ
ิ
โดยไม่เรียกหลักประกันที่มีมาตั้งแต่ในอดีตจึงน่าจะคลี่คลายลงไปได้ และเมื่อใดที่สามารถท าให้ผู้พพากษา
ทุกคนกล้าลงมือปฏิบัติ ผู้เขียนเชื่อว่าผลของการปฏิบัติด้วยตนเองจะท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลงได้โดยไม่ยาก

ี
การปล่อยชั่วคราวในแนวทางใหม่ตามนโยบายประธานศาลฎีกาจึงไม่ได้มีผลเพยงแค่การปลดปล่อย
ื่
ผู้ต้องหาหรือจ าเลยที่เป็นคนยากจนออกจากเรือนจ าเพอลดการคุมขังที่ไม่จ าเป็นเท่านั้น แต่ส าหรับผู้เขียนแล้ว
เห็นว่านโยบายดังกล่าวเปรียบเสมือนการปลดปล่อยความคิดหรือทัศนคติของผู้เขียนออกจากเรือนจ า

ิ
แห่งหลักประกัน ซึ่งเป็นเรือนจ าที่กักขังความคิดของผู้เขียนมาอย่างยาวนานตลอดชีวิตการเป็นผู้พพากษา
ท าให้ผู้เขียนได้มีโอกาสเรียนรู้โลกภายนอกเรือนจ าแห่งหลักประกันว่าความจริงแล้วยังมีมาตรการทางเลือก

ี
ตามกฎหมายอกมากมายที่ศาลจะน ามาใช้ในกระบวนการปล่อยชั่วคราวได้ ดังนั้นการปรับปรุงคู่มือการ
ิ
ปล่อยชั่วคราว จึงน่าจะเป็นเครื่องมือส าคัญในการปลดปล่อยความคิดหรือทัศนคติเดิม ๆ ของผู้พพากษา
เหมือนที่ผู้เขียนได้รับการปลดปล่อยออกมาแล้วนับตั้งแต่ได้เริ่มลงมือปฏิบัติจริง