Page 2506 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2506
๒๔๙๑
แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการปลอยชั่วคราว
ุ
ิ
หลัก Presumption of innocence คือ หลักการสันนษฐานวาบคคลทุกคนเปนผูบริสุทธ มี
ิ
์
ิ
่
ั
คํากลาววา “มันดีกวาทีจะปลอยคนผิดสิบคนลอยนวล เมื่อเทียบกบการลงโทษคนบริสุทธ์หน่งคน”
ึ
สะทอนใหเห็นถึงหลักการที่วาในกระบวนการยุติธรรมน้นแทบไมมีสิ่งใดอันเปนสิ่งที่ไมพึงประสงคมากไป
ั
ั
ื
่
่
้
์
ิ
ั
ั
ั
กวาการตดสินใหผูบริสุทธตองรับผิด ดงนน เพอใหแนใจอยางทีสุดวาศาลจะไมตดสินลงโทษผูบริสุทธ ์ ิ
ิ
์
ั
้
บุคคลผูถูกกลาวหาวากระทําความผิดอาญาตองไดรับการสันนิษฐานวาเปนผูบริสุทธจนกวาความผิดนนจะ
๑
ถูกพิสูจน โดยที่ผูกลาวหาน้นเองที่มีหนาที่ในการพิสูจนถึงความผิดดังกลาว 1 ในปจจุบันหลัก
ั
ิ
Presumption of innocence ไดรับการรับรองไวในปฏญญาสากลวาดวยสิทธิมนษยชน (Universal
ุ
Declaration of Human Rights) วา
ิ
์
่
ุ
“บคคลซึงถูกกลาวหาวามีความผิดอาญามีสิทธทีจะไดรับการสันนษฐานไวกอนวาบริสุทธ จนกวา
ิ
ิ
่
ั
ั
จะมีการพิสูจนวามีความผิดตามกฎหมายโดยกระบวนพิจารณาที่เปดเผย และผูน้นไดรับหลักประกน
ทั้งหลายที่จําเปนในการตอสูคด”
ี
ั
ั
ี
นอกจากนรัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทยทุกฉบับ ก็ไดรับรองหลักการดงกลาวไวเชนกน โดย
้
ู
่
ั
ั
ุ
ุ
ั
รัฐธรรมนญแหงราชอาณาจักรไทย พทธศักราช ๒๕๖๐ ซึงเปนฉบบทีใชในปจจบน ไดบญญัตไวในมาตรา
่
ิ
๒๙ ความวา
“ในคดีอาญา ใหสันนิษฐานไวกอนวาผูตองหาหรือจําเลยไมมีความผิด และกอนมีคําพพากษาอัน
ิ
ถึงที่สุดแสดงวาบุคคลใดไดกระทําความผิด จะปฏิบัติตอบุคคลนั้นเสมือนเปนผูกระทําความผิดมิได”
ิ
นอกจากกฎหมายรัฐธรรมนูญจะไดบัญญัตรับรองสิทธของผูตองหาหรือจําเลยไวดงกลาวแลว
ิ
ั
ในประมวลกฎหมายวิธพิจารณาความอาญา ซึ่งเปนกฎหมายลําดับรองลงมา ก็ไดนําหลักการดังกลาวมา
ี
บัญญัติไวในมาตรา ๒๒๗ ความวา
“ใหศาลใชดุลพินิจวินิจฉัยชั่งน้ําหนักพยานหลักฐานทั้งปวง อยาพพากษาลงโทษจนกวาจะแนใจวา
ิ
มีการกระทําผิดจริงและจําเลยเปนผูกระทําความผิดนั้น
ั
่
เมือมีความสงสัยตามสมควรวาจําเลยไดกระทําผิดหรือไม ใหยกประโยชนแหงความสงสัยน้นให
จาเลย”
ํ
ั
ุ
้
ุ
่
ํ
ในการดาเนนคดอาญา เมือบคคลใดตกเปนผูตองหาหรือจําเลยในคดอาญา บคคลนนอาจตองถูก
ี
ิ
ี
ั
ั
ิ
จากดอสรภาพโดยการถูกควบคุมหรือขังโดยเจาพนกงานหรือศาลแลวแตกรณี แตโดยทีหลักกฎหมายมีวา
่
ํ
ั
้
ุ
บคคลจะยงไมถือวาเปนผูกระทําผิดจนกวาศาลจะพพากษาถึงทีสุดวาเปนเชนนนจริง กฎหมายจงวาง
ึ
ั
่
ิ
๑ วสิน แดงประดับ, การสันนิษฐานวาบุคคลทุกคนเปนผูบริสุทธ์ : หลักการและขอยกเวนบางประการ, วารสารกฤษฎกา
ี
ิ
่
โฟกัส, ฉบับท ๑๐๓ , มกราคม ๒๕๕๗ : หนา ๑.
ี
