Page 2641 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 2641
ปัญหาทางกฎหมายในการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีอาญา
Legal Issues in Protecting Victims' Rights in Criminal Cases
อรรถชาต์ สินไชย*
ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลแขวงภูเก็ต
Attacha Sinchai
Voice Persiding Judge of the Phuket District Court
บทคัดย่อ
ตามหลักสากลบุคคลย่อมได้รับการรับรองและคุ้มครองสิทธิในด้านต่าง ๆ เมื่อมีการกระท า
ึ
ที่กระทบต่อสิทธิของบุคคลใดบุคคลนั้นพงได้รับการชดเชย หรือการทดแทนเยียวยา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
เมื่อมีการกระท าผิดทางอาญาเกิดขึ้น บุคคลผู้ถูกละเมิดสิทธิดังกล่าวซึ่งถือเป็นเหยื่อของการละเมิดสิทธิ
ย่อมต้องได้รับการชดเชยเยียวยาจากรัฐ ซึ่งมีหน้าที่ดูแลความปลอดภัยในความมั่นคงแห่งสิทธิของ
ประชาชน รวมทั้งสิทธิได้รับการเยียวยาจากบุคคลผู้ก่อภัยด้วย สิทธิของผู้เสียหายหรือเหยื่อ (Victim’s Right)
ในคดีอาญาจึงควรได้รับการคุ้มครองให้ได้รับการชดเชยเยียวยาอย่างแท้จริง
ปัจจุบันถึงแม้จะมีกฎหมายให้ความคุ้มครองและรับรองสิทธิของผู้เสียหายอยู่ส่วนหนึ่งแล้ว
ี
แต่ก็ยังมีผู้เสียหายอกเป็นจ านวนมาก ที่ได้รับการเยียวยาไม่ครบถ้วน หรือไม่ทั่วถึง มีปัญหาทางกฎหมาย
ที่ควรศึกษาดังนี้คือ (๑) ในชั้นสอบสวน และในชั้นพนักงานอยการ ผู้เสียหายไม่ทราบกฎหมาย หรือไม่
ั
ทราบสิทธิของตน ท าให้ไม่มีโอกาสในการคัดค้านการปล่อยชั่วคราวในชั้นผัดฟองหรือฝากขัง (๒) ในชั้น
้
พจารณาคดีของศาล หากเป็นคดีอาญาที่จ าเลยให้การรับสารภาพเป็นคดีที่เกิดขึ้นในเขตอานาจของ
ิ
้
ิ
ศาลแขวง ศาลสามารถมีค าพพากษาได้ทันทีในวันที่โจทก์ยื่นค าฟอง ท าให้ผู้เสียหายเสียสิทธิในการยื่น
ค าร้องเรียกค่าสินไหมทดแทน ตาม มาตรา ๔๔/๑ และ (๓) ภายหลังศาลมีค าพพากษาให้จ าเลยชดใช้
ิ
ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายแล้ว ส่วนใหญ่จ าเลยในคดีอาญามีฐานะยากจนไม่มีทรัพย์สินที่จะน ามา
ช าระให้กับผู้เสียหายหรือจ าเลยอาจได้รับโทษจ าคุกเป็นเหตุให้ไม่สามารถช าระเงินให้ผู้เสียหายตาม
ั
ค าพพากษาของศาลได้ และการบังคับคดีผู้เสียหายจ าต้องด าเนินการเองโดยล าพงและจ าต้องช าระ
ิ
ค่าใช้จ่ายและค่าฤชาธรรมเนียมในการบังคับคดี ด้วยเหตุดังกล่าวการเยียวยาความเสียหายในทางแพงของ
่
ผู้เสียหาย จึงไม่อาจบรรลุวัตถุประสงค์ของกฎหมายได้อย่างแท้จริง
ค าส าคัญ : สิทธิ, คดีอาญา, ผู้เสียหาย
____________________________________________
* น.บ. (มหาวิทยาลัยกรุงเทพ) , น.บ.ท.
