Page 2646 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๓๐

๓
รวมถึงผู้เสียหาย ที่ไม่ใช่โจทก์ด้วย สิทธิในการขอให้ศาลพึงค านึงถึงความปลอดภัยในชีวิต ร่างกาย จิตใจ
ี
๔
ื้
ื่
ทรัพย์สิน และสิทธิขั้นพนฐานของผู้เสียหาย สิทธิที่จะถอนค าร้องทุกข์เมื่อใดก็ได้ และสิทธิอน ๆ อก
้
ั
ั
มากมาย ส่วนในชั้นพนักงานอยการ เมื่อพนักงานอยการได้ยื่นฟองต่อศาลแล้ว กฎหมายได้บัญญัติให้
ผู้เสียหายมีสิทธิตรวจหรือคัดส าเนาค าให้การของตนในชั้นสอบสวน หรือเอกสารประกอบค าให้การของตน
ั
และต้องได้รับแจ้งค าสั่งและขอทราบสรุปความเห็นของพนักงานสอบสวนและพนักงานอยการ ในกรณี
้
ั
พนักงานอยการมีค าสั่งเด็ดขาดไม่ฟอง และสิทธิในการขอให้ผู้กระท าความผิดชดใช้ค่าเสียหายหรือ
ค่าสินไหมทดแทนในคดีแพงที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา
ิ
่
ิ
มาตรา ๔๓ หรือกรณีผู้เสียหายเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา
มาตรา ๔๔/๑ แม้ว่าตามกฎหมายของไทยจะได้บัญญัติสิทธิของผู้เสียหายในชั้นสอบสวนและชั้นพนักงาน
อัยการไว้หลายกรณีก็ตาม แต่กยังมีผู้เสียหายเป็นจ านวนมากไม่ทราบสิทธิของตน และไม่มีบทบัญญัติหรือ
็
ั
มาตรการบังคับให้พนักงานสอบสวนและพนักงานอยการต้องแจ้งสิทธิผู้เสียหายดังกล่าวไว้โดยเคร่งครัด
เหมือนดังเช่นการแจ้งสิทธิของผู้ต้องหา ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๔/๑
ิ
เพราะหากพนักงานสอบสวนไม่ด าเนินการตามบทบัญญัติดังกล่าว มีผลท าให้ถ้อยค าที่ผู้ต้องหาให้ไว้ต่อ
พนักงานสอบสวนก่อนมีการด าเนินการตามบทบัญญัติของกฎหมายศาลจะรับฟงเป็นพยานหลักฐานใน
ั
การพสูจน์ความผิดของผู้นั้นไม่ได้ ด้วยเหตุผลดังกล่าวจึงท าให้ผู้เสียหายในคดีอาญาเป็นจ านวนมาก
ิ
๕
ไม่ทราบว่าตนมีสิทธิอย่างไรบ้างตามที่กฎหมายบัญญัติรับรองและคุ้มครองไว้ โดยสาเหตุส าคัญส่วนใหญ่
พนักงานสอบสวนมีภาระหน้าที่ด าเนินการสอบสวนโดยมีวัตถุประสงค์หลักคือ มุ่งเน้นแต่เฉพาะเรื่องของ

การรวบรวมพยานหลักฐานที่เกี่ยวกับการกระท าความผิดและพสูจน์ให้เห็นความผิดของผู้ถูกกล่าวหา
ิ
๖
เท่านั้น เมื่อผู้เสียหายไม่ทราบว่าตนมีสิทธิอย่างไรบ้างตามกฎหมายท าให้ผู้เสียหายมิได้รวบรวม
พยานหลักฐานเกี่ยวกับค่าเสียหาย เช่น ในกรณีที่มีการกระท าความผิดและผู้เสียหายถึงแก่ความตาย

การรวบรวมพยานหลักฐานเมื่อมีการสอบสวนแพทย์ผู้กระท าการรักษาเพื่อจะทราบจ านวนเงินค่ารักษาพยาบาล
ก่อนตาย หรือค่าขาดประโยชน์ก่อนตาย หรือค่าใช้จ่ายในการจัดการท าศพ หรือกรณีบาดเจ็บไม่ถึง

แก่ความตาย การรวบรวมพยานหลักฐานเกี่ยวกับค่ารักษาพยาบาล ค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปรักษาตัว
ค่าขาดประโยชน์ที่ไม่สามารถประกอบการงานได้ทั้งในเวลาปัจจุบันและในเวลาอนาคตเห็นได้ว่า หากได้มี

ิ
การรวบรวมพยานหลักฐานดังกล่าวตั้งแต่ในชั้นสอบสวนจะส่งผลให้การพจารณาพพากษาของศาลเป็นไป
ิ
ได้โดยง่าย ท าให้ศาลก าหนดให้ผู้เสียหายมีโอกาสได้รับชดใช้ค่าเสียหายตามความเป็นจริงมากที่สุด
____________________________________________

๓ ศาสตราจารย์ ดร.สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล , ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญา ฉบับอ้างอิง, พิมพ์ครั้งที่ ๒๐
ิ
พ.ศ. ๒๕๖๓ ,หน้าที่ ๒๐๖
๔ ค าแนะน าของประธานศาลฎีกา เกี่ยวกับแนวทางการปฏิบัติต่อผู้เสียหายในคดีอาญา ๖ พ.ย.๒๕๖๓ .

ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม ๑๓๗ ตอนที่ ๙๒ ก. หน้า ๓๑๗. ข้อ ๖
๕
ค าพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๓๘๖/๒๕๕๗
๖ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา ๑๓๑