Page 2645 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๖๒๙

ื่
ประชาชนอย่างเสมอภาคภายใต้กฎหมาย เพอน าไปสู่สังคมที่เป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ า
โดยส านักงานศาลยุติธรรมได้ท างานในการยกระดับการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหายในคดีอาญาจากอดีต

จนถึงปัจจุบันโดยจัดตั้ง"ศูนย์คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพในคดีอาญา" ในศาลชั้นต้นทุกศาลทั่วประเทศ
ื่
เพอท าหน้าที่ดูแลคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในการด าเนินคดีในศาล ไม่ว่าจะเป็น
ื่
โจทก์ จ าเลย ผู้เสียหาย พยานรวมถึงบุคคลอน ๆ ที่เข้ามาติดต่อราชการศาล โดยปัจจุบัน ประธาน
ศาลฎีกาได้ออกค าแนะน าของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับแนวทางการปฏิบัติต่อผู้เสียหายในคดีอาญา
ื่
พ.ศ. ๒๕๖๓ ซึ่งถือเป็นค าแนะน าของประธานศาลฎีกาฉบับแรกและฉบับเดียวที่ออกมาเพอให้
ความคมครองผู้เสียหายอย่างเป็นรูปธรรม มีรายละเอียดแต่ละขั้นตอนของกระบวนพิจารณา และที่ส าคัญ
ุ้
ค าแนะน าฉบับนี้แสดงให้เห็นได้อย่างชัดเจนถึงความเข้าใจของศาลต่อความทุกข์ ความกังวลใจ
ความปลอดภัย และผลกระทบต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นแก่ผู้เสียหาย อนเป็นการสอดคล้องกับหลักปฏิญญาว่า
ั
ื้

ด้วยหลักการพนฐานเกี่ยวกับการอานวยความยุติธรรมแก่ผู้ได้รับความเสียหายจากอาชญากรรมและ
การใช้อ านาจโดยมิชอบ ค.ศ. ๑๙๘๕ โดยค าแนะน าของประธานศาลฎีกาฉบับนี้รับรองสิทธิของผู้เสียหาย
ในคดีอาญาได้หลายประการเช่น การรับรู้ถึงสิทธิที่ควรได้รับ หรือได้รับการแจ้งสิทธิและการบวนการ

ในการด าเนินคดี รวมทั้งการได้รับการชดใช้เยียวยา ความเสียหายอันเกิดจากการกระทาความผิดที่มิใช่ตัว
เงินเป็นอย่างเดียว เช่น การให้ความช่วยเหลือในทางกฎหมาย การรู้สึกรับผิดชอบต่อสังคมของบุคลากรใน

กระบวนการยุติธรรมที่มีต่อผู้เสียหาย การปกป้อง คุ้มครองผู้เสียหายในรูปแบบต่าง ๆ ตามค าแนะน าของ
ประธานศาลฎีกาฉบับนี้น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของการมีส่วนร่วมในการเปลี่ยนแปลงแนวความคิดของ

บุคลากรที่ปฏิบัติงานของศาลยุติธรรม ให้เข้าใจว่า สิทธิของผู้เสียหายซึ่งเป็นเหยื่อของอาชญากรรมควรจะ

มีและควรจะได้รับความคุ้มครองไม่น้อยไปกว่าสิทธิของผู้ต้องหาหรือจ าเลย

๑. ปัญหาการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหายในชั้นพนักงานสอบสวนและพนักงานอยการ
ั

๑.๑ ปัญหาทางด้านสิทธิในการคัดค้านการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาในชั้นผัดฟ้อง ฝากขัง

หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมของไทยที่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับผู้เสียหาย หน่วยงานแรก
ได้แก่ พนักงานสอบสวนประจ าสถานีต ารวจในท้องที่รับผิดชอบ เมื่อผู้เสียหายได้แจ้งความร้องทุกข์มอบ
คดีให้พนักงานสอบสวนด าเนินการแล้ว สิทธิของผู้เสียหายย่อมเกิดมีขึ้นหลายประการตามที่ประมวล

กฎหมายวิธีพจารณาความอาญาบัญญัติไว้ เช่น สิทธิในการร้องทุกข์ สิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองตาม
ิ
กฎหมายในการสอบสวน สิทธิในการได้รับการคุ้มครองความปลอดภัยและได้รับการชดใช้ค่าเสียหายจาก
ึ
ื่
ิ
ผู้กระท าผิด สิทธิในการคัดค้านการปล่อยชั่วคราวผู้ต้องหาหรือจ าเลยเป็นสิ่งที่พงพจารณาเพอประกอบ
ค าวินิจฉัยค าร้องขอปล่อยชั่วคราว ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความอาญามาตรา ๑๐๘ (๗) ที่ได้
ิ
ั
ก าหนดให้รับฟงค าคัดค้านไม่เฉพาะแต่ของพนักงานสอบสวน พนักงานอยการ หรือ โจทก์เท่านั้นแต่
ั