Page 26 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime
P. 26
6. Tregtari është i detyruar të ndjekë parimet e ndershmërisë profesionale, të
zbatueshme në mjedisin tregtar, ku ai vepron. Tregtari, për detyrimet që rrjedhin nga
veprimtaritë e ushtruara, përgjigjet personalisht me të gjithë pasurinë e të drejtat e tij të
tashme dhe të ardhshme, përfshirë pasuritë e luajtshme e të paluajtshme, pronësitë
industriale e intelektuale, kreditë ndaj të tretëve e çdo të drejtë apo pasuri tjetër, vlera e
të cilave mund të shprehet në para.
7. Tregtari e humbet statusin e tij kur pushon ushtrimin e veprimtarisë ose kur
është i detyruar ta pushojë atë. Në një rast të tillë ai çregjistrohet nga regjistri, në
përputhje me nenet 48 deri në 53 të ligjit nr.9723, datë 3.5.2007 "Për Qendrën
Kombëtare të Regjistrimit".
Komente:
1. Sikurse edhe ligjet e tjera të vendeve të rajonit (Kosovë, Maqedoni, Serbi dhe Slloveni),
neni 2 përmban dispozita për rolin e personit fizik të vetëpunësuar. Pasi është hequr çdo
referim ndaj natyrës së aktiviteteve të veçanta me karakter “tregtar”, qëllimi bazë rregullator
sa i takon këtij aktori “klasik” tregtar (në ligjin tregtar gjerman 1: “shitës”) buron nga fakti se
organizimi personal i rregullt i biznesit mund të luajë një rol të rëndësishëm në treg që duhet
t'i bëhet i ditur publikut të interesuar. Prandaj ligjet apo jurisprudenca kontinentale u kanë
atribuar privilegje dhe detyrime të veçanta këtyre tregtarëve “të rëndësishëm”, përfshirë
formalitete kontraktore, detyrime që përfshijnë defektet e mallrave, standarde të veçanta për
përgjegjësinë ligjore referuar aftësive profesionale etj. Detyrime dhe privilegje të tilla, në
thelb, do të ishin të zbatueshme për gjithë organizatat e biznesit, përveç kur parashikohet
ndryshe me dispozita të posaçme.
Për të përcaktuar se kur një personi fizik i vetëpunësuar është aq “i rëndësishëm” sa t’i
nënshtrohet të drejtave dhe detyrimeve të përmendura më lart, pika 4 e nenit 2, parashikon se
personi fizik quhet “tregtar”, kur vëllimi i aktivitetit ekonomik të ushtruar kërkon “një
organizim të zakonshëm tregtar”. Pa u thelluar mbi arsyet dhe tendencën e Shteteve Anëtare
të BE-së, për identifikimin e “veprimtarisë tregtare”, ligji për shoqëritë tregtare kapërcen
39
kriterin cilësor të llojit të veprimtarisë tregtare kërkuar nga legjislacioni i mëparshëm , duke
e zëvendësuar me një kriter “sasior”. Për shkak të shumëllojshmërisë së veprimtarive dhe
ndryshimeve ekonomike, përcaktimi i një kriteri sasior më mënyrë objektive në ligj nuk do të
ishte zgjidhja më e përshtatshme, pasi do të mungonte fleksibilitetit i nevojshëm. Për këtë
arsye, kriteri sasior përcaktohet në mënyrë indirekte, e subjektive, kur veprimtaria arrin
39 Kujtojmë se sipas neneve 2 dhe 4 të ligjit nr.7632, datë 4.11.1992 "Për pjesën e përgjithshme të Kodit Tregtar", tashmë
shfuqizuar nga ligji për shoqëritë tregtare, cilësia e “tregtarit” identifikohej nëpërmjet llojit të veprimtarisë, konkretisht:
(i) Blerja me qëllim rishitjeje , shitja që rrjedh nga një blerje e mëparshme e bëre me qëllim rishitjeje, si dhe
përgjithësisht çdo veprim shkëmbimi i lidhur me një veprim tjetër shkëmbimi; (ii) Çdo akt i sipërmarrjeve industriale të
ndërtimit, të shfrytëzimit të minierave, të transportit, të sigurimeve, të magazinimit, të shfaqjeve publike, të reklamës, të
botimit të shtypshkrimit jo artizanal; (iii) Çdo operacion bankar dhe këmbimi; (iv) Të gjitha operacionet ndërmjetëse
tregtare, si operacionet e ndërmjetësisë ose të spedicionit dhe ato të përfaqësuesve tregtare.
25

