Page 34 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

51
52
neneve nga 1 deri në 4 të Kodit Civil . Por, sipas ligjit shqiptar , për personat juridikë
zotësia për të vepruar konsiderohet se fitohet menjëherë dhe njëkohësisht me personalitetin
53
juridik, pasi në lidhje me to nuk bëhet fjalë për “maturitet” ; personat juridik mund të jenë
edhe të përjetshme, dhe janë në gjendje t’i kuptojnë dhe të kujdesen për punët e tyre.
Prandaj, sipas mendimit tonë, shkaku për pavlefshmërinë sipas shkronjës “b” të nenit
3/1 nuk është i zbatueshëm, nëse themeluesit e shoqërisë tregtare janë persona të tjerë
54
juridike . Për më tepër, nëse një organizate i mungon personaliteti juridik i duhur,
dokumentet e themelimit zbatohen në mënyrë të vlefshme në emër të themeluesve të tij ose
55
personave që veprojnë për llogari të organizatës ; pra, nga persona që kanë zotësinë për të
vepruar, dhe për rrjedhojë, shkaku sipas shkronjës “b” nuk do të kishte vlerë. Së fundmi, nëse
kemi parasysh frymën e Direktivës 2009/101/KE, që synon të kufizojë shkaqet për
pavlefshmërinë e shoqërisë tregtare, analogjia e gjerë e shkaqeve të pavlefshmërisë duhet
shmangur.
Pyetja e fundit lidhur me këtë shkak do të ishte se çfarë ndodh nëse vetëm njërit ose më
shumë prej themeluesve, por jo gjithë themeluesve, i mungon zotësia për të vepruar? Kjo
pyetje, sidoqoftë, nuk lidhet me pavlefshmërinë e shoqërisë tregtare, duke qenë se neni 3/1,
shkronja “b”, kërkon qartë se të gjithë themeluesve duhet t’u mungojë zotësi për të vepruar.
Prandaj, nëse një ose më shumë, por jo gjithë themeluesit, nuk kanë pasur zotësi për të
vepruar në kohën e themelimit, pavlefshmëria nuk prek personalitetin juridik të shoqërisë
tregtare, por vetëm marrëdhënien kontraktore midis themeluesve që synojnë krijimin e
shoqërisë tregtare (domethënë, që zakonisht përmbahen në atë që quhet akti i themelimit).
Akti i themelimit është një veprim juridik midis themeluesve që synojnë të vendosin
marrëdhënie juridike midis tyre (pra, të japin kontributet përkatëse për kryerjen bashkërisht të
një aktiviteti tregtar, me qëllim ndarjen bashkërisht të fitimeve). Si i tillë, akti i themelimit
është një marrëdhënie tipike bazuar në Kodin Civil midis palëve private, dhe kështu,
rregullohet nga dispozitat e Kodit Civil. Krijimi i një subjekti juridik të veçantë me anë të të
cilit kryhet aktiviteti tregtar i përbashkët, dhe kushtet dhe afatet e funksionimit dhe
veprimtarisë së shoqërisë tregtare (pra, statuti i shoqërisë tregtare), është pasojë e kësaj
marrëveshjeje të themeluesve. Kjo është arsyeja përse ligji për shoqëritë tregtare nuk

51 Në bazë të Kodit Civil, zotësia juridike është zotësia për të pasur të drejta dhe detyrime, brenda kufijve të vendosur me
ligj. Neni 2 i Kodit Civil njeh zotësi juridike çdo fëmije që lind i gjallë, dhe madje ia jep zotësi juridike fëmijës së lindur
gjallë që nga koha e konceptimit. Neni 320 i Kodit Civil i rezervon të drejta trashëgimie edhe fëmijës që nuk ka lindur
ende, por që është konceptuar përpara vdekjes së të ndjerit, me kusht që fëmija të ketë lindur i gjallë.
52 Për subjektet juridike të huaja, personaliteti juridik rregullohet nga legjislacioni i huaj, në bazë të nenit 15 të ligjit
nr.10428, datë 02.06.2011, “Për të drejtën private ndërkombëtare”.
53 Në bazë të nenit 6 dhe në vijim të Kodit Civil, maturia për të kuptuar dhe për t’u kujdesur për punët e veta përbën një
kusht të përgjithshëm për zotësinë për të vepruar.
54 Përjashtim mund të ishte rasti i subjektit që ka personalitet juridik, por që ka tagra të kufizuara në bazë të urdhrit të
gjykatës, sipas nenit 10, shkronja “dh”, të ligjit nr.9754, datë 14.6.2007, “Për përgjegjësinë penale të subjekteve
juridike”. Por, këto janë raste të jashtëzakonshme që konfirmojnë rregullën se shkaku për pavlefshmërinë, sipas
shkronjës “b” të nenit 3/1, nuk është i zbatueshëm, nëse themeluesit e shoqërisë tregtare janë subjekte të tjera juridike.
55 Shih, për shembull, nenin 10, pika 1, të ligjit për shoqëritë tregtare dhe nenin 78, pika 1, të Kodit Civil.

33